Year 2020, Volume 3 , Issue 1, Pages 32 - 54 2020-06-29

İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Gökçen AYDIN [1] , Yasin AYDIN [2] , Nurten KARACAN ÖZDEMİR [3]


Bu çalışmanın amacı, İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu (İYKE)’nin (Work-related Acceptance and Action Questionnaire; WAAQ) (Bond, Lloyd ve Guenole, 2013) Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır. İş yaşamında psikolojik esnekliğin ölçülmesi amacıyla geliştirilen WAAQ, 7’li Likert tipi yedi madde ve tek boyuttan oluşmaktadır. Çeviri için gerekli süreçlerin tamamlanmasının ardından, açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Çalışmaya AFA için kamu ya da özel sektörde çalışan 91, DFA için 180 kişi katılmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun AFA sonuçları tek boyutlu bir yapıyı göstermiş, DFA sonuçları da, mükemmel uyuma işaret ederek ölçeğin orijinalindeki tek faktörlü yapıyı doğrulamıştır. Cronbach alfa .84 olarak bulunmuştur.
İş yaşamında kabul ve eylem, psikolojik esneklik, geçerlik, güvenirlik
  • Arthur, M. B. ve Rousseau, D. M. (1996). Introduction: the boundaryless career as a new employment principle. M. B. Arthur ve D. M. Rousseau (Eds.) içinde, The boundaryless career: A new employment principle for a new organizational era (ss. 3–20). New York: Oxford University Press.
  • Bond, F. W. ve Bunce, D. (2003). The role of acceptance and job control in mental health, job satisfaction, and work performance. Journal of Applied Psychology, 88, 1057–1067. doi:10.1037/0021-9010.88.6.1057
  • Bond, F.W. ve Flaxman, P. E. (2006). The ability of psychological flexibility and job control to predict learning, job performance, and mental health. Journal of Organizational Behavior Management, 26, 113–130.
  • Bond, F. W., Flaxman, P. E. ve Bunce, D. (2008). The influence of psychological flexibility on work redesign: Mediated moderation of a work reorganization intervention. Journal of Applied Psychology, 93, 645–654. doi:10.1037/0021-9010.93.3.645
  • Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., ... & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior therapy, 42(4), 676-688. doi:10.1016/j.beth.2011.03.007
  • Bond, F. W., Hayes, S. C., ve Barnes- Holmes, D. (2006). Psychological flexibility, ACT and organizational behavior. S. C. Hayes, F. W. Bond, D. Barnes- Holmes & J. Austin (Eds) içinde. Acceptance and Mindfulness at Work: Applying Acceptance and Commitment Therapy and Relational Frame Theory to Organizational Behavior Management (ss. 25-54). Binghampton, NY: the Haworth Press.
  • Bond, F. W., Lloyd, J., Flaxman, P. E. ve Archer, R. (2015). Psychological Flexibility and ACT at Work. The Wiley Handbook of Contextual Behavioral Science, 459-482. doi:10.1002/9781118489857.ch22
  • Bond, F. W., Lloyd, J. ve Guenole, N. (2013). The Work‐related Acceptance and Action Questionnaire: Initial psychometric findings and their implications for measuring psychological flexibility in specific contexts. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 86, 331–347. doi:10.1111/joop.12001
  • Brinkborg, H., Michanek, J., Hesser, H. ve Berglund, G. (2011). Acceptance and commitment therapy for the treatment of stress among social workers: A randomized controlled trial. Behaviour Research and Therapy, 49, 389-398. doi:10.1016/j.brat.2011.03.009
  • Büyüköztürk, Ş. (2012, Mayıs). Örnekleme yöntemleri. http://w3.balikesir.edu.tr/~msackes/wp/wpcontent/uploads/2012/03/BAY-Final-Konulari.pdf adresinden erişildi
  • Chan, S. H., Mai, X., Kuok, O. M. ve Kong, S. H. (2016). The influence of satisfaction and promotability on the relation between career adaptability and turnover intentions. Journal of Vocational Behavior, 92, 167-175. doi:10.1016/j.jvb.2015.12.003
  • Chawla, N., ve Ostafin, B. (2007). Experiential avoidance as a functional dimensional approach to psychopathology: An empirical review. Journal of Clinical Psychology, 63(9), 871-890. doi:10.1002/jclp.20400
  • Darnley, R., DiPlacido, M., Kerns, M. ve Kim, A. (2018). Industry 4.0: Digitization in Danish industry (Doktora tezi), Worcester Polytechnic Institute.
