Dijital Oyun Tabanlı Değerlendirme: Hareketle Periyodik Tabloyu Keşfediyorum

Öz

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin periyodik tabloyla ilgili bilgilerini daha etkili ve ilgi çekici bir biçimde değerlendirmek üzere dijital oyun tabanlı, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek ve öğrencilerin bu araca yönelik görüşlerini incelemektir. PictoBlox platformu üzerinde tasarlanan araç öğrencilerin fiziksel hareketleriyle periyodik tablo üzerinde etkileşime geçmelerine olanak sağlamaktadır. Geliştirilen oyun tabanlı ölçme aracı ortaokul 8. sınıfta öğrenim gören 30 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulama süresince her öğrenci araştırmacılar tarafından hazırlanan gözlem formu ile bireysel olarak değerlendirilmiş, gözlemci tutarlılığı kontrol edilmiştir. Ayrıca uygulama sonrasında öğrenci görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, gözlemci tutarlığına göre oyun tabanlı ölçme aracının güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Öğrenciler oyunun ilgi çekici olduğunu, fiziksel etkileşimin odaklanmayı kolaylaştırdığını ve öğrenme sürecine olumlu katkı sağladığını belirtmişlerdir. Sonuç olarak, bu çalışma dijital teknolojilerin eğitsel değerlendirmelerde etkili biçimde kullanılabileceğini ortaya koymakta ve öğrencilerin aktif katılımını destekleyen yenilikçi ölçme araçlarının geliştirilmesine katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Periyodik tablo
• oyun tabanlı değerlendirme
• PictoBlox
• ortaokul öğrencileri

Digital Game-Based Assessment: Discovering the Periodic Table Through Movement

Öz

The aim of this study is to develop a valid and reliable digital game-based assessment tool in order to evaluate middle school students’ knowledge of the periodic table in a more effective and engaging way, and to examine students’ views regarding this tool. The tool, designed on the PictoBlox platform, allows students to interact with the periodic table through physical movements. Developed game-based assessment tool, were administered to 30 eighth-grade middle school students. During the implementation, each student was individually evaluated using an observation form prepared by the researchers, and inter-rater reliability was checked. In addition, after the implementation, students’ opinions were collected through a semi-structured interview form and evaluated by means of content analysis. The findings indicate that, based on inter-rater reliability, the game-based assessment tool is a reliable instrument. Students stated that the game was engaging, that physical interaction made it easier to focus, and that it contributed positively to the learning process. As a result, this study reveals that digital technologies can be effectively used in educational assessment and contributes to the development of innovative assessment tools that support active student participation.

Anahtar Kelimeler

• Periodic table
• game-based assessment
• PictoBlox
• middle school students

Kaynakça

1. Akdeniz, A. R., Öztürk, M., & Bakırcı, H. (2017). Bilgisayar destekli öğretim uygulamalarının sekizinci sınıf öğrencilerinin fen dersi akademik başarılarına ve bilginin kalıcılığına etkisi. HAYEF Journal of Education, 14(2), 59-77.
2. Akgürbüz, İ., Alparslan, H., & Özcan, E. (2018). Periyodik kantin. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 3(1), 67-76. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1422735
3. American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement in Education (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research Association.
4. Arduç, M. A. (2024). Teknoloji destekli fen bilimleri eğitimi çalışmalarının incelenmesi (2020- 2023): İçerik analizi. Alanyazın, 5(1), 85-103.
5. Azizoğlu, N., Aslan, S., & Pekcan, S. (2015). Periyodik sistem konusu ve analojilerle öğretim modeli: yöntem, cinsiyet ve motivasyon faktörlerinin öğrenci başarısına etkisi. İlköğretim Online, 14(2), 472-488. https://doi.org/10.17051/io.2015.39450
6. Bayat, S., Kılıçaslan, H., & Şentürk, Ş. (2014). Fen ve teknoloji dersinde eğitsel oyunların yedinci sınıf öğrencilerinin akademik başarısına etkisinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 204-216. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2014.14.2-5000091535
7. Black, P., & Wiliam, D. (2018). Classroom assessment and pedagogy. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 25(6), 551–575. https://doi.org/10.1080/0969594X.2018.1441807
8. Cassady, J. C., & Johnson, R. E. (2002). Cognitive test anxiety and academic performance. Contemporary educational psychology, 27(2), 270-295. https://doi.org/10.1006/ceps.2001.1094

9. Demir, S., & Eren, E. (2020). Değerlendirme aracı olarak oyunlaştırma platformlarının kullanımının öğrencilerin derse katılım ve motivasyonlarına etkisi. Asian Journal of Instruction (E- AJI), 8(1), 47-65.
10. Demirel, Ö. (2002). Programdan değerlendirmeye öğretme sanatı. Pegem Akademi.
11. Dolunay, A., & Karamustafaoğlu, O. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin eğitsel oyunlar hakkında görüşleri: “En Süratli Ses” oyunu. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2021(16), 48–69.
12. Ersoy, M., & Çoklar, A. N. (2013). Teknopedagojik eğitimde değerlendirme. In I. Kabakçı Yurdakul (Ed.), Teknopedagojik eğitime dayalı öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı (ss. 241–267). Anı Yayıncılık.
13. Gelbal, S., & Kelecioğlu, H. (2007). Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yöntemleri hakkındaki yeterlik algıları ve karşılaştıkları sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 135-145.
14. Girmen, P., & Süral, İ. (2019). Hayat Bilgisi Dersinde Kazanıma Dayalı Web Tabanlı Değerlendirme. Anadolu University Journal of Education Faculty, 3(3), 213-226. https://doi.org/10.34056/aujef.585319
15. Gökulu, A. (2017). 8. sınıf öğrencilerin element, bileşik, karışım kavramlarını anlama düzeyleri ve kavram yanılgılarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 25(2), 611-626.
16. Hautala, J., Heikkila, R., Nieminen, N., Rantanen, V., Latvala, J., & Richardson, U. (2020). Identification of reading difficulties by a digital game-based assessment technology. Journal of Educational Computing Research, 58(5), 1003- 1028. https://doi.org/10.1177/0735633120905309
17. Ifenthaler, D., & Yau, J. Y. K. (2020). Utilising learning analytics to support study success in higher education: a systematic review. Educational Technology Research and Development, 68(4), 1961-1990. https://doi.org/10.1007/s11423-020-09788-z
18. Kan, A. (2009). Ölçme araçlarında bulunması gereken nitelikler. H. Atılgan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (4. Baskı, s. 23-24) içinde. Anı yayıncılık.
19. Kaymak, H. (2005). Kavram haritası yönteminin öğrencilerin periyodik tablo konusunu anlamalarına etkisi. [Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi] https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
20. Kaymakçı, G., Duran, V., & Engin, A. S. (2021). Organik Gıda Boyası Üreterek Periyodik Tablo Oluşturalım Etkinliğiyle Özel Yetenekli Öğrencilerin Akıl Yürütme Stillerinin incelenmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(38), 29-53.
21. Kiili, K., & Ketamo, H. (2018). Evaluating cognitive and affective outcomes of a digital game- based math test. IEEE Transactions on Learning Technologies, 11(2), 255-263. https://doi.org/10.1109/TLT.2017.2687458
22. Koçyiğit, S., Tuğluk, M. N., & Kök, M. (2007). Çocuğun gelişim sürecinde eğitsel bir etkinlik olarak oyun. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (16), 324–342.
23. Lashari, S. A., Rahman, S. U., & Lashari, T. A. (2025). Using Kahoot as a gamified learning approach to enhance classroom engagement and reduce test anxiety. RMLE Online, 48(8), 1-13.
24. Mavridis, A., & Tsiatsos, T. (2017). Game‐based assessment: Investigating the impact on test anxiety and exam performance. Journal of Computer Assisted Learning, 33(2), 137-150. https://doi.org/10.1111/jcal.12170
25. McMillan, J. H. (2017). Using Students’ Assessment Mistakes and Learning Deficits to Enhance Motivation and Learning. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315650890
26. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
27. Mokiwa, H. O. (2017). Reflections on teaching periodic table concepts: A case study of selected schools in South Africa. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(6), 1563-1573. https://doi.org/10.12973/eurasia.2017.00685a
