Türkiye'de Evsizlere Yönelik Sosyal Politikaların İncelenmesi

Emel İştar Işıklı

doi:10.35674/kent.1553716

EN TR

The Examination of Social Policies for the Homeless in Türkiye

Abstract

This article examines the phenomenon of homelessness and its impact on cities. It first addresses the causes of homelessness, highlighting the roles of economic, social, and structural factors. The issues faced by homeless individuals are detailed, emphasizing critical concerns such as access to healthcare, social exclusion, and psychological challenges. The article then presents examples of social policies implemented worldwide to combat homelessness, discussing their effectiveness and sustainability. Focusing on Turkey, it explores the efforts of local and central governments in addressing homelessness, with specific attention to the activities of the Ministry of Family and Social Services, the Ministry of Interior, and the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change, as well as municipal initiatives. Ultimately, the article underscores the importance of a multidisciplinary approach to combating homelessness and offers suggestions for effective and innovative solutions. This study aims to contribute to the development of social policies for the homeless and provide a comprehensive perspective on tackling homelessness.

Keywords

Homelessness , Social Policy , Urban Policies , Turkey , Homeless

Türkiye'de Evsizlere Yönelik Sosyal Politikaların İncelenmesi

Öz

Bu makale, evsizlik olgusunu ve bu sorunun kentler üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemektedir. İlk olarak, evsizlik ve nedenleri ele alınarak, ekonomik, sosyal ve yapısal faktörlerin rolü açıklanmaktadır. Evsiz bireylerin karşılaştığı sorunlar detaylandırılarak, sağlık hizmetlerine erişim, sosyal dışlanma ve psikolojik zorluklar gibi kritik konulara vurgu yapılmaktadır. Ardından, Dünya genelinde evsizlikle mücadelede uygulanan sosyal politika örnekleri sunulmakta, bu politikaların etkinliği ve sürdürülebilirliği üzerine tartışmalar yapılmaktadır. Türkiye özelinde, yerel ve merkezi yönetimlerin evsizlikle mücadele çabaları, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın çalışmalarına odaklanılmakta; belediyelerin evsizlere yönelik hizmetleri de ele alınmaktadır. Sonuç olarak, evsizlikle mücadelede çok disiplinli bir yaklaşımın önemine vurgu yapılarak, etkili ve yenilikçi çözümler için öneriler sunulmaktadır. Bu çalışma, evsizlere yönelik sosyal politikaların geliştirilmesine katkı sağlamayı ve evsizlik sorununun çözümünde kapsamlı bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Evsizlik , Sosyal Politika , Kent Politikalar , Türkiye , Evsiz

References

Aaronson, D. (2000). A note on the benefits of homeownership. Journal of Urban Economics, 47(3), 356–369.
Abbé Pierre Foundation & FEANTSA. (2019). Fourth overview of housing exclusion in Europe. https://www.feantsa.org/public/user/Activities/events/OHEEU_2019_ENG_Web.pdf (Accessed: 25 August 2024).
Altun, G. (1997). 1991-1995 yılları arasında İstanbul’da görülen evsiz ölümleri (Yayımlanmamış uzmanlık tezi). Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Ana Bilim Dalı, Edirne.
Amore, K., Viggers, H., Baker, M. G., & Howden-Chapman, P. (2013). Severe housing deprivation: The problem and its measurement. Wellington, New Zealand: Statistics New Zealand.
Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2024). Barınma evi hizmeti tanıtım dokümanı. https://www.ankara.bel.tr/files/9116/2799/6978/1_Barnma_evi_Tantm.pdf
ASHB, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2023). Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan Kimsesizlere ‘Sıcak Yuva’ Genelgesi. https://www.aile.gov.tr/sygm/haberler/aile-ve-sosyal-hizmetler-bakanligi-ndan-kimsesizlere-sicak-yuva-genelgesi/ (Erişim: 29.08.2024)
ASHB, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024a). İstatistik bülteni: 2024 Haziran. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. https://www.aile.gov.tr/sgbd/istatistik-sayfalari/aylik-istatistik-bulteni/ (Erişim: 31.08.2024)
ASHB, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024b). Sosyal yardım programlarımız. https://www.aile.gov.tr/sygm/programlarimiz/sosyal-yardim-programlarimiz/ (Erişim: 10 Ağustos 2024)
Asumisen rahoitus- ja kehittämiskeskus (ARA). (2024). Homeless people 2023. https://www.ara.fi/en/node/8/homelessness/homeless-people-2023 (Accessed: 23 August 2024).
Baptista, I., & Marlier, E. (2019). Fighting homelessness and housing exclusion in Europe: A study of national policies. European Social Policy Network (ESPN). Brussels: European Commission.