  • Deval, C., Bernard-Curie, S., ve Monestès, J. L. (2017). Effects of an acceptance and commitment therapy intervention on leaders’ and managers’ psychological flexibility. Journal de Therapie Comportementale et Cognitive, 27(1), 34-42. doi:10.1016/j.jtcc.2016.10.002
  • Donaldson-Feilder, E. J. ve Bond, F. W. (2004). The relative importance of psychological acceptance and emotional intelligence to workplace well-being. British Journal of Guidance & Counselling. 32(2), 187-203. doi:10.1080/08069880410001692210
  • Finney, S. J. & Distefano, C. (2006). Non-normal and categorical data in structural equation modeling. In G. R. Hancock & R. O. Muller. Structural equation modeling: A second course (p. 269-314). Greenwich, Connecticut: Information Age Publishing.
  • Flaxman, P. E. ve Bond, F. W. (2010a). Worksite stress management training: Moderated effects and clinical significance. Journal of Occupational Health Psychology, 15, 347–358. doi:10.1037/a0020522
  • Flaxman, P. E. ve Bond, F. W. (2010b). A randomized worksite comparison of acceptance and commitment therapy and stress inoculation training. Behaviour Research and Therapy, 48(8), 816-20. doi:10.1016/j.brat.2010.05.004
  • Gysberg, N. C. ve Lapan, R. T. (2001). The implementation and evaluation of comprehensive school guidance programs in the United States: Progress and prospects. Internat. Jnl. for Educational and Vocational Guidance, 1, 197–208. doi:10.1023/A:1012297314669
  • Henderson M., Glozier N. ve Elliott, H. K. (2005). Long term sickness absence. BMJ, 330, 802–803. doi:10.1136/bmj.330.7495.802
  • Hayes, S. C., Bissett, R., Roget, N., Padilla, M., Kohlenberg, B. S., Fisher, G., Masuda, A., Pistorello, J., Rye, A. K., Berry, K. ve Niccolls, R. (2004). The impact of acceptance and commitment training and multicultural training on the stigmatizing attitudes and professional burnout of substance abuse counselors. Behavior Therapy, 35, 821–835. doi:10.1016/S0005-7894(04)80022-4
  • Hayes, S. C., Luoma, J., Bond, F., Masuda, A. ve Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes, and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44, 1-25. doi:10.1016/j.brat.2005.06.006
  • Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change. New York: Guilford Press.
  • Hayes, S. C., Strosahl, K., Wilson, K. G., Bissett, R. T., Pistorello, J., Toarmino, D., vd., (2004). Measuring experiential avoidance: A preliminary test of a working model. Psychological Record, 54, 553-578. doi:10.1007/BF03395492
  • Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. doi:10.1080/10705519909540118
  • Kalaycıoğlu, E. (2018). Kariyer uyum yeteneğinin çalışanların iş performansına etkisi. (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Bartın.
  • Kashdan, T. B. ve Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30, 467– 480. doi:10.1016/j.cpr.2010.03.001
  • Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). New York: Guilford Press. Retrieved from http://scholar.google.com/scholar?hl=en&btnG=Search&q=intitle:Assumptions+in+Structural+Equation+Modeling#4
  • Lloyd, J., Bond, F. W. ve Flaxman, P. E. (2013). The value of psychological flexibility: Examining psychological mechanisms underpinning a cognitive behavioural therapy intervention for burnout. Work and Stress, 27, 181–199. doi:10.1080/02678373.2013.782157
  • Mesleki Yeterlik Kurumu; MYK (2017). Ulusal meslek standardı, okul psikolojik danışmanı [National Occupational Standards, School Counselor]. T.C. Resmi Gazete, 30227.
