Year 2019, Volume 12 , Issue 4, Pages 729 - 738 2019-12-15

Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar
Emancipating Urban Interventions: Parasitic Spaces

Asiye AKGÜN GÜLTEKİN AKGÜN GÜLTEKİN [1] , Emel BİRER [2]


Günümüzde kent, tüketim odaklı bir sunum nesnesi haline dönüşmektedir. Kamusal alanın ortadan kalktığı söylemleri eşliğinde, mimarlar ve şehirciler tarafından yeni tür kamusallıkların yaratılmasına yönelik farklı pratiklerin geliştirildiği gözlemlenir. Bu pratiklerden bir tanesi, mekânı sosyal bir ürün olarak kabul eden eylemlilik halinin yaratılması ve beraberinde toplumsal sürekliliğinin sağlanmasına yönelik gündelik hayata nüfus edecek strüktürel eylem alanlarının tasarlanması ve beraberinde kamusal alanda bireyin özgürleştirilmesidir. Temelde yer alan eylemlilik anlayışına görünür olmak eklenir ve mimari mekân bu durumda karşılığını parazit strüktürlerle bulur. Mevcuda eklemlenen yapısı ile parazit, kentlinin her gün baktığı ama göremediği alanları mekânsallaştırır, dinamikleştirir ve kentliyi değişime dâhil eder. Aynı eylem, -bakmak- için de eylemsel alana dönüşür. Deneyim alanının yaşandığı kentsel mekân kenti geri almanın muştusudur. Bu çalışmanın amacı, tüketim ve seyirlik bir nesneye dönüşen kente kamusal yarara dönük eylem-mekânları yerleştirerek -plug into- yeni kamusal mekân kavramını irdelemek, anlık, geçici kamusal alan müdahalelerini parazit mimari mekânlar üzerinden tartışmaktır. Yapılı çevrenin özelleştirilen-ticarileşen kamusal alanlarında parazit strüktürler ile yapılı çevreye müdahale edilerek kamu yararına dönüştürmek niyeti deneysel bir stüdyonun ürünleri ile tartışmaya açılmıştır. Bu ürünler, İstanbul’un gündelik hayatında belkemiğini oluşturan E5 yolculuk güzergâhında bulunan metrobüs duraklarına yapılacak parazit müdahaleler olup, bir çeşit mekânın normalleşmesine meydan okuma olarak ortaya çıkmaktadır. Mimari ürünler ile ortaya çıkan problem alanında eylemlilik-görünürlük-izleyici kavramları yeniden ele alınır.

It is observed that cities are transformed into consumption-oriented presentation objects. Apart from the discourse of vanishing public space different practices which is aim to create new publicities have been developed by architects and urbanists. With acceptence of the space as a social product, to create the structural action space which is penetrated to a daily routine in order to social sustainability makes people free in public space. Being visible is added to the action-based approaches, and it reflects to architectural space as parasitic structures. With its articulated structure, it spatialized, dynamizes the place we look at every day but not see, and transform the spectator into an emancipated active agent. As a stage of the gazing action, the place transformed into agency space. And this urban space practice herald to get back to city. In this study, articulation of the agency space to urban space which is transformed into consumption and theatrical  thing, it is presented as a method that will make the people interact with others. It is aimed to discuss the situation arising from the products of the experimental studio which aims to design the parasite structure on the E5 journey route, which constitutes the backbone of Istanbul. The studio's products emerge as a challenge to the normalization of existing static and defined space. The concept of agency-visibility-spectator will be re-examined through the architectural designs.