Bassuk, E., Buckner, J., Weinreb, L., Browne, A., Bassuk, S. S., Dawson, R., & Perloff, J. N. (1997). Homelessness in female-headed families: Childhood and adult risk and protective factors. American Journal of Public Health, 87, 241–248.
Batterham, D. (2019). Defining “At-risk of homelessness”: Re-connecting causes, mechanisms and risk. Housing, Theory and Society, 36(1), 1-24.
Bretherton, J. (2017). Homelessness and gender reconsidered. European Journal of Homelessness, 11(1), 1–22.
Bundesministerium für Arbeit und Soziales (BMAS). (2022). Wohnungslosenbericht 2022: Ausmaß und Struktur von Wohnungslosigkeit. Bundesministerium für Arbeit und Soziales.
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). (2024). 30,000 homeless people in the Netherlands. https://www.cbs.nl/en-gb/news/2024/13/30-6-thousand-homeless-people-in-the-netherlands (Accessed: 26 August 2024
Chanmugam, A., Kemter, A. J., & Goodwin, K. H. (2015). Educational services for children in domestic violence shelters: Perspectives of shelter personnel. Child & Adolescent Social Work Journal, 32(5), 405–415.
Council of Ministers. (2010). Joint report on social protection and social inclusion 2010. Brussels: European Commission.
Embleton, L., Lee, H., Gunn, J., Ayuku, D., & Braitstein, P. (2016). Causes of child and youth homelessness in developed and developing countries: A systematic review and meta-analysis. JAMA Pediatrics, 170(5), 435–444.
Evans, W., Phillips, D., & Ruffini, K. (2019). Reducing and preventing homelessness: A review of the evidence and charting a research agenda. A report prepared for the Abdul Latif Jameel Poverty Action Lab.
Fauk, N. K., Mwakinyali, S. E., Putra, S., & Mwanri, L. (2017). The socio-economic impacts of AIDS on families caring for AIDS-orphaned children in Mbeya rural district, Tanzania. International Journal of Human Rights and Healthcare, 10(2), 132–145.
Femi, O. (2017). Causes of homelessness and ways to end and prevent homelessness (Master’s thesis). Hame University of Applied Sciences.
Finfgeld-Connett, D., Bloom, T. L., & Johnson, E. D. (2012). Perceived competency and resolution of homelessness among women with substance abuse problems. Qualitative Health Research, 22(3), 416–427.
Fitzpatrick, S., Kemp, P., & Kinker, S. (2000). Single homelessness: An overview of research in Britain. UK: The Policy Press.
Fraser, B., Pierse, N., Chisholm, E., & Cook, H. (2019). LGBTIQ+ homelessness: A review of the literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(15), 2677.
Greene, J. M., Ennett, S. T., & Ringwalt, C. L. (1997). Substance use among runaway and homeless youth in three national samples. American Journal of Public Health, 87, 229–235.
Gürel, M. (2023). Evsizlik olgusu ve evsizlere yönelik sosyal hizmet çalışmaları (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
Habibullah, H. (2024). Homelessness in the context of extreme poverty: Social policy from Indonesia. In U. Chatterjee, R. Shaw, L. Sivaramakrishnan, J. Mukherjee, & R. Ghosh (Eds.), Homelessness to hope: Research, policy and global perspectives (pp. 365-384). Elsevier.
Hodge, D. R., Moser, S. E., & Shafer, M. S. (2012). Spirituality and mental health among homeless mothers. Social Work Research, 36(4), 245–255.
Işıkhan, V. (2015). Homeless people in Turkey and social work interventions. 15th International Academic Conference (pp. 468–477). Rome.
Işıkhan, V. (2002). Kentlerin gölgesinde yaşayan evsizler. Kardelen Ofset, Ankara.
İBB, İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2018, 24 Ocak). Evsiz vatandaşlar İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin misafiri oluyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi.
https://www.ibb.istanbul/gundem/haberler/evsiz-vatandaslar-istanbul-buyuksehir-belediyesi-nin- misafiri-oluyor-34443
İlhan, Ö. G. N., & Ergün, Y. D. D. A. (2010). Evsizler ve toplum sağlığı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(20), 79-90.
İPA, İstanbul Planlama Ajansı. (2023). İstanbul sokaklarında kışı geçirenler: Evsizler kentin ve politikanın neresinde? https://ipa.istanbul/wp-content/uploads/2023/02/Kent-Gundemine-Bakis- Subat-2023_F.pdf
İzmir Belediyesi. (2024). Müesser Turfan geçici konukevi.
https://www.izmir.bel.tr/tr/Projeler/muyesser-turfan-gecici-konukevi/2765/4
Johnson, A. K., & Cnaan, R. A. (1995). Social work practice with homeless persons: State of the art. Research on Social Work Practice, 5(3), 340–382.
