Gastronomi ve Coğrafi İşaretlerin Sistematik Derleme Tekniğiyle İncelenmesi

Coğrafi işaret tescilli ürünler, bir yörenin gastronomi potansiyelinin yansıtılmasında önemli bir araç olma özelliği taşımaktadır. Bu özel ürünlerin büyük bir kısmını da gastronomi alanındaki ürünler oluşturmaktadır. Bu durum gastronomi alanında rekabet, turizm, pazarlama, tanıtım, imaj başta olmak üzere tüm paydaşlara pek çok açıdan avantajlar sağlamaktadır. Bilindiği üzere son yıllarda coğrafi işaret tescil süreci tamamlanmış veya başvuru süreci devam eden gastronomik ürünlerin sayısında önemli artışlar görülmektedir. Bunun yanı sıra araştırmacıların da coğrafi işareti konu edinen bilimsel çalışmalara yoğun bir ilgisi bulunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacını gastronomi alanında coğrafi işaret tescilli ürünlere yönelik yapılan bilimsel çalışmaları sistematik açıdan incelemek oluşturmaktadır. TR Dizin ve Web of Science veri tabanlarında konuya ilişkin literatür taraması yapılarak veriler elde edilmiştir. Çalışmanın ulusal yazın boyutunu TR Dizin (27) ve uluslararası yazın boyutunu Web of Science (31) veri tabanlarında yer alan toplam 58 çalışma oluşturmuştur. Çalışmaların sistematik olarak incelenmesi amacıyla verilerin meta ve içerik analizleri yapılmıştır. İlgili veri tabanlarında yer alan çalışmaların 2020 yılından sonra daha fazla yapıldığı ve genellikle sosyal bilimler alanında yayınlandığı görülmektedir. Her iki veri tabanında da anahtar kelime olarak ortalama dört kelime tercih edilirken çalışmalarda yer ve ürün adlarının ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda metodolojik yaklaşım açısından nitel araştırma yöntemlerinin yaygın olarak tercih edildiği, veri toplamada ise genel olarak ikincil kaynaklar ve görüşme tekniğinden yararlanıldığı belirlenmiştir. Gastronomi turizmi, ürün tespiti, turizm potansiyeli, yiyecek içecek işletmeleri menüsü, gastronomi rotası, kırsal kalkınma, sürdürülebilirlik ve kültürel özellikler de çalışmaların odak noktasını oluşturmuştur. Bu çalışmanın litaratürdeki mevcut durumun ortaya koyması sayesinde coğrafi işaret tescilli ürünlere yönelik yapılacak olan gelecekteki çalışmalara katkı sağlaması düşünülmektedir.

Products with registered geographical indications are an important tool in reflecting the gastronomy potential of a region. A large portion of these special products are products in the field of gastronomy. This situation provides advantages to all stakeholders in many aspects, especially in terms of competition, tourism, marketing, promotion and image in the field of gastronomy. As it is known, in recent years, there has been a significant increase in the number of gastronomic products whose geographical indication registration process has been completed or whose application process is ongoing. In addition, researchers have a great interest in scientific studies on geographical indications. In this context, the aim of the study is to systematically examine scientific studies conducted on products with registered geographical indications in the field of gastronomy. Data were obtained by conducting a literature review on the subject in the TR Index and Web of Science databases. The national literature dimension of the study consisted of 58 studies in the TR Index (27) and the international literature dimension consisted of 58 studies in the Web of Science (31) databases. Meta and content analyzes of the data were conducted in order to systematically examine the studies. It is seen that the studies in the relevant databases were conducted more after 2020 and were generally published in the field of social sciences. While an average of four words were preferred as keywords in both databases, it was determined that place and product names were prominent in the studies. It was determined that qualitative research methods were widely preferred in terms of methodological approach in the studies, and secondary sources and interview techniques were generally used in data collection. Gastronomy tourism, product identification, tourism potential, food and beverage business menus, gastronomy route, rural development, sustainability and cultural characteristics were also the focus of the studies. It is thought that this study will contribute to future studies on geographical indication registered products by revealing the current situation in the literature.