TR
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları
Öz
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) günümüzde çocuk ve ergenlerde sıklıkla karşılaşılan bir rahatsızlıktır. DEHB dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtilerinden oluşmakta olup çocuk ve ergenin ailesel, akademik ve toplumsal işlevini bozabilmektir. Özellikle okul çağında öğretmenlerin yönlendirmesi ile çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından tanılanmaktadır. Çocuk ve ergen psikiyatrisi tarafından ilaç tedavisine ek olarak DEHB’na ait belirtileri hafifletmek amacıyla birçok psikolojik destek müdahaleleri geliştirilmiştir. Ebeveynlere yönelik psikoeğitim çalışmaları, çocuk ve ergenlere yönelik dikkat geliştirme etkinlikleri, bireysel psikolojik danışma gibi psikolojik destekler sunulmaktadır. Bu çalışmada ise yeni bir bakış açısı ile aile danışmanlığı sürecinin DEHB’li çocuk ve ergenlerde uygulanma pratiği ele alınmıştır. Ayrıca DEHB’li çocuk ve ergenlere yönelik yapısal aile danışmanlığı süreci kuramsal olarak incelenmiştir. Yapısal aile danışmanlığı kavramlarından olan sınırlar, hiyerarşi ve alt sistemler DEHB açısından ele alınarak müdahale süreci hakkında bilgiler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Derleme çalışması olduğu için etik kurul izni alınmamıştır.
Kaynakça
- Anderson, C. A., Hinshaw, S. P., & Simmel, C. (1994). Mother-child interactions in ADHD and comparison boys: Relationships with overt and covert externalizing behavior. Journal of Abnormal Child Psychology, 22, 247–265. https://doi.org/10.1007/BF02167903
- Angold, A., Erkanli, A., Egger, H. L., & Costello, E. J. (2000). Stimulant treatment for children: A community perspective. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 39, 975–994. https://doi.org/10.1097/00004583-200008000-00009
- Amerikan Psikiyatri Birliği. (2022). Ruhsal bozuklukların tanısal ve istatistiksel el kitabı (5. basım, metin revizesi). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
- Barkley, R. A., Fischer, M., Edelbrock, C. S., & Smallish, L. (1991). The adolescent outcome of hyperactive children diagnoses by research criteria: III. Mother-child interactions, family conflicts, and maternal psychopathology. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 32, 233–256. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.1991.tb00304.x
- Barkley, R. A., Anastopoulos, A. D., Guevremont, D. G., & Fletcher, K. F. (1992). Adolescents with attention deficit hyperactivity disorder: Mother-adolescent interactions, family beliefs and conflicts, and maternal psychopathology. Journal of Abnormal Child Psychology, 20, 263–28. https://doi.org/10.1007/BF00916692
- Barkley, R. A. (1996). Attention-deficit/hyperactivity disorder. In E. J. Mash & R. A. Barkley (Eds.), Child psychopathology (pp. 63–112). Guilford Press.
- Barkley, R. A., Murphy, K. R., Dupaul, G. J., & Bush, T. (2002). Driving in young adults with attention deficit hyperactivity disorder: Knowledge, performance, adverse outcomes, and the role of executive functioning. Journal of the International Neuropsychological Society, 8, 655–672. https://doi.org/10.1017/S1355617702801345
- Barkley, R. A. (2003). Attention-deficit/hyperactivity disorder. In E. J. Mash & R. A. Barkley (Eds.), Child psychopathology. (2nd ed.). (pp. 75–143). New York: Guilford Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikolojik danışmanlık, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları, Klinik ve Sağlık Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
3 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Tönbül, Ö., & Özdemir, A. (2025). Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 5(2), 1-13. https://izlik.org/JA22PA28ZB
AMA
1.Tönbül Ö, Özdemir A. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları. KRSPDD. 2025;5(2):1-13. https://izlik.org/JA22PA28ZB
Chicago
Tönbül, Özgür, ve Asude Özdemir. 2025. “Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları”. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 5 (2): 1-13. https://izlik.org/JA22PA28ZB.
EndNote
Tönbül Ö, Özdemir A (01 Aralık 2025) Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 5 2 1–13.
IEEE
[1]Ö. Tönbül ve A. Özdemir, “Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları”, KRSPDD, c. 5, sy 2, ss. 1–13, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22PA28ZB
ISNAD
Tönbül, Özgür - Özdemir, Asude. “Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları”. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 5/2 (01 Aralık 2025): 1-13. https://izlik.org/JA22PA28ZB.
JAMA
1.Tönbül Ö, Özdemir A. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları. KRSPDD. 2025;5:1–13.
MLA
Tönbül, Özgür, ve Asude Özdemir. “Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları”. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2025, ss. 1-13, https://izlik.org/JA22PA28ZB.
Vancouver
1.Özgür Tönbül, Asude Özdemir. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlere Yönelik Yapısal Aile Danışmanlığı Uygulamaları. KRSPDD [Internet]. 01 Aralık 2025;5(2):1-13. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22PA28ZB