Review

Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım

Volume: 18 Number: 4 July 15, 2025
EN TR

Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım

Abstract

Çalışma, fenomenolojik yaklaşımlar (Husserl, Merleau-Ponty, Böhme, Bachelard, Ihde), kamusal alan teorileri (Arendt, Habermas, Negt ve Kluge, Fraser) ve kapitalist mekânsal örgütlenme eleştirilerini (Lefebvre, Foucault, Baudrillard) bir araya getirerek, fenomenoloji, kamusal alan teorisi ve mekânsal eleştirileri birleştiren disiplinlerarası bir çerçeve sunar. Fenomenologların bireylerin mekânsal deneyimlerini ve duyusal algılarını nasıl incelediği, kamusal alan teorisyenlerinin demokratik ve kolektif katılıma dayalı bir kamusal alan anlayışını nasıl ortaya koyduğu ve kapitalist mekânsal örgütlenme eleştirilerinin kamusal alan üzerindeki dönüştürücü etkisi ele alınır. Bu üç alanın ortak dinamikleri, kamusal alanın duyusal, sosyal ve politik canlılığını destekleyecek mekânsal stratejilerin gerekliliğini vurgular. Pallasmaa’nın fenomenolojik yaklaşımları temel alınarak duyusal algı, mekânsal deneyim, esneklik, öznellik ve bellek gibi beş temel norm belirlenir ve bu normların kamusal alanın sosyal ve politik işlevlerini güçlendiren mekânsal tasarımlar için yol gösterici olduğu savunulur. Kamusal alanı odağa alan tasarımda katılımcı tasarımların önemi vurgulanırken, bu süreçlerde mekân yerine "mekânsallığın" odağa alınması gerektiği belirtilir. Mekânsallık kavramını ele alan (Harvey, Lefebvre, Massey, Soja, Foucault) yaklaşımlarında belirlenen dinamikler (yer duygusu, öznellik, esneklik, ilişkisellik, bellek) Pallasmaa’nın normlarıyla ilişkilendirilir. Mekânsallığın dinamikleri ile mimari normlar birlikte değerlendirilerek, kamusal alanın sosyal ve politik işlevlerini güçlendirecek mekânsal stratejilerin kuramsal zemini oluşturulur. Çalışma, kamusal alanın mimari tasarımda nasıl ele alınabileceğini tartışarak, demokratik ortamı güçlendirecek yenilikçi tasarım stratejilerine yönelik kuramsal bir temel sunar.

Keywords

References

  1. Acedo, A., Painho, M. ve Casteleyn, S. (2017). Place and City: Operationalizing Sense of Place and Social Capital in the Urban Context. Transactions in GIS, 21(3), 503-520. https://doi.org/10.1111/tgis.12282
  2. Agyeman, J. ve Evans, B. (2003). Toward Just Sustainability in Urban Communities: Building Equity Rights with Sustainable Solutions. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 590(1), 35-53.
  3. ArchDaily. (2023). Katılımcı Mimarlık: Proje Geliştirmede Toplum Katılımı. Erişim Adresi: https://www.archdaily.com/
  4. Arendt, H. (1998). The Human Condition. University of Chicago Press.
  5. Arnstein, S. R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. Journal of the American Planning Association, 35(4), 216-224.
  6. Assmann, J. (2015). Cultural Memory and Western Civilization: Functions, Media, Archives (A. C. Jan Assmann ve J. Czaplicka, Çev.). Cambridge University Press.
  7. Bachelard, G. (2014). The Poetics of Space (T. Ed.). Beacon Press.
  8. Baudrillard, J. (2006). The System of Objects. Verso Books.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban Design, Urban and Regional Planning (Other), Architectural History, Theory and Criticism, Architectural Design, Architecture (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

July 15, 2025

Submission Date

July 28, 2024

Acceptance Date

March 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 4

APA
Bengü, D. (2025). Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi, 18(4), 1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685
AMA
1.Bengü D. Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Urban Academy. 2025;18(4):1889-1917. doi:10.35674/kent.1523685
Chicago
Bengü, Devran. 2025. “Kamusal Alan Ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji Ve Katılım”. Kent Akademisi 18 (4): 1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685.
EndNote
Bengü D (July 1, 2025) Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi 18 4 1889–1917.
IEEE
[1]D. Bengü, “Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım”, Urban Academy, vol. 18, no. 4, pp. 1889–1917, July 2025, doi: 10.35674/kent.1523685.
ISNAD
Bengü, Devran. “Kamusal Alan Ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji Ve Katılım”. Kent Akademisi 18/4 (July 1, 2025): 1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685.
JAMA
1.Bengü D. Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Urban Academy. 2025;18:1889–1917.
MLA
Bengü, Devran. “Kamusal Alan Ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji Ve Katılım”. Kent Akademisi, vol. 18, no. 4, July 2025, pp. 1889-17, doi:10.35674/kent.1523685.
Vancouver
1.Devran Bengü. Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Urban Academy. 2025 Jul. 1;18(4):1889-917. doi:10.35674/kent.1523685

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi
Information, Communication, Culture, Art and Media Services (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net