Derleme

2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi

Cilt: 8 Sayı: 1 31 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi

Öz

Genel anlamda cinsiyet eşitsizliği, özel anlamda ise kadına yönelik ayrımcılık tarihsel arka planı olan toplumsal, ekonomik, sosyal, siyasi önemli problemlerdendir. Bu probleme dair küresel verilerin oluşturulması; sürece yönelik olumlu ve olumsuz değişimi, ülke ve bölgeler arası farklılığı, hem de problemin somut çıktılarını görme noktasında önemlidir. Örneklemi 146 ülkeden oluşan “Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu (GGGR)” alana ve probleme dair önemli veriler sunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışma; 2023 yılında yayınlanan Küresel Cinsiyet Uçurumu raporunda öne çıkan verileri sosyoloji literatüründe yer alan toplumsal cinsiyet yaklaşımları çerçevesinde eleştirel bir bakış açısıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Böylece çok çeşitli küresel kaynaklardan elde edilen verilerin sosyolojik olarak yorumlanmasının alana katkı sağlayacağı ve raporun sınırlılıklarını genişletebileceği düşünülmektedir. 2023 verilerine göre; kadınların iş gücüne katılımında (paritede %64) küçük bir iyileşme olsa da bu iyileşme eşitliği sağlamada yetersizdir. Ayrıca kadınların yaklaşık %4,5’inin kayıt dışı istihdamı, ev içi ücretsiz emeği de dahil edildiğinde eşitsizliğin ve ayrımcılığın devam ettiği söylenebilir. İlaveten bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) gibi iyi ücret alan ve gelecekte önemi ve kapsamı artması beklenen alanlarda; kadınların oranın %29,2 olması mesleklerin cinsiyeti temelindeki kalıp yargıların devam ettiğini göstermektedir. Kadınların yönetime katılımına baktığımızda ise; 2013 yılında, tutarlı verilere sahip 76 ülke arasında küresel olarak parlamento üyelerinin yalnızca %18,7'si kadınken, 2022 yılına kadar bu oran istikrarlı bir şekilde %22,9'a yükselmiştir. Ancak 76 ülkenin küresel gerçekliği ne kadar temsil ettiğine yönelik tartışmaların yanı sıra, %22,9’a yükselen oranların bir iyileşme içerse de eşit temsil hakkından çok gerilerde olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma derleme türünde olduğu için etik kurul izni alınmamıştır.

Kaynakça

  1. Chun, H., Cho, S.-I., Khang, Y.-H., & Kang, M. (2012). Trends in Gender-based Health Inequality in a Transitional Society: A Historical Analysis of South Korea. J Prev Med Public Health, 113-121. doi:10.3961/jpmph.2012.45.2.113
  2. Matland, R. (2005). Enhancing Women’s Political Participation: Legislative Recruitment and Electoral System. Women in Parliament: Beyond Numbers , 93-111.
  3. Acker, S. (1987). Femınıst Theory And The Study Of Gender And Educatıon. International Review of Education, 419-435. doi:https://doi.org/10.1007/BF00615157
  4. Annandale, E., Harvey, J., Cavers, D., & Dixon-Woods, M. (2007). Gender and access to healthcare in the UK: a critical interpretive synthesis of the literature. The Policy Press, 463-486.
  5. Arnot, M. (2002). Reproducing Gender. Essays on Educational Theory and: Feminist Politics. doi:https://doi.org/10.4324/9780203994344
  6. Ayata, A. (1995). Türkiye’de Kadınların Siyasete Katılımı. Ş. Tekeli, & (Ed.) içinde, 1980’ler Türkiye’sinde Kadın Bakış Açısından Kadınlar (s. 293-312). İstanbul: İletişim.
  7. Beauvoir, S. (2023). İkinci Cinsiyet. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  8. Barrett, M. (1995). Günümüzde Kadına Uygulanan Baskı-. Marksist Feminist Çözümlemede Sorunlar. İstanbul: Pencere Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2024

Kabul Tarihi

21 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Memiş Doğan, M. (2025). 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 8(1), 311-331. https://doi.org/10.33708/ktc.1501598
AMA
1.Memiş Doğan M. 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. KTC. 2025;8(1):311-331. doi:10.33708/ktc.1501598
Chicago
Memiş Doğan, Meryem. 2025. “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 8 (1): 311-31. https://doi.org/10.33708/ktc.1501598.
EndNote
Memiş Doğan M (01 Mayıs 2025) 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 8 1 311–331.
IEEE
[1]M. Memiş Doğan, “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”, KTC, c. 8, sy 1, ss. 311–331, May. 2025, doi: 10.33708/ktc.1501598.
ISNAD
Memiş Doğan, Meryem. “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 8/1 (01 Mayıs 2025): 311-331. https://doi.org/10.33708/ktc.1501598.
JAMA
1.Memiş Doğan M. 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. KTC. 2025;8:311–331.
MLA
Memiş Doğan, Meryem. “2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, c. 8, sy 1, Mayıs 2025, ss. 311-3, doi:10.33708/ktc.1501598.
Vancouver
1.Meryem Memiş Doğan. 2023 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunun Sosyolojik Analizi. KTC. 01 Mayıs 2025;8(1):311-3. doi:10.33708/ktc.1501598

Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, kamu ve tüzel kişilerce, gerekli atıflar verilmek koşuluyla kullanıma açık olup dergide yayımlanmış çalışmaların tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.