Year 2019, Volume , Issue 33, Pages 351 - 392 2019-06-30

Bazı Kanunlar ile Mukayeseli Olarak İslâm Hukukunda Eş Nafakası

Mustafa GENÇ [1] , Muhammed Mihdi AKSOY [2]


ÖZ

İslâm Hukukunda eş nafakası, evliliğin tabii bir gereği olarak sahih evlilik akdiyle birlikte kadın lehine erkeğin mükellef kılındığı mali bir haktır. Fıkıh bilginleri, evlilik süresinde ve evliliğin sona ermesi durumunda iddet süresince nafaka yükümlüsünün erkek olduğunda ittifak etmişlerdir. Osmanlı Nafaka Kanunu’nda, Hukūk-i Âile Kararnâmesi’nde ve Sûriye Ahvâl-i Şahsiyye Kanunu’nda da bu hüküm korunmuştur. Türk Medeni Kanunu’nda ise evlilik süresindeki geçimlikte kadın-erkek eşitliği esas alınmıştır. Dolayısıyla sadece erkeğin nafaka ile mükellef kılındığına dair herhangi bir düzenleme yapılmamış, aksine maddi imkânları nispetinde kadının da ev geçimliğine katkıda bulunmasına hükmedilmiştir. Bu kanunda eş nafakası, sadece evlilik bağının çözülmesi durumunda söz konusu edilmiştir. Bu makalenin gayesi, İslâm hukuku açısından eş nafakasının, Osmanlı Nafaka Kanunu, Hukūk-i Âile Kararnâmesi, Sûriye Ahvâl-i Şahsiyye Kanunu Ve Türk Medeni Kanunu ile mukayeseli olarak incelenmesidir

