Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Gönül Tekkurşun Demir; Zekihan Hazar; Halil İbrahim Cicioğlu

doi:10.24106/kefdergi.413383

TR EN

Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Bu çalışmanın amacı, egzersiz bağımlılığını belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Karma (mixed) modelde desenlenen araştırmaya, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi (n=80) ve Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nden (n=98) aktif olarak spor yapmakta olan toplam 178 beden eğitimi ve spor öğretmeni adayı katılmıştır. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarında SPSS 23 paket program kullanılmıştır. Ayrıca doğrulayıcı faktör analizi sürecinde Lisrel 8.80 kullanılmıştır. Bu bağlamda, ölçeğe madde analizi kapsamında madde toplam test korelasyonu ve % 27’lik alt-üst grup toplam puan değerlendirmeleri yapılmıştır. Ölçeğin geneli için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,88 bulunurken, birinci boyut için 0,83; ikini boyut için 0,79; üçüncü boyut için 0,77 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliği için açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonucunda ölçek, 17 maddeden oluşmakta ve üç alt faktörlü bir yapı göstermektedir. Faktörlerin toplam açıkladığı varyans oranı % 54,61’dir. Buna göre, Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ)’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Keywords

Egzersiz,bağımlılık,davranış bağımlılığı,egzersiz bağımlılığı,egzersiz bağımlılığı ölçeği

Exercise Addiction Scale (EAS): A Study of Validity and Reliability

Abstract

This study aims to develop a valid and reliable measurement tool that can be used to determine exercise addiction. The research, designed in mixed model, consists of a total of 178 physical education and sport teacher candidates participated in who playing actively sports and study at Faculty of Sports Sciences of Gazi University (n = 80) and Faculty of Sports Sciences of Selçuk University (n = 98) in the academic year 2016-2017. SPSS 23 package program was used for validity and reliability studies of the scale. Lisrel 8.80 was also used in the confirmatory factor analysis process. Validity and reliability studies of scale were carried out. In this context, item total test correlation and 27% upper and lower group total point evaluations were made within the scale item analysis. Cronbach Alpha reliability coefficient for general of the scale was found 0,88; it was 0,83 for the first sub-factor; it was 0,79 for the second sub-factor; it was 0,77 for the third sub-factor. An exploratory (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) was applied for the construct validity of scale. As a result of EFA, the scale consists of 17 items and has a three factor structure. The total variance ratio that factors explained is 54.61%. Accordingly, it can be said that the Exercise Addiction Scale (EAS) is a valid and reliable measurement tool.

Keywords

Exercise,addiction,behavioral addiction,exercise addiction,exercise addiction scale

References

Alpar, R. (2001). Spor Bilimlerinde Uygulamalı İstatistik. Gsgm Yayınları. Ankara.
Arıkan, Z. (2012). Madde Bağımlılığı, Düzelme (Remisyon), Nüks (Relaps) ve Önlenmesi. Madde Bağımlılığı Tanı ve Tedavi Kılavuzu El Kitabı. T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
Arısoy, Ö. (2009). İnternet Bağımlılığı ve Tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklașımlar- Current Approaches In Psychıatry, 1(3), 55-67.
Balcı, A. (2005). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler (5. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
Berczik, K., Szabo, A., Griffiths, M., Kurimay, T., Kun, B., Urbán, R., Demetrovics, Z. (2012). Exercise Addiction: Symptoms, Diagnosis, Epidemiology, and Etiology. Substance Use ve Misuse, 47:403–417. Doi: 10.3109/10826084.2011.639120.
Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel Kavramlar ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32, 470-483.
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Geliştirilmiş 11.Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
Comrey, A.L ve Lee, H.L.(1992). A First Course İn Factor Analysis, Hillsdale, New Jersey: Erlbaum.
Creswell, J. W. (2003). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (2. Baskı). Thousand Oaks: Sage Publications.