Khatana, S. A. M., Wadhera, R. K., Choi, E., Groeneveld, P. W., Culhane, D. P., Kushel, M., Kazi, D. S., Yeh, R. W., & Shen, C. (2020). Association of homelessness with hospital readmissions—An analysis of three large states. Journal of General Internal Medicine, 35(9), 2576–2583.
Knutagård, M. (2018). Homelessness and housing exclusion in Europe. European Journal of Homelessness, 12(2), 103-119.
Lee, B. A., Tyler, K. A., & Wright, J. D. (2010). The new homelessness revisited. Annual Review of Sociology, 36, 501-521.
Levinson, D. (Ed.). (2004). Encyclopedia of homelessness. Thousand Oaks, CA: Sage Reference.
Meneviş, B. (2006). Evsizler. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) ve Türk Ulusal Ajansı, Ankara.
Mohanty, L., & Raut, L. (2009). Home ownership and school outcomes of children: Evidence from the PSID child development supplement. American Journal of Economics and Sociology, 68(2), 465–489.
Nilsson, S. F., Nordentoft, M., & Hjorthøj, C. (2019). Individual-level predictors for becoming homeless and exiting homelessness: A systematic review and meta-analysis. Journal of Urban Health, 96(5), 741–750.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2022). OECD affordable housing database. https://www.oecd.org/en/data/datasets/oecd-affordable-housing-database.html (Accessed: 24 August 2024).
Özdemir, U. (2010). Evsizlik ve evsizlere genel bir bakış. Toplum ve Sosyal Hizmet, 21(2), 77-88.
Parsell, C., & Marston, G. (2012). Beyond the ‘At Risk’ individual: Housing and the eradication of poverty to prevent homelessness. Australian Journal of Public Administration, 71(1), 33-44.
Raoult, D., Foucault, C., & Brouqui, P. (2001). Infections in the homeless. The Lancet Infectious Diseases, 1(2), 77-84.
Reeve, K. (2018). Women and homelessness: Putting gender back on the agenda. People, Place & Policy, 11(3), 165–174.
Sanchez, D. (2010). Civil society responses to homelessness. Development Southern Africa, 27(1), 101-110.
T.C. İçişleri Bakanlığı. (2021). Kalacak yeri olmayan vatandaşlar ve sokak hayvanlarına ilişkin iki genelge. https://www.icisleri.gov.tr/kalacak-yeri-olmayan-vatandaslar-ve-sokak-hayvanlarina-iliskin- iki- genelge#:~:text=%22Kalacak%20Yeri%20Olmayan%20Vatanda%C5%9Flar%22%20konulu,kurum%20ve%20kurulu%C5%9Flar%C4%B1n%C4%B1n%20misafirhanelerine%20yerle%C5%9Ftirilecek
Tsai, J. (2018). Lifetime and 1-year prevalence of homelessness in the US population: Results from the national epidemiologic survey on alcohol and related conditions-III. Journal of Public Health, 40(1), 65–74.
United States Interagency Council on Homelessness. (2024). Data & trends: History of homelessness. https://usich.gov/guidance-reports-data/data-trends (Accessed: 25 August 2024).
Wach, E. (2013). Learning about qualitative document analysis. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/259828893_Learning_about_Qualitative_Document_Analysis (Erişim: 11 Ağustos 2024).
Yağan, M. (2009). Ankara’da evsiz ölümleri (Yayımlanmamış uzmanlık tezi). Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Ana Bilim Dalı, Ankara.
Yoo, R., Krawczyk, N., Johns, E., McCormack, R. P., Rotrosen, J., Mijanovich, T., Gelberg, L., & Doran, K. M. (2022). Association of substance use characteristics and future homelessness among emergency department patients with drug use or unhealthy alcohol use: Results from a linked data longitudinal cohort analysis. Substance Abuse, 43(1), 1100–1109.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urbanization Policies , Social Policy (Other) , Urban Sociology and Community Studies

Journal Section

Review

Authors

Emel İştar Işıklı ^*
0000-0003-3439-0871
Türkiye

Early Pub Date

September 19, 2025

Publication Date

September 19, 2025

Submission Date

September 20, 2024

Acceptance Date

September 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 5

DOI

https://doi.org/10.35674/kent.1553716

IZ

https://izlik.org/JA69SB47PR

APA

İştar Işıklı, E. (2025). Türkiye’de Evsizlere Yönelik Sosyal Politikaların İncelenmesi. Kent Akademisi, 18(5), 3091-3113. https://doi.org/10.35674/kent.1553716

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi
Information, Communication, Culture, Art and Media Services (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net

The Examination of Social Policies for the Homeless in Türkiye

Abstract

Keywords

Türkiye'de Evsizlere Yönelik Sosyal Politikaların İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Early Pub Date

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite