Sınıf Öğretmeni Adaylarına Yönelik Enerji Başarı Testi: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu araştırmada, çevre-enerji ilişkisi bağlamında sınıf öğretmeni adaylarına yönelik geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış bir enerji başarı testi geliştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı’nda 2017-2018 güz döneminde öğrenim gören 348 sınıf öğretmeni adayı pilot uygulamada, 88 sınıf öğretmeni adayı da asıl uygulama çalışmada grubunu oluşmaktadır. Başarı testinin geliştirilmesi sırasında öncelikle 79 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Daha sonra bu maddeler soru köküne dönüştürülerek 50 soruluk başarı testi hazırlanmıştır. Uzman görüşü sonrasında bir madde taslak formdan çıkarılmış ve 49 madde soruların anlaşılabilir olduğunu test etmek için 10 sınıf öğretmeni adayına uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve Excel programlarından yararlanılmıştır. Madde analizi sonrasında bazı maddelerin çıkarılmasıyla Enerji Başarı Testi 36 maddelik bir hal almış ve testin ortalama güçlük indeksi 0,54 (orta güçlükte); ortalama ayırt edicilik indeksi 0,33 (oldukça ayırt edici) bulunmuştur. Daha sonra alt-üst grup ortalama farkına dayalı madde analizi, korelasyona dayalı madde analizi yapılmış ve her bir maddenin p<0,05 olduğu tespit edilerek herhangi bir madde çıkarımına gerek kalmadan test son halini almıştır. Madde analizlerinden sonra ölçeğin iç tutarlığını belirlemek için Kuder-Richardson-20 (KR-20) güvenirlik katsayısı hesaplanmış ve pilot uygulama için 0,79 (oldukça güvenilir) bulunmuştur. Asıl uygulamada Enerji Başarı testi pilot uygulamaya dâhil edilmeyen 88 sınıf öğretmeni adayına yeniden uygulanmış ve testin Kuder-Richardson-20 (KR-20) güvenirlik katsayısı 0,71 (oldukça güvenilir) bulunmuştur. Enerji Başarı Testinde yer alan soruların çevre eğitimi dersi kapsamındaki konuları yansıttığı ve çevre-enerji ilişkisi bağlamında sınıf öğretmeni adaylarına enerji konusunda kapsam geçerliği sağladığı ortaya konulmuştur.
Keywords
Enerji başarı testi,geçerlik,güvenirlik,sınıf öğretmeni adayları
References
- Altuntaş, E. Ç. & Turan, S. L. (2016). Çevre eğitiminde 2010-2015 yıllar arasında yapılan araştırmalar ve eğilimler. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 1-14. Akbulut, H. İ. & Çepni, S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir? İlköğretim 7. Sınıf kuvvet ve hareket ünitesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18-44. Akşit, A. C. A. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konularla ve bu konuların öğretimiyle ilgili görüşleri. Yayınlanma-mış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı, İzmir. Bayrakçeken, S. (2012). Test geliştirme. In E. Karip (Ed.), Ölçme ve değerlendirme (pp. 294-324), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Benzer, E. & Şahin, F. (2012). Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre okuryazarlığının proje tabanlı öğrenme süresince örnek olaylarla değerlendirilmesi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 35, 55-83. Büyüköztürk Ş., Çakmak, E. K., Akgün Ö. E., Karadeniz Ş. & Demirel F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Cohen, L., Monion, L. &Morrison, K. (2007) Reshearc methods in education. New York: Routledge. Çavuş, R. (2013). Farklı epistemolojik inanışlara sahip 8. Sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konulara bakış açıları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı, Sakarya. Çeliker, D. (2013). Awareness about renewable energy of pre-service science teachers in Turkey. Renewable Energy, 60, 343-348. Çelikler, D. & Kara, F. (2011). İlköğretim matematik ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji konusundaki farkında-lıkları. 2nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications’ta sunulmuş bildiri, Antalya. Dias R. A., Mattos C.R. & Balestieri J.A.P. (2004). Energy education: Breaking up the rational energy use barriers. Energy Policy, 31, 1339–1347. Disinger, J. F., & Roth, C. E. (1992). Environmental literacy. ERIC/CSMEE Digest, 1-7. Doğan, S. (2013). Sınıf öğretmenlerinin yenilenebilir enerji hakkındaki tutumlarının belirlenmesi. The Journal of Academic Social Sci-ence Studies, 6(1), 143-153. Fırat, A., Sepetçioğlu, H. & Kiraz, A. (2012). Öğretmen adaylarının yenilenebilir enerjiye ilişkin tutumlarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 216-224 Göcük, A. & Şahin, F. (2016). Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının 5. Sınıf öğrencilerinin enerji okuryazarlıkları üzerine etkisi. Jour-nal of Human Sciences, 13(2), 3446-3468. Gönen, S., Kocakaya, S. & Kocakaya F. (2011). Dinamik konusunda geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir başarı testi geliştirme çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 40-57. Gül, Ş., & Erkol, M. (2016). Fen bilgisi öğretmeni adaylarının bilimsel bilginin doğası anlayışlarının incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(4), 642-661 İpekoğlu, H. Y., Üçgül, İ. & Yakut, G. (2014). Yenilenebilir enerji algısı anketi: Güvenirlik ve geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Yekarum E-Dergi, 2(3), 20-26. Kalaycı, Ş. (2008). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım. Karabulut, A., Gedik, E., Keçebaş, A. & Alkan, M. A. (2011). An investigation on renewable education at university level in Turkey. Renewable Energy, 36, 1293-1297. Karasar, N. (2012 ). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık Karslı, F. & Ayas, A. (2013). Fen ve teknoloji dersi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin ölçülmesine ilişkin bir test geliş-tirme çalışması. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 10(2), 66-84. Kluger B. & Bell B. (2000). Recognizing ınquiry: Comparing three hands-on teaching techniques. National Science Foundation, Inquiry Thoughts, Views, And Strategies For The K-5 Classroom, 2, 39-50. Kolsto, S. O. (2010). Patterns in students’ argumentation confronted with a riskfocused socio-scientific issue. International Journal of Science Education, 28(14), 1689-1716. Kurnaz, M. A. (2007). Enerji kavramının üniversite 1. Sınıf seviyesinde öğrenim durumlarının analizi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Anabilim Dalı, Trabzon. Lee, H., Abd-El-Khalick, F. & Choi, K. (2006). Korean science teachers' perceptions of the introduction of socio-scientific issues into the science curriculum. Canadian Journal of Science, Mathematics and Technology Education, 6(2), 97-117 Magnus, V. J., Martinez, P. & Peduya, R. (1997). Analysis of enviromental concepts and attitudes biology degree students. Journal of Enviromental Education, 29(1), 28-33. MEB (2013). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı MEB (2018). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Morgil, İ., Seçken, N., Yücel, A. S., Oskay, Ö. Ö., Yavuz, S. & Ural, E. (2006). Developing a renewable energy awareness scale for pre-service chemistry teachers. Turkish Online Journal of Distance Education-TOJDE, 7(1), 63-74. Newborough, M. & Probert, D. (1994). Purposeful energy education in the UK, Applied Energy, 48, 243–259 Öntaş, T. (2012). Eğitimde ölçme-değerlendirme ve taksonomi. Ankara: Özel Ankara Maya İlk ve Orta Okulu. Özdemir, N. (2014). Sosyo bilimsel esaslar çerçevesinde sosyo bilimsel konuları tartışmak tutumları nasıl etkiler? Nükleer santraller. Turkish Studies, 9(2), 1197-1214. Özdemir, S. M., Altıok, S. & Baki, N. (2015). Bloom’un yenilenmiş taksonomisine göre Sosyal Bilgiler öğretim programı kazanımları-nın incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3), 363-375. Özgüven, İ. E. (2007). Psikolojik