Research Article

Müze Olarak İşlevlendirilen Ergani Hükümet Konağı’nın Mimari Analizi Ve Mevcut Durumunun Değerlendirilmesi

Volume: 16 Number: 3 September 15, 2023
TR EN

Müze Olarak İşlevlendirilen Ergani Hükümet Konağı’nın Mimari Analizi Ve Mevcut Durumunun Değerlendirilmesi

Öz

Tarihi yapılar, geçmiş nesillerden günümüze aktarılan en önemli kültürel miraslar arasında yer almaktadır. Toplumun kültürel yapısını ve inşa edildiği döneme ait mimari ve kentsel üslubunu yansıtan bu yapılar, korunması gereken belge niteliği taşımakta olup evrensel nitelikteki eserlerdir. Gelişen kentler ve farklılaşan ihtiyaçlar, tarihi yapıların korunmasında bir yöntem olarak kullanılan yeniden işlevlendirmeye ilgiyi artırmıştır. Yeniden işlevlendirme, günümüz konfor ihtiyaçlarını karşılayamayan ve özgün haliyle kullanımının mümkün olmadığı yapılara farklı bir işlev kazandırılarak kullanımına devam edilmesini sağlayan bir koruma yöntemidir. Yeniden işlevlendirilen tarihi yapıların bakım onarımları, sürekli hale getirilerek yok olmaları engellenmekte ve gelecek kuşaklara aktarımı sağlanmaktadır. Bununla birlikte bu yapılar, kentlerin ekonomileri, kültürel turizmleri ve tanıtımları açısından önemli katkılar sağlamaktadır. Tanzimat Dönemi’nde başlayan batılılaşma etkisindeki imar ve kent düzenlemeleri ile Osmanlı Devleti’nde birçok kamu yapısı inşa edilmeye başlanmıştır. Sultan II. Abdülhamid’in 1876-1909 yılları arasındaki saltanat döneminde, birçok kentte yapılan kamu yapıları devletin gücünü ve otoritesini yansıtan önemli yapılardır. Sosyal ve ekonomik gelişmelerin etkisiyle, kentte kamu yapıları ile birçok anıtsal ve tarihi yapıların inşa süreci ile kentin gelişim süreci başlamıştır. Hükümet konakları, 19. yüzyılın sonlarına doğru farklı vilayet ve taşralarda inşa edilen, devletin gücünün ve otoritesinin gösterildiği kamu yapılarından en önemlisidir. Hükümet konaklarının çevresinde diğer kamu yapılarının eklenmesi ile meydanlar oluşturulmuştur. Osmanlı Dönemi’nde inşa edilen hükümet konakları ile diğer kamu yapılarında, Batı (İtalyan) mimarisi etkisi altında kaldığı bilinmektedir. Günümüzde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin önemli merkezlerinden biri olan Diyarbakır Vilayeti’nde kamu yapıları yapılarak, kentin tarihi yapı çeşitliliği artırılmıştır. Ergani, Diyarbakır kentinin büyük ilçelerinden biridir. Ergani Hükümet Konağı, Tanzimat Dönemi’nde inşa edilen hükümet konaklarının mimari üslubuna uygun inşa edilmiştir. Dikdörtgen plan düzeninde ve iki katlı olarak inşa edilen Ergani Hükümet Konağı’nda, hükümet konaklarının mimari öğelerinden biri olan hitabet balkonu ve geleneksel plan düzeni korunmuştur. Ergani Hükümet Konağı’nda restorasyon çalışması yapılmış (2010) ve yeni işlev verilerek müze olarak düzenlenmiştir. Bu çalışmada, müze olarak işlevlendirilen Ergani Hükümet Konağı kapsamında, yapılan yeniden işlevlendirme çalışmasına ait mimari analiz ile işlevlendirme sonrası mevcut durumun değerlendirilmesi ve yapının sürdürülebilirliği ile ilgili önerilerin sunulması amaçlanmıştır. Alan çalışmasında yerinde çekilen fotoğraflar ile görsel analizler yapılarak tespitlerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ergani Hükümet Konağı , Yeniden İşlevlendirme , Müze , Mimari Analiz , Sezai Karakoç

References

  1. Ağca, V. (2011). Ergani Hükümet Konağı. Diyarch Mimarlık Bülteni, 45-52.
  2. Ahunbay, Z. (2009). Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon. Yem Yayınları, İstanbul.
  3. Avcı, Y. (2004), Değişim Sürecinde Bir Osmanlı Kenti: Kudüs (1890–1914). Phoneix Yayıncılık, Ankara.
  4. Aydın, D., Yaldız, E. (2010). Yeniden Kullanıma adaptasyonda bina performansının kullanıcılar üzerinden değerlendirilmesi. METU JFA, 27(1), 1-22.
  5. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), A.MKT, MVL., 114/93 15 Şaban 1276, 8 Mart 1960.
  6. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), DH, MKT., 1807/162, 1 Recep 1308, 10 Şubat 1891.
  7. Bullen, P., Love, P. (2011). A new future for the past: a model for adaptive reuse decision‐making. Built Environment Project and Asset Management, 1:1, 32-44.
  8. Çadırcı, M. (1997). Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal ve Ekonomik Yapısı. TTK Yayını, Ankara.
  9. Darkot, B. (1977). Ergani. MEB. İslam Ansiklopedisi, C. IV, 310-311.
  10. Deniz, M. (2019). 51 Numaralı Tapu Tahrir Defterine Göre Ergani Sancağı. Yüksek Lisans
APA
Ekici, O., & Işık, N. (2023). Müze Olarak İşlevlendirilen Ergani Hükümet Konağı’nın Mimari Analizi Ve Mevcut Durumunun Değerlendirilmesi. Kent Akademisi, 16(3), 1835-1860. https://doi.org/10.35674/kent.1239569