Research Article

Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi

Volume: 9 Number: 1 May 30, 2026
TR EN

Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi

Abstract

Bu çalışma, kadın mutfak personelinin yaşadığı mesleki stres faktörlerinin iş-yaşam dengesi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 600 kadın mutfak çalışanına anket uygulanmıştır. Mesleki stres faktörleri; iş yükü ve zaman baskısı, cinsiyete dayalı ayrımcılık, fiziksel çalışma koşulları ve rol çatışması boyutlarında ele alınmıştır. Araştırma sonuçları, tüm mesleki stres faktörlerinin iş-yaşam dengesi üzerinde anlamlı düzeyde olumsuz etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Rol çatışması (β=-0.301) ve iş yükü/zaman baskısı (β=-0.265), iş-yaşam dengesini en çok etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir. Mesleki stres faktörleri, iş-yaşam dengesindeki varyansın %58.1'ini açıklamaktadır. Katılımcıların %55.5'inin haftalık 45 saatten fazla çalıştığı ve üst düzey pozisyonlarda çalışan kadınların oranının sadece %14 olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, kadın mutfak personelinin iş-yaşam dengesi sorunlarının çözümü için esnek çalışma düzenlemeleri, mentorluk programları ve fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi gibi önlemlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Araştırma ayrıca, katılımcıların %66.5'inin çocuk sahibi olduğunu ve bu durumun özellikle rol çatışması yaşamalarında önemli bir etken olduğunu göstermiştir. Fiziksel çalışma koşulları ölçeğinin ortalamasının yüksek olması (3.95), mutfak ortamındaki fiziksel zorlukların kadın personel üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Çalışma, mutfak sektöründeki cinsiyet temelli ayrımcılığın ve kariyer engellerinin sistematik olarak ele alınması gerektiğini ve işletmelerin kadın çalışanların iş-yaşam dengesi ihtiyaçlarını dikkate alan politikalar geliştirmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Abdelsalam, A., Wassif, G. O., Eldin, W. S., Abdel-Hamid, M. A., & Damaty, S. I. (2023). Frequency and risk factors of musculoskeletal disorders among kitchen workers. Journal of the Egyptian Public Health Association, 98(3), 1-8. https://doi.org/10.1186/s42506-023-00128-6
  2. Afroz, S., & Haque, M. (2021). Ergonomics in the workplace for a better quality of work life. M. Muzammil, A. Khan, & F. Hasan (Dü) içinde, Ergonomics for improved productivity (s. 503-511). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-15-9054-2_57
  3. Akkuş, G. (2021). İş sağlığı ve güvenliğine keşifsel bir bakış: Otel çalışanlarının yaşadıkları iş kazaları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(46), 1185-1204. https://doi.org/10.31795/baunsobed.881793
  4. Allen, T. D., Herst, D. E., & Bruck, C. S. (2000). Consequences associated with work-to-family conflict: A review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 278-308. https://doi.org/10.1037//1076-899B.5.2.278
  5. Ashforth, B. E., Kreiner, G. E., & Fugate, M. (2000). All in a day's work: Boundaries and micro role transitions. Academy of Management Review, 25(3), 472-491. https://doi.org/10.2307/259305
  6. Bartholomew, P. S., & Garey, J. G. (1996). An analysis of determinants of career success for elite female executive chefs. Journal of Hospitality & Tourism Research, 20(2), 125-135. https://doi.org/10.1177/109634809602000209
  7. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246. https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
  8. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588-606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Women's Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 30, 2026

Submission Date

July 7, 2025

Acceptance Date

March 3, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Özdamar, M. (2026). Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 9(1), 19-71. https://doi.org/10.33708/ktc.1736576
AMA
1.Özdamar M. Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026;9(1):19-71. doi:10.33708/ktc.1736576
Chicago
Özdamar, Mehmet. 2026. “Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9 (1): 19-71. https://doi.org/10.33708/ktc.1736576.
EndNote
Özdamar M (May 1, 2026) Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9 1 19–71.
IEEE
[1]M. Özdamar, “Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi”, Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 19–71, May 2026, doi: 10.33708/ktc.1736576.
ISNAD
Özdamar, Mehmet. “Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9/1 (May 1, 2026): 19-71. https://doi.org/10.33708/ktc.1736576.
JAMA
1.Özdamar M. Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026;9:19–71.
MLA
Özdamar, Mehmet. “Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, vol. 9, no. 1, May 2026, pp. 19-71, doi:10.33708/ktc.1736576.
Vancouver
1.Mehmet Özdamar. Kadın Mutfak Personelinin Mesleki Stres Faktörlerinin İş-Yaşam Dengesine Etkisi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026 May 1;9(1):19-71. doi:10.33708/ktc.1736576