Botanik Bahçelerinin Biyofilik Tasarım Kriterleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Örneği

Biophilic designs are one of the effective design approaches to sustain the human-nature relationship. Interaction with nature has a significant impact on the physical and mental health of individuals. Botanical gardens are also special gardens that help individuals to have a positive attitude towards nature by presenting the beauties of nature to their users, make them feel a part of nature, and especially allow children to satisfy their curiosity towards nature. In this study, it is aimed to scrutinize the biophilic design criteria in the case of Nezahat Gökyiğit Botanic Garden. For this purpose, the 14 criteria of biophilic design (visual connection with nature, non-visual connection with nature, non-rhythmic sensory stimuli, thermal and airflow variability, presence of water, dynamic and diffuse light, connection with natural systems, biomorphic forms and patterns, material connection with nature, complexity and order, prospect, refuge, mystery, and risk/peril) were evaluated using on-site observations and photographic techniques. It has been determined that the botanical garden has only deficiency in terms of material connection with nature among these criteria, and suggestions have been made at this point. Based on the idea that people will be happier and healthier through biophilic designs, suggestions were proposed that biophilic design criteria should be generalized.

Biyofilik tasarımlar insan-doğa ilişkisinin sürdürülebilmesi için etkili tasarım yaklaşımlarından biridir. Doğayla etkileşimin bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde önemli etkisi vardır. Botanik bahçeleri de kullanıcılarına doğanın güzelliklerini sunarak bireylerin doğaya karşı pozitif tutum sergilemesine yardımcı olan, kendilerini doğanın bir parçası hissetmelerini sağlayan, özellikle çocukların doğaya karşı meraklarını gidermeye imkan tanıyan özel bahçelerdir. Bu çalışmada Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi örneğinde biyofilik tasarım kriterlerinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda biyofilik tasarımın 14 kriterinin (doğayla görsel bağlantı, doğayla görsel olmayan bağlantı, ritmik olmayan görsel uyarı, termal ve hava akışı değişkenliği, suyun varlığı, dinamik ve dağınık ışık, doğal sistemlerle bağlantı, biyomorfik biçimler ve dokular, doğayla malzeme bağlantısı ve karmaşa ve düzen, olasılık/manzara, sığınak, gizem ve risk/tehlike) yerinde gözlemler ve fotoğraflama tekniği kullanılarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Botanik bahçesinin bu kriterlerden sadece doğayla malzeme bağlantısı noktasında eksilikleri olduğu belirlenmiş ve bu noktada önerilerde bulunulmuştur. Biyofilik tasarımlar sayesinde insanların daha mutlu ve sağlıklı olacağı düşüncesinden hareketle biyofilik tasarım kriterlerinin yaygınlaştırılması gerektiği yönünde önerilerde de bulunulmuştur.