ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME

Nagehan Kaya; Nuray Tastan

ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME

Öz

Özgüven ile ilgili yapılmış bütün tanımların ortak noktasında bireyin kendi gücüne olan güveni yatmaktadır. Birey kendi gücüne ne ölçüde güvenirse yapacağı işlerde o ölçüde başarılı olacaktır. İşte bu yüzden özgüven bireyin ruh sağlığı açısından büyük bir öneme sahiptir. Bireyin hem kendini hem de sosyal çevresini ve diğer bireylerle olan ilişkilerini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, özgüven kavramını ve özgüveni etkileyen faktörleri inceleyerek, özgüven ile ilgili yapılmış olan çalışmalar ışığında genel bir çerçeve sunmaktır. Bu bağlamda, özgüvenin tanımından, özgüven ile ilgili kavramlardan, özgüven ile ilgili yapılmış olan araştırmalardan bahsedilmiştir. Ayrıca özgüven düzeyini etkileyen aile, akademik başarı, internet gibi faktörlerle ilgili bulgular da bu derleme çalışmasında verilmiştir. Ardından, bireylerin özgüven düzeyini arttırmak için görgül bulgulara dayanan bazı önerilere yer verilmiştir. Yapılan bu çalışmanın özgüven ile ilgili yapılacak olan çalışmalara ışık tutması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Özgüven,Benlik,Özsaygı,Özyeterlilik

