Araştırma Makalesi

GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Cilt: 19 Sayı: 38 20 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışma, Karadeniz bölgesinde sahile kıyısı olan şehirlerin coğrafi işaretleme çalışmalarının mevcut durumunu Türk Patent ve Marka Kurumunun veri tabanında “Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar” ve “Yemekler ve Çorbalar” kategorileri altında sıralanan ürünler ve söz konusu illerin Kültür ve Turizm Müdürlükleri tarafından oluşturulan yemek listeleri de dikkate alınarak bir gastronomi rotası ortaya koymayı amaçlamaktadır. Coğrafi işaretler, belirli bir bölgeye özgü, geleneksel üretim yöntemleriyle üretilen ve kalitesi veya özellikleri itibarıyla o bölgeye atfedilen ürünleri tanımlayan işaretlerdir. Karadeniz mutfağı, doğal zenginlikleri ve kendine özgü lezzetleri ile bilinirken, coğrafi işaretli ürünler bu mutfağın en değerli parçalarını oluşturmaktadır. Bu ürünler, bölgenin kültürel mirasını koruma ve sürdürülebilir turizm hedeflerine katkıda bulunma potansiyeline sahiptir. Araştırmanın evrenini Türk Patent ve Marka Kurumunun veri tabanı ve İl Kültür Turizm Müdürlükleri’nin web sayfaları oluşturmaktadır. Veriler (coğrafi işaretli ürünler ve illerin web sayfalarında yer alan ürünler) derlenerek bir gastronomi rotası oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, Samsun-Ordu-Giresun-Trabzon-Rize illerinde “fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar” ve “yemekler ve çorbalar” kategorisindeki dağılımlar incelendiğinde toplam tescilli ürün sayısı 36 olup dağılımı ise Ordu (n:12), Samsun (n:9), Rize (n:8), Trabzon (n:4) ve Giresun (n:3) şeklindedir. Karadeniz bölgesinin zengin gastronomik mirasının, coğrafi işaret tescili ile daha da anlam kazandığı ve bölgenin turizm potansiyelinin bu tür rotalar aracılığıyla artırılabileceği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, oluşturulan gastronomi rotası, bölgenin mutfak kültürünü daha geniş kitlelere tanıtmak ve gastronomi turizmini teşvik etmek amacıyla önemli bir potansiyel taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BARHAM, Elizabeth, “Translating terroir: the global challenge of French AOC labeling”, Journal of Rural Studies, 2003, 191,1, pp. 127-138.
  2. BELLETTI, Giovanni- MARESCOTTİ, Andrea- SANZ-CAÑADA, Javier- VAKOUFARİS, Hristos, “Linking protection of geographical indications to the environment: Evidence from the European Union olive-oil sector”, Land Use Policy, 2015, 48, pp. 94-106.
  3. BIÉNABE, Estelle; MARIE-VIVIEN, Delphine, “Institutionalizing geographical indications in southern countries: lessons learned from Basmati and Rooibos”, World Development, 2017, 98, pp. 58-67.
  4. BYTYÇI, Pajtim- KOKTHİ, Elena- HASALLİU, Rozeta- FETOSHİ, Osman- SALİHU, Lorike- MESTANİ, Mergim, “Is the local origin of a food product a nexus to better taste or is just an information bias”, International Journal of Gastronomy and Food Science, 2024, 35, pp. 877-886.
  5. CEI, Leonardo- STEFANİ, Gianluca- DEFRANCESCO, Edi- LOMBARDİ, VİRGİNİA, Ginevra, “Geographical indications: A first assessment of the impact on rural development in Italian NUTS3 regions”, Land Use Policy, 2018, 75, pp. 620-630.
  6. CHECCHINATO, Francesca- FİNOTTO, Vladi- MAURACHER, Christine- RİNALDİ, Chiara, “Spreading the gains from geographical indications: A longitudinal study on the extension of the Prosecco GI”, Journal of Rural Studies, 2024, 109, pp. 336-348.
  7. CHOE, Ja Young Jacey-KIM, Seongseop Sam, “Effects of tourists’ local food consumption value on attitude, food destination image, and behavioral intention”, International journal of hospitality management, 2018, 71, pp. 1-10.
  8. FALASCO, Silvia-CAPUTO, Paola-GARRONE, Paola, “Can Geographical Indications promote environmental sustainability in food supply chains? Insights from a systematic literature review”, Journal of Cleaner Production, 2024, 444, pp. 100-113.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gastronomi Turizmi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2024

Kabul Tarihi

10 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 19 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Özata Şahin, E. (2025). GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 19(38), 295-316. https://doi.org/10.18220/kid.1680163
AMA
1.Özata Şahin E. GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. KİD. 2025;19(38):295-316. doi:10.18220/kid.1680163
Chicago
Özata Şahin, Esra. 2025. “GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Karadeniz İncelemeleri Dergisi 19 (38): 295-316. https://doi.org/10.18220/kid.1680163.
EndNote
Özata Şahin E (01 Nisan 2025) GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Karadeniz İncelemeleri Dergisi 19 38 295–316.
IEEE
[1]E. Özata Şahin, “GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”, KİD, c. 19, sy 38, ss. 295–316, Nis. 2025, doi: 10.18220/kid.1680163.
ISNAD
Özata Şahin, Esra. “GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Karadeniz İncelemeleri Dergisi 19/38 (01 Nisan 2025): 295-316. https://doi.org/10.18220/kid.1680163.
JAMA
1.Özata Şahin E. GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. KİD. 2025;19:295–316.
MLA
Özata Şahin, Esra. “GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, c. 19, sy 38, Nisan 2025, ss. 295-16, doi:10.18220/kid.1680163.
Vancouver
1.Esra Özata Şahin. GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. KİD. 01 Nisan 2025;19(38):295-316. doi:10.18220/kid.1680163