testler. Ankara: PDREM Yayınları. Palabıyık, H., Yavaş, H. & Aydın, M. (2010). Türkiye’de nükleer santral kurulabilir mi? Çatışmadan uzlaşıya: Türkiye’de nükleer enerji projelerinde sosyal kabul sorunu ve halkın reddetme sendromunun araştırılması. Girişimcilik ve Kalkınma, 5(2), 175-201. Palmer, D. H. (1998). Measuring contextual error in the diagnosis of alternative conceptions in science. Issues in Educational Research, 8(1), 65-76. Roth Charles, E. (1968). Curriculum owerwiev for developing environmentally literate citizens. Liberty council of schools, lincoln: mass. Conservation Education Center. Sadler, T. D. (2003). Informal reasoning regarding ssı: the influence of morality and content knowledge. Unpublished Doctoral Thesis, University of South Florida. Sadler, T. D. & Donnelly, L. A. (2006). Socioscientific argumentation: The effects of content knowledge and morality. International Journal Of Science Education, 28(12), 1463–1488. Sağlam, H. İ. (2016). Öğretmen adaylarının nükleer enerji kullanımına yönelik informal muhakemeleri üzerine karma yöntem araştır-ması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı, Aksaray. Saraç, E. & Bedir, H. (2014). Sınıf öğretmenlerinin yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili algılamaları üzerine nitel bir çalışma. KHO Bilim Dergisi, 24(1), 19-45. Spiropoulou, D., Antonakaki, T., Kontaxaki, S. & Bouras, S. (2007). Primary teachers’ literacy and attitudes on education for sustainab-le development. Journal Science Educational Technology, 16(5), 443–450. Stapp, W. B., Bennett, D., Bryan, W. Jr., Fulton, J., MacGregor, J., Nowak, … Havlick, S. (1967). The concept of enviromental educa-tion. Journal of Enviromental Education, 1, 30-31. Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi. Ankara: Nobel Tekin, H. (2007). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (19.basım). Ankara: Yargı Yayınevi. Teksöz, G., Şahin, E. & Ertepınar, H. (2010). Çevre okuryazarlığı, öğretmen adayları ve sürdürülebilir bir gelecek. Hacettepe Üniversi-tesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 307-320. Tortop, H. S. & Özek, N. (2013). Proje tabanlı öğrenmede anlamlı alan gezisi; Güneş enerjisi ve kullanım alanları konusu. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44, 300-307. Tosun, C. & Taşkesenligil, Y. (2011). Revize edilmiş Bloom’un taksonomisine göre çözeltiler ve fiziksel özellikleri konusunda başarı testinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 499-522. Turgut, M. F. (1995). Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. Ankara: Yargıcı Matbaası. Tüzün, Y. Ö. (2013). Fen derslerinde sosyobilimsel konuların işlenişine yönelik kuramsal ve uygulamalı yaklaşımlar. Cito Eğitim: Kuram ve Uygulama, 22, 9-20. Ünal, S. & Dımışkı, E. (1999). Unesco-unep himayesinde çevre eğitiminin gelişimi ve Türkiye’de ortaöğretim çevre eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16-17, 142-154. Yangın, S., Geçit Y. ve Delihassan S. (2012). Öğretmen adaylarının hidroelektrik santralleri konusundaki görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 26, 124-146. Yapıcıoğlu, A. E. (2016). Fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyobilimsel durum temelli öğretim yaklaşımı uygulamalarına yönelik görüşleri ve çalışmalarına yansıtmaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Araştırmaları Dergisi (HÜNER), 2(2), 132-151. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yıldız, Ş. (2011). Öğretmenlerin, öğretmen adaylarının ve öğrencilerin sürdürülebilir çevre ile ilgili kavramsal anlamaları ve tutumla-rı. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Zyadin, A., Puhakka, A., Ahponen, P. & Pelkonen, P. (2014). Secondary school teachers’ knowledge, perceptions, and attitudes toward renewable energy in Jordan. Renewable Energy, 62, 341-348.