References

Aka, M. (2019). İlkokul öğrencilerinin özgüveni ve empatik eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Akagündüz, N. (2006). İnsan Yaşamında Özgüven Kavramı. İstanbul: Ümraniye Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Yayınları.
Akkoyunlu, B., Orhan, F. ve Umay, A. (2005). Bilgisayar öğretmenleri için" bilgisayar öğretmenliği öz yeterlik ölçeği" geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 1-8.
Akkuş, Z. (2015). Ergenlerde psikolojik dayanıklılığın özgüven ve anne baba tutumları ile ilişkisi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Arslan, A. (2019). Instagram kullanan üniversite öğrencilerinin narsisizm ve özgüven ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Doğuş Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Aşar, P. ve Umay, A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algısı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 21. 1-8.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.
Bıkmaz, F. (2004). Sınıf Öğretmenlerinin Fen Öğretiminde Öz Yeterlilik İnancı Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 161.
Bilgin, O. (2011). Ergenlerde özgüven düzeyinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Ceylan, A. (2017). Ergenlerde mükemmeliyetçi benlik sunumunun özgüven ile ilişkisi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Coşkun, H. ve Özabacı, N. Ş. (Ed.). (2013). Psikolojiye Giriş. İstanbul: Elma Basım.
Cornell, D. G., & Grossberg, I. W. (1987). Family Environment and Personality Adjustment In Gifted Program Children. Gifted Child Quarterly, 31(2), 59–64.
Cüceloğlu, D. (1998). İnsan ve Davranışı (8.Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Çakır, Ö.; Kan, A. ve Sünbül, Ö., (2006). Öğretmenlik Meslek Bilgisi ve Tezsiz Yüksek Lisans Programlarının Tutum ve Özyeterlik Açısından Değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 36-47.
Çakırlı-Alşan, Z. (2005). Anormal yeme tutum ve davranışlarının aile ortamı, özgüven ve mükemmelliyetçilikle ilişkisi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Çelik, İ. (2014). Ortaokul öğrencilerinin özgüven düzeyinin bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi Afyonkarahisar örneği. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Çevik- Demir, Ş. (2013). Ergenlerde benlik saygısı ve dini başa çıkma. (Yayınlanmış Doktora Tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Çevikbaş, M. (2013). Matematik öğretmenlerinin yanlışa verdikleri dönütlerin öğrenci özgüvenleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Demo, D. H., Small, S. A. ve Savin-Williams, R. C. (1987). Family relations and the self-esteem of adolescents and their parents. Journal of Marriage and the Family, 49, 705-715.
Deniz, A. (2018). 11-15 yaş arası bir grup ergende akılcı olmayan inançların benlik saygısı ve sosyal kaygı düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Dursun, E. (2018). Çocukluk çağında aile içerisinde şiddete maruz kalmış bireylerde özgüven ve öfke kontrol durumlarının incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Erden, N. (2019). Lise öğrencilerinin özgüven düzeyinin internet bağımlılığına etkisi üzerine bir araştırma. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Erpalabıyık, B. (2018). Üniversite öğrencilerinin gençlik liderlik özellikleri ile benlik saygısı ve özgüven algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Siirt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siirt.
Ezmeci, F. (2012). İlköğretim 1.sınıf öğrencilerinin özgüvenleri. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
Feltz, D. L. (1988). Self-confidence and sports performance. Exercise and Sport Science Reviews 16, 423-457.
Gecas, V. ve Schwalbe, M. (1986). Parental behavior and adolescent self-esteem. Journal of Marriage and Family, 48(1), 37–46.
Gül, G. (2018). Anne baba ile iletişimin, yakınlığın ve rol bilincinin ergenlerdeki benlik algısı ile birliktelik derecesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Günalp, A. (2007). Farklı anne baba tutumlarının okul öncesi eğitim çağındaki çocukların özgüven duygusunun gelişimine etkisi (Aksaray ili örneği) (Yayınlanmış Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Humphreys, T. (1999). Çocuk eğitiminin anahtarı: Özgüven. (Çev: T. Anapa). İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
Kağıtçıbaşı, Ç. ve Cemalcılar, Z. (2014). Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar. İstanbul: Evrim Kitap.
Kanadıkırık-Kılıç, A., ve Kılıç, A. (2013). MEB ortaöğretim kurumlarındaki öğrencilerin akran zorbalığına maruz kalma düzeyleri ve özgüven arasındaki ilişki. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildirileri, 23-29.
Karademir, N. (2015). Fen edebiyat fakültesi coğrafya bölümü öğrencilerinin özgüven algıları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2),53-77.
Karamoy, K. Y., Wibowo, E. M. ve Jafar, M. (2018). The ımplementation of self-instruction and reframing group counselling techniques to improve students' self-confidence. Jurnal Bimbingan Konseling, 7 (1), 1-6.
Kartopu, S. (2016). Üniversite öğrencilerinin öz yeterlilik ve kimlik duygusu kazanım düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi: Gümüşhane üniversitesi örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (45). 481-500.
Kazaz, A. (1993). Meslek liselerinde okuyan öğrencilerin benlik tasarım düzeyleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kotaman, H. (2008). Özyeterlilik inancı ve öğrenme performansının geliştirilmesine ilişkin yazın taraması. Eğitim Fakültesi Dergisi. 21(1), 111-133.
Kugle, C. L., Clements, R. O., ve Powell, P. M. (1983). Level and stability of self-esteem in relation to academic behavior of second graders. Journal of Personality and Social Psychology, 44(1), 201–207.
Kulaksızoğlu, A. (2000). Ergenlik Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Lauster, P. (2010). Özgüven Öğrenilebilir (Çev: L. Yarbaş). İzmir: İlya Yayınevi.
Lewin, K. (1935). A dynamic theory of personality. New York: McGraw Hill.
Many, M. A. ve Many, W. A. (1975). The relationship between self-esteem and anxiety in grades four through eight. Educational and Psychological Measurement, 35(4), 1017-1021.
Merey, B. (2010). Yetişkinlerde özgüven duygusu ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin karşılaştırılması ve kültürlerarası bir yaklaşım. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Nelson, G. (1984). The relationship between dimensions of classroom and family environments and the self-concept, satisfaction, and achievement of grade 7 and 8 students. Journal of Community Psychology, 12(3), 276–287.