  • Arendth, H. (1994). İnsanlık Durumu. (Çev. Bahadır Sina Şener), İletişim, İstanbul.
  • Augé, M. (2017). Yok-Yerler. (Çev. Turhan Ilgaz), Daimon Yayınları, İstanbul.
  • d’Entreves, M. P. (2019). Hannah Arendt, içinde, The Stanford Encyclopedia of Philosophy. (Der. Edward N. Zalta) (Elektronik Kaynak). Erişim Tarihi: 4.9.2019.https://plato.stanford.edu/entries/arendt/#CitPubSph .
  • Ferreri, M. (2015). The seductions of temporary urbanism, içinde, Ephemera Journal, (Elektronik Kaynak). Erişim Tarihi: 5.9.2019.http://www.ephemerajournal.org/sites/default/files/pdfs/contribution/15-1ferreri.pdf
  • Harrison, M. (2017). Stavros Stavrıdes’ new book common space: the cıty as commons, içinde, Agent of Alternatives, (Elektronik Kaynak). Erişim Tarihi: 4.9.2019.http://agentsofalternatives.com/?p=2530
  • Harvey, D. (2019). Postmodernliğin Durumu. (Çev. Sungur Savran), Metis, İstanbul.
  • Katznelson, I. (2003). Önsöz (çev. Mehmet Moralı), içinde, Sosyal Adalet ve Şehir (David Harvey), Metis Yayınları, İstanbul.
  • Koyama, M. (2017). Can Temporary Urbanism be a Permanent Solution? Urban Spaces in Liquid Times, içinde, Medium, (Elektronik Kaynak). Erişim Tarihi: 5.9.2019. https://medium.com/@megukoyama/can-temporary-urbanism-be-a-permanent-solution-urban-spaces-in-liquid-times-643d423ae4fc
  • Lefebvre, H. (2015). Şehir Hakkı. (Çev. Işık Ergüden), Sel Yayın, İstanbul.
  • Lehtovuori, P., Ruoppila, S. (2012). Temporary Uses As Means Of Experimental Urban Planning, içinde, Serbian Architectural Journal, s. 4, (Der. John Henneberry), (Elektronik Kaynak). Erişim Tarihi: 5.9.2019. https://www.researchgate.net/publication/275259733_Temporary_uses_as_means_of_experimental_urban_planning
  • Madanipour, A. (2017). Cities in Time Temporary Urbanism and the Future of the City, s.3-4, Bloomsbury Academic Press, London.
  • Myburg, J. (2014). MESOPARASITE. A Symbiotic Affair. Unitec Institute of Technology.
  • Pit, M., Steller, K. & Streng, G.(2017). T02 essay parasitic architecture.pdf. (Elektronik Kaynak). Erişim Tarihi: 5.9.2019.http://www.gerjanstreng.eu/files/T02%20essay%20parasitic%20architecture.pdf.
  • Ranciére, J. (2010). Özgürleşen Seyirci. (Çev. Burak Şaman). Metis, Istanbul.
  • Salama, A. M. (1995). New Trends in Architectural Education: Designing the Design Studio. Tailored Text and Unlimited Potential Publishing, USA.
  • Salama, A. M. (2015). Spatial Design Education: New Directions for Pedagogy in Architecture and Beyond. Ashgate Publishing, UK, USA.
  • Salama, A. S., Nicholas Wilkinson, N. (editörler.) (2007). Design Studio Pedagogy: Horizons For The Future, The Urban International Press, UK.
  • Stavrides, S. (2018). Müşterek Mekân. (Çev. Cenk Saraçoğlu). Sel Yayıncılık, İstanbul.
  • Üngür, E. (2018). Kentleşmeyi Gerçekleştiren Biyopolitik Bir Araç Olarak D-100 Karayolu, içinde, Mimarist, s.63, s. 32-36, İstanbul Mimarlar Odası.
  • Üstün Demirkaya, F., Maçka Kalfa, S. (2017). Biyolojik Yaşam Şeklinden Mimari Ürüne: Konak Binada Parazitik Mimari,içinde, Fen, Matematik, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Araştırmaları, s. 242-250.
  • Yorgancıoğlu, D., Seyman Güray, T. (2018). Mimari Tasarım Eğitiminde Alternatif Yaklaşımlar: Bir Mekân Tasarımı Stratejisi Olarak “Parazit Mimari”, içinde, MEGARON 2018;13(1):144-155, DOI: 10.5505/megaron.2017.74946
Primary Language tr
Subjects Architecture
Published Date Winter | Kış 2019
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0002-3453-4559
Author: Asiye AKGÜN GÜLTEKİN AKGÜN GÜLTEKİN (Primary Author)
Institution: İstanbul Kültür Üniversitesi
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-0152-3690
Author: Emel BİRER
Institution: İstanbul Kültür Üniversitesi
Country: Andorra


Dates

Publication Date : December 15, 2019

Bibtex @research article { kent643170, journal = {Kent Akademisi}, issn = {2146-9229}, eissn = {2146-9229}, address = {bilgi@kentakademisi.com}, publisher = {Karadeniz Yazarlar ve Şairler Derneği}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {729 - 738}, doi = {}, title = {Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar}, key = {cite}, author = {Akgün Gülteki̇n, Asiye and Bi̇rer, Emel} }
APA Akgün Gülteki̇n, A , Bi̇rer, E . (2019). Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar . Kent Akademisi , 12 (4) , 729-738 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kent/issue/51798/643170
MLA Akgün Gülteki̇n, A , Bi̇rer, E . "Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar" . Kent Akademisi 12 (2019 ): 729-738 <https://dergipark.org.tr/en/pub/kent/issue/51798/643170>
Chicago Akgün Gülteki̇n, A , Bi̇rer, E . "Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar". Kent Akademisi 12 (2019 ): 729-738
RIS TY - JOUR T1 - Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar AU - Asiye Akgün Gülteki̇n , Emel Bi̇rer Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Kent Akademisi JF - Journal JO - JOR SP - 729 EP - 738 VL - 12 IS - 4 SN - 2146-9229-2146-9229 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Kent Akademisi Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar %A Asiye Akgün Gülteki̇n , Emel Bi̇rer %T Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar %D 2019 %J Kent Akademisi %P 2146-9229-2146-9229 %V 12 %N 4 %R %U
ISNAD Akgün Gülteki̇n, Asiye , Bi̇rer, Emel . "Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar". Kent Akademisi 12 / 4 (December 2019): 729-738 .
AMA Akgün Gülteki̇n A , Bi̇rer E . Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar. KentAkademisi. 2019; 12(4): 729-738.
Vancouver Akgün Gülteki̇n A , Bi̇rer E . Kamusal Alanda Özgürleştirici Müdahaleler, Parazit Mekânlar. Kent Akademisi. 2019; 12(4): 729-738.