Çelik, H. E., ve Yılmaz, V. (2013). Lisrel 9.1 İle Yapısal Eşitlik Modellemesi:Temel Kavramlar Uygulamalar-Programlama (Yenilenmiş 2. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve Lirsel Uygulamaları (2. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
Erkuş, A. (2014). Psikolojide Ölçme ve Ölçek Geliştirme-I: Temel Kavramlar ve İşlemler (2. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
Eysenck, H. J. (1997). Addiction, Personality and Motivation. Human Psychopharmacology, 12(2), 79– 87.
Freimuth, M., Moniz, S. ve Kim, S. (2011). Clarifying Exercise Addiction: Differential Diagnosis, Co-Occurring Disorders, and Phases of Addiction. International Journal of Environmental Research And Public Health. 8, 4069-4081; Doi:10.3390/İjerph8104069
Griffiths, M. D. ve Meredith, A. (2009). Videogame Addiction and İts Treatment. Journal Contemp Psychother, 9(39), 247-253.
Karaman, K. ve Kurtoğlu, M. (2009). Öğretmen Adaylarının İnternet Bağımlılığı Hakkındaki Görüşleri. Akademik Bilişim - XI. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri. Harran Üniversitesi, Şanlıurfa.
Kılıç Çakmak, E., Çebi, A. ve Kan, A. (2014). E-Öğrenme Ortamlarına Yönelik “Sosyal Bulunuşluk Ölçeği” Geliştirme Çalışması, Kuram Ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 755-768.
Kline, P. (2005). An Essay Guide To Factor Analysis. New York: Routledge.
Köroğlu, E. (2001). Amerikan Psikiyatri Birliği: Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması ve Sınıflandırılması El Kitabı, Yeniden Gözden Geçirilmiş 4. Baskı (Dsm-Iv-Tr). (Köroğlu. E, Çev.). Ankara: Hekimler.
Mcmillan, J.H. ve Schumacher, S. (2006). Research İn Education: Evidence-Based Inquiry (Sixth Edition), Pearson, London.
Özdamar, K. (2004). Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analizi-1: Mınıtab-Ncss-Spss (Genişletilmiş 5. Baskı). Eskişehir: Kaan Kitabevi.
Patton, M. Q. (2014). Nitel Çalışma Ve Değerlendirme Yöntemleri, (Üçüncü Baskıdan Çeviri). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Pett, M., Lackey, N., ve Sullivan, J. (2003). Making Sense of Factor Analysis. Thousand Oaks: Sagepublications, Inc.
Schermelleh-Engel, K., ve Moosbrugger, H. (2003). Evaluating The Fit Of Structural Equation Models: Tests of Significance and Descriptive Goodness Of Fit Measurement. Methods Of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
Seçer, İ. (2015). SPSS ve Lisrel İle Pratik Veri Analizi: Analiz ve Raporlaştırma. Ankara: Anı Yayıncılık.
Sümer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri. İstanbul: Türk Psikoloji Yayınları.
Szabo, A., Griffiths, M. (2007). Exercise Addiction İn British Sport Science Students. Int J Ment Health Addiction. 5:25–28. Doi 10.1007/S11469-006-9050-8.
Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5. Ed.). Boston: Allyn And Bacon.
Tarhan, N. ve Nurmedov, S. (2011). Bağımlılık- Sanal Veya Gerçek. İstanbul: Timaş.
Tavşancıl, E. (2002), Tutumların Ölçülmesi ve Spss İle Veri Analizi, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Tavşancıl, E. (2014).Tutumların Ölçülmesi ve Spss İle Veri Analizi (5. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
Terry, A., Szabo, A. ve Grıffıths, M. (2004). The Exercıse Addıctıon Inventory: A New Brief Screening Tool. Addiction Research And Theory. Vol. 12, No. 5, Pp. 489–499.
Taylor, A., H. (2000). Physical activity, anxiety and stress. In: Physical activity and psychological well-being. SJH Biddle, KR Fox, H Boutcher (Eds), London, Routledge.
Tezbaşaran, A. A. (2008). Likert Tipi Ölçek Geliştirme Kılavuzu (3. Baskı). Ankara: Türk Psikologlarıderneği Yayınları.
Thompson, B. (2004). Exploratory and Confirmatory Factor Analysis: Understanding Concepts And Applications. Washington, Dc, Us: American Psychological Association.
Vardar, E. (2012). Egzersiz Bağımlılığı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi-Archives Medical Review Journal, 21(3), 163-173.
Worthington, L. R., ve Whittaker, A. T. (2006). Scale Develop¬ment Research: A Content Analysis and Recommendations For Best Practices. The Counseling Psychologist, 34 (6), 806-838.
Yavuz, S. (2005), Developing A Technology Attitude Scale For Pre-Service Chemistry Teachers, The Turkish Online Journal Of Educational Technology, 4(1).
Yeltepe-Ercan, H. (2013). Bağımlılık Tedavisinde Egzersiz Tedavisi. Ankara: Nobel.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Gönül Tekkurşun Demir This is me

Zekihan Hazar This is me

Halil İbrahim Cicioğlu This is me

Publication Date

May 15, 2018

Submission Date

June 5, 2017

Acceptance Date

October 24, 2017

Published in Issue

Year 2018 Volume: 26 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.24106/kefdergi.413383

IZ

https://izlik.org/JA67KA27FN

APA

Tekkurşun Demir, G., Hazar, Z., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(3), 865-874. https://doi.org/10.24106/kefdergi.413383

AMA

1.Tekkurşun Demir G, Hazar Z, Cicioğlu Hİ. Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal. 2018;26(3):865-874. doi:10.24106/kefdergi.413383

Chicago

Tekkurşun Demir, Gönül, Zekihan Hazar, and Halil İbrahim Cicioğlu. 2018. “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Kastamonu Education Journal 26 (3): 865-74. https://doi.org/10.24106/kefdergi.413383.

EndNote

Tekkurşun Demir G, Hazar Z, Cicioğlu Hİ (May 1, 2018) Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal 26 3 865–874.

IEEE

[1]G. Tekkurşun Demir, Z. Hazar, and H. İ. Cicioğlu, “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Kastamonu Education Journal, vol. 26, no. 3, pp. 865–874, May 2018, doi: 10.24106/kefdergi.413383.

ISNAD

Tekkurşun Demir, Gönül - Hazar, Zekihan - Cicioğlu, Halil İbrahim. “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Kastamonu Education Journal 26/3 (May 1, 2018): 865-874. https://doi.org/10.24106/kefdergi.413383.

JAMA

1.Tekkurşun Demir G, Hazar Z, Cicioğlu Hİ. Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal. 2018;26:865–874.

MLA

Tekkurşun Demir, Gönül, et al. “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Kastamonu Education Journal, vol. 26, no. 3, May 2018, pp. 865-74, doi:10.24106/kefdergi.413383.

Vancouver

1.Gönül Tekkurşun Demir, Zekihan Hazar, Halil İbrahim Cicioğlu. Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal. 2018 May 1;26(3):865-74. doi:10.24106/kefdergi.413383