İslam Hukuku, Eş, Nafaka, Evlilik, Boşanma, İddet
  • Acar, Halil İbrahim. İslâm Aile Hukuku. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
  • Akıntürk, Turgut - Ateş Karaman, Derya. Medeni Hukuk. 17. Baskı. 2 cilt. İstanbul: Beta Basım Yayın, ts.
  • Aydın, Mehmet Âkif. "Gasp". TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/gasp, erişim: 30 Haziran 2019.
  • Bilge, Necip. Hukuk Başlangıcı. 35. Baskı. Ankara: Turhan Kitapevi, 2017.
  • Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuki İslamiyye ve Istılahati Fıkhiyye Kamusu. 8 cilt. İstanbul: Bilmen Yayınları, 1988.
  • Buhûtî, Mansur b. Yunus b. Salahuddin b. Hasan b. İdris el-Buhûtî. Kuşşafu’l-kina‘ an metni’l-İkna‘. 6 cilt. Beyrut: Da-ru’l-kutubu’l-ilmiyye, ts.
  • Buğa, Mustafa Dib. Şerh’u-Kanun’i-Ahvalü’ş-Şahisyetu’s-Suri,. Şam: Yükseköğretim Yayınları, ts.
  • Cercavi, Ali Ahmet. Hikmetu't-Teşri ve Felsefetuhu. Beyrut: Daru'l-fikir, 1994.
  • Çeker, Orhan. Nafaka Kanunu. İstanbul: Ebru Yayınları, 1985.
  • Çolak, Abdullah. İslam Aile Hukuku. 3. Baskı. Ankara: Öncü Basım Yayın, 2017.
  • Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah b. Abdurrahman b. el-Fazl b. Behrâm b. Abdussamed et-Temimi es-Semerkandî. Sünenu Dârimî. 4 cilt. Riyad: Dâru'l-Muğni, 2000.
  • Desûkî, Şemsuddin Muhammed b. Ahmed. Hâşiyetu Desûkî alâ Şerhi'l-Kebîr. 4 cilt. Beyrut: Daru'l-fikir, ts.
  • Döndüren, Hamdi. Delilleriyle Aile İlmihali. 2 cilt. İstanbul: Erkam Yayınları, ts.
  • Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş'as b. İshak b. Beşir b. Şeddad b. Amr el-Ezdî es-Sicistânî. Sünenu Ebi Davud. 4 cilt. Beyrut: Mektebetu'l-asriyye, ts.
  • Ebû Zehra, Muhammed. el-Âhvâlu'ş-Şahisyye. 3. Baskı. Beyrut: Daru'l-fikir, 1957.
  • Erbay, Celal. İslam Hukukunda Evlilik ve Hısımlık Nafakası. 2. Baskı. İstanbul: Rağbet Yayınları, 1998.
  • Erbay, Celal. "Nafaka". Türkiye Diayent Vakfı İslam Ansiklopedisi. 32: 282-285. İstanbul: TDV Yanınları, 2006.
  • Feyzioğlu, Feyzi N. Aile Hukuku. 3. Baskı. İstanbul: Filiz Kitapevi, 1986.
  • Genç, Mustafa. “İslâm Hukukunda Ailenin Önemi Ve Evlilik Hayatının Faydaları”. Sosyal Bilimler Dergisi. 30 (Kasım 2018): 272-294. http://dx.doi.org/10.16990/SOBIDER.4604
  • Gırnâtî. Muhammed b. Yûsuf. b. Ebi Kasım b. Yusud el-Gırnâtî, et-Tâc ve'l-iklil li muhtasari Halil. 8 cilt. Beyrut: Daru'l-kutubu'l-ilmiyye, 1994.
  • Hallaf, Abdüvahhab. Ahkâmu'l-ahvâli'ş-şahisye. 2. Baskı. Beyrut: Daru'l-Kalem, 1990.
  • Halvetî, Muhammed b. Ahmed el-Buhûtî. Hâşiyetu Halvetî alâ Münteha'l-iradât. thk. Muhammed b. Abbdullah b. Salih el-Luheydan. 7 cilt. Katar: Daru'n-nevadir, 2011.
  • Hâskefî, Muhammed b. Ali el-Hânefî. Durru'l-muhtâr şerhu Tenvir'u'l-Ebsâr. Beyrut: Daru'l-kutubu'l-ilmiyye, 2002.
  • Hattâb, Ebû Abdillâh Şemsuddîn Muhammed b. Muhammed b. ʿAbdirrahmân el-Hattâb er-Ruʿaynî. Mevâhibu’l-celîl li-şerḥi Muḫtaṣarı Ḫalîl. 6 cilt. Dâru’l-fikr. 3. Baskı, 1402/1992.
  • İbn Âbidîn, Muhammed Emin b. Ömer b. Abdülaziz. Reddü'l-Muhtâr alâ Dürrü'l-muhtâr. 12 cilt. Beyrut: Darü'l-fikir, 2000.
  • İbn Cüzey, Ebu’l-Kâsım Muhammed b. Ahmed el-Kelbî. el-Kavânînu’l-fıkhiyye. B.y., Dâru’l-fikr, ts.
  • İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmet b. Hazm el-Kurtubi ez-Zahiri. el-Muhallâ bi'l-âsâr. 12 cilt. Beyrut: Daru'l-fikir, ts.
  • İbn Kudâme, Ebû'l-Ferec Şemsuddin Abdurrahman b. Muhammed b. Ahmed b. Kudâme el-Makdisi. Şerhu'l-kebîr alâ metni'l-Mukni. 12 cilt. Beyrut: Daru'l-kutubu'l-Arabî, ts.
  • İbn Kudâme, Ebu Muhammed Muvaffakuddin Abdullah b. Ahmed b. Muhammed b. Kudâme el-Makdisî. el-Muğni. 10 cilt. Ka-hire: Mektebetu Kahire, 1968.
  • İbn Manzûr, Muhammed b. Mukrim. Lisânü’l-‘Arab. 15 cilt. Beyrut: Dâru's-Sadır, 1414/1993.
