Derleme

Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım

Cilt: 18 Sayı: 4 15 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım

Öz

Çalışma, fenomenolojik yaklaşımlar (Husserl, Merleau-Ponty, Böhme, Bachelard, Ihde), kamusal alan teorileri (Arendt, Habermas, Negt ve Kluge, Fraser) ve kapitalist mekânsal örgütlenme eleştirilerini (Lefebvre, Foucault, Baudrillard) bir araya getirerek, fenomenoloji, kamusal alan teorisi ve mekânsal eleştirileri birleştiren disiplinlerarası bir çerçeve sunar. Fenomenologların bireylerin mekânsal deneyimlerini ve duyusal algılarını nasıl incelediği, kamusal alan teorisyenlerinin demokratik ve kolektif katılıma dayalı bir kamusal alan anlayışını nasıl ortaya koyduğu ve kapitalist mekânsal örgütlenme eleştirilerinin kamusal alan üzerindeki dönüştürücü etkisi ele alınır. Bu üç alanın ortak dinamikleri, kamusal alanın duyusal, sosyal ve politik canlılığını destekleyecek mekânsal stratejilerin gerekliliğini vurgular. Pallasmaa’nın fenomenolojik yaklaşımları temel alınarak duyusal algı, mekânsal deneyim, esneklik, öznellik ve bellek gibi beş temel norm belirlenir ve bu normların kamusal alanın sosyal ve politik işlevlerini güçlendiren mekânsal tasarımlar için yol gösterici olduğu savunulur. Kamusal alanı odağa alan tasarımda katılımcı tasarımların önemi vurgulanırken, bu süreçlerde mekân yerine "mekânsallığın" odağa alınması gerektiği belirtilir. Mekânsallık kavramını ele alan (Harvey, Lefebvre, Massey, Soja, Foucault) yaklaşımlarında belirlenen dinamikler (yer duygusu, öznellik, esneklik, ilişkisellik, bellek) Pallasmaa’nın normlarıyla ilişkilendirilir. Mekânsallığın dinamikleri ile mimari normlar birlikte değerlendirilerek, kamusal alanın sosyal ve politik işlevlerini güçlendirecek mekânsal stratejilerin kuramsal zemini oluşturulur. Çalışma, kamusal alanın mimari tasarımda nasıl ele alınabileceğini tartışarak, demokratik ortamı güçlendirecek yenilikçi tasarım stratejilerine yönelik kuramsal bir temel sunar.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acedo, A., Painho, M. ve Casteleyn, S. (2017). Place and City: Operationalizing Sense of Place and Social Capital in the Urban Context. Transactions in GIS, 21(3), 503-520. https://doi.org/10.1111/tgis.12282
  2. Agyeman, J. ve Evans, B. (2003). Toward Just Sustainability in Urban Communities: Building Equity Rights with Sustainable Solutions. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 590(1), 35-53.
  3. ArchDaily. (2023). Katılımcı Mimarlık: Proje Geliştirmede Toplum Katılımı. Erişim Adresi: https://www.archdaily.com/
  4. Arendt, H. (1998). The Human Condition. University of Chicago Press.
  5. Arnstein, S. R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. Journal of the American Planning Association, 35(4), 216-224.
  6. Assmann, J. (2015). Cultural Memory and Western Civilization: Functions, Media, Archives (A. C. Jan Assmann ve J. Czaplicka, Çev.). Cambridge University Press.
  7. Bachelard, G. (2014). The Poetics of Space (T. Ed.). Beacon Press.
  8. Baudrillard, J. (2006). The System of Objects. Verso Books.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kentsel Tasarım, Kent ve Bölge Planlama (Diğer), Mimari Tarih, Teori ve Eleştiri, Mimari Tasarım, Mimarlık (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

18 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Bengü, D. (2025). Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi, 18(4), 1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685
AMA
1.Bengü D. Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi. 2025;18(4):1889-1917. doi:10.35674/kent.1523685
Chicago
Bengü, Devran. 2025. “Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım”. Kent Akademisi 18 (4): 1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685.
EndNote
Bengü D (01 Temmuz 2025) Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi 18 4 1889–1917.
IEEE
[1]D. Bengü, “Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım”, Kent Akademisi, c. 18, sy 4, ss. 1889–1917, Tem. 2025, doi: 10.35674/kent.1523685.
ISNAD
Bengü, Devran. “Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım”. Kent Akademisi 18/4 (01 Temmuz 2025): 1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685.
JAMA
1.Bengü D. Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi. 2025;18:1889–1917.
MLA
Bengü, Devran. “Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım”. Kent Akademisi, c. 18, sy 4, Temmuz 2025, ss. 1889-17, doi:10.35674/kent.1523685.
Vancouver
1.Devran Bengü. Kamusal Alan ve Mekansallık: Mimari Normlar, Fenomenoloji ve Katılım. Kent Akademisi. 01 Temmuz 2025;18(4):1889-917. doi:10.35674/kent.1523685

Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi / Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management

*****
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture ve Araştırma Merkezi, Evkaf Mah. Evkaf Sok. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com