Dünyanın Hassas Noktalarının Muhasebesi: Süveyş Kanalı Örneği

Öz

Süveyş kanalı, Akdeniz ile Kızıldeniz’in birbiriyle bağlaması için Mısır’daki Süveyş kıstağı boyunca kuzeyden güneye akan insan yapımı bir deniz seviyesindeki suyoludur. Kanal, Afrika kıtasını Asya kıtasından ayırırken, Avrupa ile Hint ve batı pasifik okyanuslarının çevresinde uzanan topraklar arasındaki en kısa deniz yolunu oluşturmaktadır. Modern gemiler tarafından yoğun bir şekilde kullanılan bir kanaldır. Bu kanaldan geçerken önemli bir geçiş ücreti ödemek zorundadırlar. Bilindiği gibi; Süveyş kanalı kullanılarak Avrupa’yı Asya limanlarına bağlamanın maliyeti Ümit Burnu’ndan dolaşarak katlanılan maliyetten çok daha azdır. Ayrıca, Hint Okyanusu- Akdeniz ulaşımını çok kısalttığı için de çok önemli bir deniz ulaşım noktası oluşmaktadır. Bu çalışmada, Süveyş kanalının inşası ile ortaya çıkan kısa yolun sefer yapan gemiler açısından ne kadar tasarrufa neden olduğu, nasıl bir gelir artışı yarattığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Ayrıca Mısır hükümeti ve kanalı çalıştıran kurumlar açısından kanalın işletiliyor olmasının getirdiği gelirler, maliyetler dikkate alınarak kanalın sahiplerine sağladığı kar veya zararın tutarı da ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Süveyş Kanalı
• Statik Analiz
• Maliyet Analizi

Kaynakça

1. Abay, E. G. (2022, 15 Aralık). Rusya Kuzey Deniz Yolu ile Süveyş Kanalı’na alternatif yaratmaya çalışıyor. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/rusya-kuzey-deniz-yolu-ile-suveys-kanali-na-alternatif- yaratmaya-calisiyor/2196066
2. Akalın, D. (2011). Süveyş Kanalı (Açılışı Ve Osmanlı Devleti’ne Etkisi 1854-1882), [Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi].
3. Aksöz, A. (2022, 15 Aralık). Süveyş Gemi Krizi Ve Yeni Alternatif Suyolu Arayışları. https://www.ilimvemedeniyet.com/suveys-gemi-krizi-ve-yeni-alternatif-suyolu-arayislari.html
4. Armaoğlu, F. (1998). Filistin Meselesi ve Arap İsrail Savaşları (1948–1988). Türkiye İş Bankası Yayınları.
5. Atmaca, M. (2008). Süveyş Kanalı’nın Stratejik Önemi Ve Mısır Ekonomisi'ne Katkısı, [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi].
6. Baer, W. (1956). The Promoting and the Financing of the Suez Canal, The Business History Review,30(4), 361-381.
7. Bediz, D. (1951). Süveyş Kanalı’nın Önemi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 2018, 9(3).
8. Civaner, Ç. (2005). Mısır Arap Cumhuriyeti, Hedef Pazar Araştırması ve İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Aralık 2005.

9. Çınar, M. (2022). Geçmişten Günümüze Süveyş Kanalı’nın Jeopolitiği. İksad Yayınevi.
10. Güler, Z. (2004). Süveyş’in Batısında Arap Milliyetçiliği: Mısır ve Nasırcılık. Yeni Hayat Kütüphanesi, 1.Basım.
11. Hallberg, C. W. (1931). The Suez Canal, Its History and Diplomatic Importance. Colombia University Press.
12. https://tim.org.tr/tr/
13. https://www.suezcanal.gov.eg/English/About/SuezCanal/Pages/AboutSuezCanal.aspx
14. Işık, H. (1979). Süveyş Kanalı'nın Geçmişi Ve Geleceği, Stratejik Etütler Bülteni, 68, Ekim, 20-29.
15. Kaçar, M. (2012). Süveyş Kanal Şirketi’nin Kuruluş Dönemi Faaliyetleri Ve Buharlı Kazı Makineleri Teknolojisi (1854 – 1860), [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi].
16. Koday, Z., Koday, S. &; Kaymaz, Ç. K. (2017). Dünyadaki Bazı Önemli Boğazlar ile Kanalların Coğrafi Özellikleri ve Jeopolitik Önemleri, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(3), 879-940.
17. Konteyner Gemileri için Büyük Deniz Yolları ve Uluslararası Kanallar (2021, 29 Kasım), https://www.cello-square.com/en/blog/view-91.do
18. Mısır, Süveyş Kanalı’nı günlerce tıkayan gemiyi tazminat alana kadar alıkoyacak (2021, 12 Nisan) https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/misir-suveys-kanalinin-kapanmasina-yol-acan-gemiyi- tazminat-alana-kadar-alikoyacak-1827510.
19. Qantara Sharq (2025, 1 Ekim). https://en.wikipedia.org/wiki/Qantara_Sharq Selim, A. Mısır Kültür Ataşesi, İstanbul Mısır Başkonsolosluğu, 2008 – 006
20. Serbest, M. B. (2017). Süveyş Kanalı’nın Ulusallaştırılması Sorunu ve Süveyş Bunalımı, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 599-711.
21. Somer, S. (1972) Süveyş Kanalı, Bayındırlık İşleri Dergisi, 44(16), 5-11.
22. Süveyş Kanal Resmi İnternet Sitesi (2021), Süveyş kanalı tarihçesi.
23. https://www.suezcanal.gov.eg/English/About/SuezCanal/Pages/CanalHistory.aspx Süveyş Kanalı'nı kim yaptı, hangi firmanın? Süveyş Kanalı nerede, hangi ülkede? (ty)
24. https://www.haberler.com/haberler/suveys-kanali-ni-kim-yapti-suveys-kanali-nerede-14035435- haberi/.
25. Tuncer, G. (2022, 15 Aralık). 10 soruda Süveyş Kanalı krizi hakkında merak edilen her şey. https://www.indyturk.com/node/337161/ekonomi%CC%87/10-soruda-s%C3%BCvey%C5%9F- kanal%C4%B1-krizi-hakk%C4%B1nda-merak-edilen-her-%C5%9Fey
26. Turğut, M. &; Konbul, Ç. (2022). Süveyş ve Panama Kanalı Çerçevesinde Kanal İstanbul’un Lojistik Potansiyelinin SWOT Analizi ile Değerlendirilmesi, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 12, 586-604.
27. Uygur, K. (1970) Süveyş Kanalı, Demiryol, 537, Ekim, 23-25.
28. Uzunçarşılı, İ. H. (1983). Osmanlı Tarihi, c. VI, 3. Bsk., TTK.
29. www.kosgeb.gov.tr Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme Ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Pazar Araştırma ve İhracatı Geliştirme Merkezi, Mısır Arap Cumhuriyeti Ülke Raporu.