Review

2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi

Volume: 8 Number: 1 May 31, 2025
EN TR

2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi

Abstract

Genel anlamda cinsiyet eşitsizliği, özel anlamda ise kadına yönelik ayrımcılık tarihsel arka planı olan toplumsal, ekonomik, sosyal, siyasi önemli problemlerdendir. Bu probleme dair küresel verilerin oluşturulması; sürece yönelik olumlu ve olumsuz değişimi, ülke ve bölgeler arası farklılığı, hem de problemin somut çıktılarını görme noktasında önemlidir. Örneklemi 146 ülkeden oluşan “Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu (GGGR)” alana ve probleme dair önemli veriler sunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışma; 2023 yılında yayınlanan Küresel Cinsiyet Uçurumu raporunda öne çıkan verileri sosyoloji literatüründe yer alan toplumsal cinsiyet yaklaşımları çerçevesinde eleştirel bir bakış açısıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Böylece çok çeşitli küresel kaynaklardan elde edilen verilerin sosyolojik olarak yorumlanmasının alana katkı sağlayacağı ve raporun sınırlılıklarını genişletebileceği düşünülmektedir. 2023 verilerine göre; kadınların iş gücüne katılımında (paritede %64) küçük bir iyileşme olsa da bu iyileşme eşitliği sağlamada yetersizdir. Ayrıca kadınların yaklaşık %4,5’inin kayıt dışı istihdamı, ev içi ücretsiz emeği de dahil edildiğinde eşitsizliğin ve ayrımcılığın devam ettiği söylenebilir. İlaveten bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) gibi iyi ücret alan ve gelecekte önemi ve kapsamı artması beklenen alanlarda; kadınların oranın %29,2 olması mesleklerin cinsiyeti temelindeki kalıp yargıların devam ettiğini göstermektedir. Kadınların yönetime katılımına baktığımızda ise; 2013 yılında, tutarlı verilere sahip 76 ülke arasında küresel olarak parlamento üyelerinin yalnızca %18,7'si kadınken, 2022 yılına kadar bu oran istikrarlı bir şekilde %22,9'a yükselmiştir. Ancak 76 ülkenin küresel gerçekliği ne kadar temsil ettiğine yönelik tartışmaların yanı sıra, %22,9’a yükselen oranların bir iyileşme içerse de eşit temsil hakkından çok gerilerde olduğu söylenebilir.

Keywords

Ethical Statement

Çalışma derleme türünde olduğu için etik kurul izni alınmamıştır.

References

  1. Chun, H., Cho, S.-I., Khang, Y.-H., & Kang, M. (2012). Trends in Gender-based Health Inequality in a Transitional Society: A Historical Analysis of South Korea. J Prev Med Public Health, 113-121. doi:10.3961/jpmph.2012.45.2.113
  2. Matland, R. (2005). Enhancing Women’s Political Participation: Legislative Recruitment and Electoral System. Women in Parliament: Beyond Numbers , 93-111.
  3. Acker, S. (1987). Femınıst Theory And The Study Of Gender And Educatıon. International Review of Education, 419-435. doi:https://doi.org/10.1007/BF00615157
  4. Annandale, E., Harvey, J., Cavers, D., & Dixon-Woods, M. (2007). Gender and access to healthcare in the UK: a critical interpretive synthesis of the literature. The Policy Press, 463-486.
  5. Arnot, M. (2002). Reproducing Gender. Essays on Educational Theory and: Feminist Politics. doi:https://doi.org/10.4324/9780203994344
  6. Ayata, A. (1995). Türkiye’de Kadınların Siyasete Katılımı. Ş. Tekeli, & (Ed.) içinde, 1980’ler Türkiye’sinde Kadın Bakış Açısından Kadınlar (s. 293-312). İstanbul: İletişim.
  7. Beauvoir, S. (2023). İkinci Cinsiyet. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  8. Barrett, M. (1995). Günümüzde Kadına Uygulanan Baskı-. Marksist Feminist Çözümlemede Sorunlar. İstanbul: Pencere Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Women's Studies

Journal Section

Review

Early Pub Date

May 30, 2025

Publication Date

May 31, 2025

Submission Date

June 14, 2024

Acceptance Date

April 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Memiş Doğan, M. (2025). 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 8(1), 311-331. https://doi.org/10.33708/ktc.1501598
AMA
1.Memiş Doğan M. 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2025;8(1):311-331. doi:10.33708/ktc.1501598
Chicago
Memiş Doğan, Meryem. 2025. “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 8 (1): 311-31. https://doi.org/10.33708/ktc.1501598.
EndNote
Memiş Doğan M (May 1, 2025) 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 8 1 311–331.
IEEE
[1]M. Memiş Doğan, “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”, Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 311–331, May 2025, doi: 10.33708/ktc.1501598.
ISNAD
Memiş Doğan, Meryem. “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 8/1 (May 1, 2025): 311-331. https://doi.org/10.33708/ktc.1501598.
JAMA
1.Memiş Doğan M. 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2025;8:311–331.
MLA
Memiş Doğan, Meryem. “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, vol. 8, no. 1, May 2025, pp. 311-3, doi:10.33708/ktc.1501598.
Vancouver
1.Meryem Memiş Doğan. 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2025 May 1;8(1):311-3. doi:10.33708/ktc.1501598