28. Narod, F., & Narrainsawmy, V. (2023). Educators’ reflections on the teaching and learning of the periodic table of elements at the upper secondary level: a case study. Physical Sciences Reviews, 8(12), 4965-4979. https://doi.org/10.1515/psr-2021-0182
29. Nitko, A. J. (1996). Educational assessment of students. Prentice-Hall Order Processing Center Özdemir, O. (2025). Kahoot! Game‐based digital learning platform: A comprehensive meta‐analysis. Journal of Computer Assisted Learning, 41(1), e13084.
30. Öztürk, B., Kaymakoğlu, H., & Çiçek, S. D. (2022). Öğrenme amaçlı yazma aktivitelerinin 8. sınıf öğrencilerinin periyodik sistem konusundaki akademik başarılarına etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 10(1), 115-138. https://doi.org/10.56423/fbod.1097724
31. Öztürk, M., Akdeniz, A. R., & Bakırcı, H. (2017). Bilgisayar destekli öğretim uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin bilimsel düşünme becerilerine etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 611-639.
32. Pamuk, T. (2018). Periyodik sistem ve kimyasal bağlar konularının öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin 8. Sınıf öğrencilerinin başarı ve tutumlarına etkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
33. Peker, E. A., & Erol, T. A. Ş. (2017). Nesnel ve dijital “Uygula Öğren Periyodik Cetvel” materyalinin öğrenci başarısına etkisinin araştırılması. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(1), 20–42.
34. Sabırlı, Z. E. (2018). Dijital eğitsel oyunların eğitimde kullanımının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi.
35. Sabırlı, Z. E., & Çoklar, A. N. (2020). The effect of educational digital games on education, motivation and attitudes of elementary school students against course access. World Journal on Educational Technology: Current Issues, 12(4), 325–338.
36. Sarı, A., & Altun, T. (2016). Oyunlaştırma yöntemi ile işlenen bilgisayar derslerinin etkililiğine yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 7(3), 553–577. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.277871
37. Seehawer, M. (2021). Educators’ reflections on the teaching and learning of the periodic system: Challenges and opportunities. Progress in Science Education, 4(1), 14–31.
38. Semerci, Ç. (2009). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. E. Karip (Ed.), Ölçme ve değerlendirme (3. Baskı, s. 2) içinde. Pegem Akademi.
39. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2013). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı). Anı yayıncılık.
40. Şad, S. N., & Göktaş, Ö. (2013). Öğretim elemanlarının geleneksel ve çağdaş ölçme değerlendirme yaklaşımlarının incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 14(2), 79-105.
41. Tan, E. (2023). Periyodik tablonun tarihçesi ve kolay öğretilme yöntemleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
42. Turan, Z., & Meral, E. (2018). Game-Based versus to Non-Game-Based: The Impact of Student Response Systems on Students' Achievements, Engagements and Test Anxieties. Informatics in Education, 17(1), 105-116. https://doi.org/10.15388/infedu.2018.07
43. Varoğlu, L., Yilmaz, A., & Şen, Ş. (2020). Kimyada kavram çiftlerine ilişkin iki-aşamalı kavram tanı testinin geliştirilmesi. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 14(1), 316-347. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.655801
44. Yıldırım, İ. (2004). Depresyonun yordayıcısı olarak sınav kaygısı, gündelik sıkıntılar ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(27).
45. Yılmaz, R. & Karaoğlan Yılmaz, F.G. (2019). Bir oyunlaştırma ve biçimlendirici değerlendirme aracı olarak Kahoot kullanımına yönelik öğretmen adaylarının görüşlerinin incelenmesi. II. Uluslararası Eğitimde ve Kültürde Akademik Çalışmalar Sempozyumu, I-SASEC 2019, 12-14 Eylül 2019, Mersin, Türkiye.
46. Zengin, Y., Bars, M., & Şimşek, Ö. (2017). Matematik öğretiminin biçimlendirici değerlendirme sürecinde Kahoot ve Plickers uygulamalarının incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 602-626. https://doi.org/10.12984/egeefd.318647