CUMHURİYET DÖNEMİ FİZYONOMİ ESERLERİ ÜZERİNE BİR BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ

Physiognomy is the science that allows determining the character of a person by looking at the face shape in its narrow sense. The lines on the face, the shape of the chin, the thinness-thickness of the nose, the various features of the eye, the lines on the forehead, the small-size of the ear are important for those who are interested in physiognomy. This branch of science, which has attracted the attention of people since ancient times, has reflections on our day. Physiognomy has also taken an important place in popular culture. Today, while doctors diagnose diseases in some countries, companies recruit staff, people socialize, teachers teach students with different characteristics, and even historians try to reveal the personality traits of important figures who have made a name for themselves in history, they benefit from this branch of science. In this article, it has been tried to bring together the works of researchers working in the field of physiognomy in the republic period. While conducting the research, the national collective catalogue, library records, printed resources, e-resources, general web pages of publishing houses and book selling sites were examined; books, translated books, research articles, papers and theses related to physiognomy were determined.

Fizyonomi, dar anlamıyla yüz şekline bakarak kişinin karakterini belirlemeyi sağlayan bilim dalıdır. Yüzdeki çizgiler, çenenin şekli, burnun inceliği-kalınlığı, gözün çeşitli vasıfları, alındaki hatlar, kulağın küçüklüğü-büyüklüğü fizyonomi ile ilgilenenler için önemlidir. Antik zamanlardan beri insanların ilgisini çeken bu bilim dalının günümüze de yansımaları vardır. Fizyonomi popüler kültürde kendisine önemli bir yer edinmiştir. Bugün hâlâ bazı ülkelerde doktorlar hastalıkları teşhis ederken, şirketler personel alırken, insanlar sosyalleşirken, öğretmenler farklı karaktere sahip öğrencilere eğitim verirken, hatta tarihçiler tarihte adından söz ettirmiş önemli şahsiyetlerin kişilik özelliklerini ortaya çıkarmaya çalışırken bu bilim dalından faydalanmaktadır. Bu makalede Cumhuriyeti Dönemi’nde fizyonomi alanında çalışma yapan araştırmacıların eserleri bir araya getirilmeye gayret edilmiştir. Araştırma sırasında ulusal toplu katalog, açık erişim dâhilinde olan kütüphane kayıtları, basılmış kaynaklar, e-kaynaklar, yayınevlerinin ve kitap satışı yapan sitelerin genel ağ sayfaları incelenmiş; fizyonomi ile ilgili kitap, çeviri kitap, araştırma makalesi, bildiri ve tezler belirlenmiştir. Bu bağlamda 54 araştırma makalesi, 37 kitap, 25 tez, 14 çeviri kitap, 11 bildiri ve 1 projeye tespit edilmiştir. Antik zamanlardan beri ilgi gören fizyonominin günümüzde de etkisinin sürdüğü görülmektedir. Tıp, eczacılık, eğitim, tarih, psikoloji gibi alanlarda fizyonomiden yararlanmaya devam edildiği tespit edilmiştir.