  • İbn Nüceym, Zeynuddin b. İbrahim b. Muhammed el-Mısrî. Bahru'r-Raik şerhu Kenzu'd-Dekaik. 7 cilt. Beyrut: Daru'l-kutubu'l-İslami, ts.
  • İbn Rüşd, Ebû'l-Velid Muhammed b. Ahmed b. Rüşd el-Kurtubi. Bidâyetu'l-muctehid ve nihâyetu'l-muktesid. Beyrut: Müessesetu'r-risale, 2015.
  • Kahveci, Nuri. İslam Aile Hukuku. 2. Baskı. İstanbul: Hikmetevi, 2017.
  • Kâsânî, ʿAlâüddîn Ebî Bekr b. Mesʿûd el-Kâsânî. Kitâbu Bedâi‘u’s-sanâi‘ fî tertibi’ş-şerâi‘. 2. Baskı. 7 cilt. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-‘ilmiyye, 1986.
  • Karaman, Hayrettin. Mukayeseli İslam Hukuku 1. 9. Baskı. 3 cilt. İstanbul: İz Yayıncılık, 2016.
  • Mâverdî, Ebû'l-Hasan Ali b. Muhammed b. Muhammed b. Habib el-Basri el-Bağdâdî. el-Hâvî'l-kebir fî fıkhi mezhebi'l-İmâmi'ş-Şâfiî. 19 cilt. Beyrut: Daru'l-kutubu'l-ilmiyye, 1999.
  • Merğinânî, Burhaneddin Ebû'l-Hasan Ali b. Ebû Bekir b. Abdülcelil el-Fergâni. el-Hidâye şerhu Bidâyetu'l-mübtedî. 2 cilt. Beyrut: Daru'l-kalem, ts.
  • Mevsılî, Ebû'l-Fazl Mecduddin Abdullah b. Mahmud b. Mevdud. el-İhtiyâr li-talili'l-Muhtâr. 2 cilt. Beyrut: Daru'l-erkam, ts.
  • Molla Hüsrev, Muhammed b. Feramuz. Durerüul-hukkam şerhu Ğureru'l-âhkâm. 2 cilt. Beyrut: Daru İhya'u kutbi'l-Arabiye, ts.
  • Müslim, b. Haccaâc Ebû'l-Hasan el-Kuşeyri en-Nisâbûrî. (Sahih-i Müslim) el-Müsnedu's-Sahîhu'l-muhtasaru mine's-Süneni bi-nakli'l-adli anil-Adl ilâ Resulillah. 5 cilt. Beyrut: Dâru İhayu't-turasi'l Arabi, ts.
  • Râzî, Zeynuddin Ebû Abdullah Muhammed b. Ebû Bekir b. Abdulkadir el-Hanefi. Muhtâru's-Sihah. 5. Baskı. Beyrut: MeketEbû'l-asriye, 1999.
  • Sabunî, Abdurrahman. Şerh’u-Kanun’i-Ahvâli’ş-Şahsiyeti’s-Suri,. 2 cilt. Halep: Matbbat'u-hayat, 1964.
  • Sartavi, Mahmut Ali. Şerhu Kanuni Âhvâvalu'ş-Şahsiyye. 3. Baskı. Beyrut, Daru'l-fikir, 2010.
  • Şafiî, Ebû Abdullah Muhammed b. İdris. b. Abbas b. Osman b. Şafiî. el-Umm, 8 cilt. Beyrut: Daru'l-ma'rife, 1990.
  • Şelebi, Şihabuddin Ahmet b. Muhammed. Hâşiyetu Tebyinu'l-Hekaik şerhu Kenzu'd-dekaik. 6 cilt. Kahire: Mektebetu'l-emiriye, 1313.
  • Şeyhizâde, Damâd Abdurrahman b. Muhammed b. Suleyman. Mecma'u-l Enhur fî Şerhi Münlteka'l-Ebhur. 4 cilt. Beyrut: Daru İhyau't-turas, ts.
  • Şîrazî, Ebû İshak Cemaluddin İbrahim b. Ali b. Yûsuf. el-Mühezzeb fi fıkhi'l-İmâmi'ş-Şâfiî. 3 cilt. Beyrut: Darul'l-kutubu'l-ilmiyye, ts.
  • Şirbînî, Şemseddin Muhammed b. el-Hatib. Muğni'l-muhtâc ilâ marifeti meâni elfâzi'l-Minhâc. 4 cilt. Beyrut: Daru'l-Marife, 2010.
  • Yeni Akit. “Süresiz Nafaka Dinen Caiz Degil”. Erişim: 24 Nisan 2018. https://www.yeniakit.com.tr/haber/suresiz-nafaka-dinen-caiz-degil-453448.html.
  • Yılmaz, Ejder. Hukuk Sözlüğü. Ankara: Yetkin Hukuk Yayınları, 1996.
  • Zeydan, Abdülkerim. el-Mufassal fî âhkâmi'l-mer'ati ve'l-beyti'l-Müslim fî'ş-Şeriati'l-İslami. Cilt 11. Beyrut: Müessesetu'r-risale, 1993.
  • Zuhayli, Vehbe. el-Fıkhü’l-İslâmi ve edilletuhu,. 3. Baskı. 9 cilt. Beyrut: Darü'l-fikir, 1989.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Haziran
Journal Section Araştırma Makaleleri / Research Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-4948-8575
Author: Mustafa GENÇ (Primary Author)
Institution: KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-2854-730X
Author: Muhammed Mihdi AKSOY
Institution: DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Country: Turkey


Dates

Application Date : April 30, 2019
Acceptance Date : June 24, 2019
Publication Date : June 30, 2019

ISNAD Genç, Mustafa , Aksoy, Muhammed Mihdi . "Bazı Kanunlar ile Mukayeseli Olarak İslâm Hukukunda Eş Nafakası". Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 33 (June 2019): 351-392 . https://doi.org/10.35209/ksuifd.559143