  • Öztemel, E. (2018). Eğitimde yeni yönelimlerin değerlendirilmesi ve eğitim 4.0. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 1(1), 25-30. doi:10.32329/uad.382041
  • Pedhazur, E. J., & Schmelkin, L. P. (1991). Measurement, design, and analysis: An integrated approach. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  • Robertson, I., Cooper, C. L., Sarkar, M. ve Curran, T. (2015). Resilience training in the workplace from 2003-2014: A systematic review. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 88, 533-562. doi:10.1111/joop.12120
  • Rudolph, C. W., Lavigne, K. N. ve Zacher, H. (2017). Career adaptability: A meta-analysis of relationships with measures of adaptivity, adapting responses, and adaptation results. Journal of Vocational Behavior, 98, 17-34. doi:10.1016/j.jvb.2016.09.002
  • Ruiz Jiménez, F. J., ve Odriozola González, P. (2014). The Spanish version of the Work-related Acceptance and Action Questionnaire (WAAQ). Psicothema, 26(1), 63-8. doi:10.7334/psicothema2013.110
  • Sarkar, M. ve Fletcher, D. (2017). How resilience training can enhance wellbeing and performance. M. F. Crane (Ed.) içinde, Managing for resilience: A practical guide for employee wellbeing and organizational performance (ss. 227-237). London, UK: Routledge.
  • Savickas, M. L. (2005). The theory and practice of career construction. S. D. Brown ve R. W. Lent (Eds.) içinde, Career development and counseling: Putting theory and research to work (ss. 42–70). Hoboken, NJ: Wiley.
  • Savickas, M. L. (2012). Life design: A paradigm for career intervention in the 21st century. Journal of Counseling & Development, 90(1), 13-19. doi:10.1111/j.1556- 6676.2012. 00002.x
  • Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2010). A beginners guide to structural equation modeling. New York: Routledge.
  • Schweden, T. L. K., Wolfradt, U., Jahnke, S., & Hoyer, J. (2018). Depersonalization under academic stress: Frequency, predictors, and consequences. Psychopathology, 51(4), 252–261. https://doi.org/10.1159/000489468
  • Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston: Pearson Education. Boston: Pearson Education. doi:10.1037/022267
  • Vanhove, A. J., Herian, M., Perez, A. L. U., Harms, P. D. ve Lester, P. B. (2016). Can resilience be developed at work? A meta-analytic review of resilience-building programme effectiveness. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 89(2), 278-307. doi:10.1111/joop.12123
  • Xu, X., Liu, X., Ou, M., Xie, C., ve Chen, Y. (2018). Psychological flexibility of nurses in a cancer hospital: Preliminary validation of a Chinese version of the Work-related Acceptance and Action Questionnaire. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing, 5(1), 83–90. doi:10.4103/apjon.apjon_62_17
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-0781-7817
Author: Gökçen AYDIN (Primary Author)
Institution: HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-1783-2279
Author: Yasin AYDIN
Institution: ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-2909-6857
Author: Nurten KARACAN ÖZDEMİR
Institution: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 29, 2020

Bibtex @research article { kpdd727117, journal = {Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi}, issn = {2651-5482}, address = {Öncebeci Mah. Umut Sk. No: 50/4 Kolej, Çankaya/Ankara}, publisher = {Turkish Psychological Counseling and Guidance Association}, year = {2020}, volume = {3}, pages = {32 - 54}, doi = {}, title = {İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması}, key = {cite}, author = {Aydın, Gökçen and Aydın, Yasin and Karacan Özdemi̇r, Nurten} }
APA Aydın, G , Aydın, Y , Karacan Özdemi̇r, N . (2020). İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması . Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi , 3 (1) , 32-54 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kpdd/issue/55521/727117
MLA Aydın, G , Aydın, Y , Karacan Özdemi̇r, N . "İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması" . Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 3 (2020 ): 32-54 <https://dergipark.org.tr/en/pub/kpdd/issue/55521/727117>
Chicago Aydın, G , Aydın, Y , Karacan Özdemi̇r, N . "İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 3 (2020 ): 32-54
RIS TY - JOUR T1 - İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması AU - Gökçen Aydın , Yasin Aydın , Nurten Karacan Özdemi̇r Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 32 EP - 54 VL - 3 IS - 1 SN - 2651-5482- M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması %A Gökçen Aydın , Yasin Aydın , Nurten Karacan Özdemi̇r %T İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması %D 2020 %J Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi %P 2651-5482- %V 3 %N 1 %R %U
ISNAD Aydın, Gökçen , Aydın, Yasin , Karacan Özdemi̇r, Nurten . "İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 3 / 1 (June 2020): 32-54 .
AMA Aydın G , Aydın Y , Karacan Özdemi̇r N . İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 2020; 3(1): 32-54.
Vancouver Aydın G , Aydın Y , Karacan Özdemi̇r N . İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 2020; 3(1): 32-54.