Uşak’ın Antik Kent Peyzajındaki Tümülüslerin Değerlendirilmesi

Uşak, Batı Anadolu sahilleri ile Orta Anadolu arasında kalan bölgede, İç Batı Anadolu’da yer alan bir ilimizdir. Uşak’ın doğusu Phrygia, batısı ise Lydia toprakları olarak kabul edilmektedir. Uşak ili Sardeis’e 100-120 km uzaklıktadır. Uşak Bölgesi’nde çok sayıda tümülüs vardır. Bu tümülüsler Uşak’ın batısında Manisa sınırına ve Gediz Irmağı’na yakın bölgelerde yoğundur. Özellikle Güre (Bagis) çevresindeki tümülüslerde Lydia Dönemi’ne ait zengin mezar hediyeleri ortaya çıkmıştır. Güre çevresindeki Basmacı, İkiztepe, Velişintepe, Aktepe, Toptepe gibi tümülüslerde ortaya çıkarılan Lydia soylularına ait önemli eserler Uşak Müzesi’nde sergilenmektedir. Bu makalede Uşak genelinde var olan 52 kadar tümülüs üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Bunlardan 19 tanesi merkez ve özellikle Güre çevresinde, 14 tanesi Eşme Bölgesi’nde, 9 Banaz’da, 9 Sivaslı’da ve 2 tanesi de Ulubey’dedir. Bu tümülüslerin bazısı 2-3 m yüksekliğinde küçük boyutludur. Bazısı ise oldukça büyüktür. Güre çevresi, Banaz-Ahatköy, Eşme-Bozlar, Sivaslı-Selçikler çevresi tümülüslerin yoğunlaştığı alanlardır. Güre’de, Gediz Irmağı’nın (Hermos) geçtiği bölge ve çevresindeki tümülüsler Lydia Dönemi’ne aittir. Sivaslı-Selçikler tümülüsleri ise Lydia geleneğinde fakat Pers etkili tümülüslerdir. Ayrıca daha az olmakla beraber Helenistik-Roma Dönemi tümülüsleri de bölgede bulunmaktadır. Bölgedeki tümülüsler genel olarak dromoslu, ön oda ve taştan yapılmış kare veya dikdörtgen planlı mezar odasından oluşmaktadır. Tümülüsler semerdam veya düz atkılı örtü sistemleriyle inşa edilmişlerdir. Güre çevresindeki tümülüsler krepis duvarı ile çevrilidir. Mermer veya kireçtaşı tümülüslerin inşasında kullanılmıştır. Uşak Bölgesi tümülüsleri kültürel miras olarak ülkemizin önemli zenginliklerindendir.

Uşak is a city located in Central-Western Anatolia, in the region between the western Anatolian coast and Central Anatolia. The east of Uşak is considered to be Phrygia, and the west is considered to be Lydian. Uşak is 100-120 km away from Sardis. There are many tumuli in the Uşak region. These tumuli are concentrated in the west of Uşak, near the Manisa border and the Gediz river. Especially the tumuli around Güre (Bagis) yielded many burial offerings belonging to the Lydian Period. Artifacts belonging to the Lydian nobles, unearthed in tumuli such as Basmacı, İkiztepe, Velişintepe, Aktepe and Toptepe around Güre, are exhibited in the Uşak Museum. In this article, evaluations were made on approximately 52 tumuli in Uşak. 19 of these are in the center and especially around Güre, 14 in Eşme region, 9 in Banaz, 9 in Sivaslı and 2 in Ulubey. Some of these tumuli are small in size, 2-3 m high. Some are quite large. Güre surroundings, Banaz-Ahatköy, Eşme-Bozlar, Sivaslı-Selçikler are the areas where tumuli are concentrated. The area where the Gediz River (Hermos) flows and the tumuli around it in Güre belong to the Lydian period. Sivaslı-Selçikler tumuli are tumuli built in the Lydian tradition but under Persian influence. There are also Hellenistic-Roman period tumuli in the region, although fewer. The tumuli in the region generally consist of a dromos, an antechamber and a square or rectangular planned grave chamber.