Oktan, V. ve Şahin, M. (2010). Kız ergenlerde beden imajı ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 7(2), 543-556.
Okyay, B. (2012). Yönetici ve çalışanların özgüven düzeyleri ile kişisel gelişim inisiyatifi alma becerilerinin karşılaştırılması. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi) Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Örsel-Kadıoğlu, S. (2001). Düşünme ihtiyacı ve beden algısına ilişkin özgüven. (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Özen, Y. ve Gülaçtı, F. (2010). Benlik-kavramı ve benliğin gelişimi bilen benliğe gereksinim var mı? Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, (12-2), 21-37.
Öztürk, N. (2017). Üniversite öğrencilerinin algıladıkları aile iklimi ve anne-babaya bağlanma biçimleri ile özgüven düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. The Journal of İnternational Lingual, Social and Educational Scienses, 2017, 3(1), 9-22.
Parçal, K. F. (2018). Ergenlerin sosyal anksiyete düzeyleri ile özgüven algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi) Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Patır-Erkek, N. (2016). Yatılı ve gündüzlü eğitim alan ortaöğretim öğrencilerinin şiddet eğilimleri ile özgüvenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Sağat, H. (2016). Bireylerin anne baba tutumlarının özgüven ve sosyal fobiye olan ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Sarkın, S. (2012). Çocuğa yönelik aile içi şiddetin ilköğretim 6. 7. ve 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerin iletişim becerileri ve özgüven düzeylerine etkisi. (Yayınlanmış Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Sayıl, M., Uçanok, Z. ve Güre, A. (2002). Erken ergenlik döneminde duygusal gereksinimler, aileyle çatışma alanları ve benlik kavramı: betimsel bir inceleme. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 9(3), 155-166.
Sayışman, S. (2018). Ergenlerin mükemmeliyetçilik düzeyleri ile özgüvenleri arasındaki ilişki. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi) Nişantaşı Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Soner, O. (1995). Aile uyumu, öğrenci özgüveni ve akademik başarı arasındaki ilişkiler. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Soner, O. (2000). Aile uyumu, öğrenci özgüveni ve akademik başarı arasındaki ilişkiler. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12, 249-260.
Soyer, M. (2019). Cinsiyet ve romantik ilişki durumuna göre üniversite öğrencilerinin üçgen aşk düzeyleri: Temel kişilik özellikleri ve benlik saygısının rolü. (Yayınlanmış Doktora tezi). Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
Söner, O. (2019). Ergenlerde benlik tasarımı ve benlik saygısı düzeylerinin sosyal medya beğenilmeme korkuları üzerindeki etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Ufuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Sümer, N. ve Anafarta-Şendağ, M. (2009). Orta çocukluk döneminde ebeveynlere bağlanma, benlik algısı ve kaygı. Türk Psikoloji Dergisi, 24 (63), 86-101.
Şahan, K. (2008). Algılanan öğretmen kabul-reddinin, benlik algısı, okul tutumu ve akademik başarı üzerindeki rolü. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Şahin, Z. (2016). İlkokul öğrencilerinde dil ve konuşma bozukluğunun öğrencilerin özgüvenleri üzerine etkisi: 50. Yıl Ortaokulu ve dilkonmer örneği. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi) Nişantaşı Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Takkin, T. (2020). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet tutumlarının özgüven, kişilik özellikleri ve sosyo-demografik değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Çağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Telef, B. B. ve Karaca, R. (2011). Ergenlerin öz-yeterliklerinin ve psikolojik semptomlarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 499-518.
Toy, E. (2017). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ile özgüven düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre incelenmesi (MAKÜ örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
Turan-Başoğlu, S. (2007). Sınav kaygısı ile özgüven arasındaki ilişkinin erinlik döneminde İncelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Türktan, Ş. (2004). İstanbul ili 6. sınıf öğrencilerinin aileye bağlanma düzeyleri ile algılanan özgüvenleri ve okul başarıları arasındaki ilişkiler. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi) Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Uslu, U. (2018). Ergenlik dönemini aile yanında geçiren ve ailesinden ayrı geçiren gençlerin özgüven düzeylerinin karşılaştırılması. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova.
Üstün, E. ve Akman, B. (2002). Korunmaya muhtaç çocukların benlik algılarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 229-233.
Yanarca-Uras, B. (2004). Beden imgesi ve depresyon semptomları ilişkisi: Özgüvenin, bu ilişkide oynadığı aracı rol. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Yavuzer, H. (2002). Çocuk Psikolojisi (25. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Yazgan-İnanç, B. ve Yerlikaya, E. E. (2015). Kişilik Kuramları (10.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Zalım-Başbekleyen, F. (2018). Aile ve çocuk arasındaki güvensiz bağlanmanın ortaokul son sınıf öğrencilerinde benlik algısı,sosyal anksiyete,depresif belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Nagehan Kaya ^*
Türkiye

Nuray Tastan
Türkiye

Publication Date

July 27, 2020

Submission Date

April 28, 2020

Acceptance Date

July 4, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 10 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA75FA87EM

APA

Kaya, N., & Tastan, N. (2020). ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 297-312. https://izlik.org/JA75FA87EM

AMA

1.Kaya N, Tastan N. ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME. KUSBD. 2020;10(2):297-312. https://izlik.org/JA75FA87EM

Chicago

Kaya, Nagehan, and Nuray Tastan. 2020. “ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (2): 297-312. https://izlik.org/JA75FA87EM.

EndNote

Kaya N, Tastan N (July 1, 2020) ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 2 297–312.

IEEE

[1]N. Kaya and N. Tastan, “ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME”, KUSBD, vol. 10, no. 2, pp. 297–312, July 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA75FA87EM

ISNAD

Kaya, Nagehan - Tastan, Nuray. “ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10/2 (July 1, 2020): 297-312. https://izlik.org/JA75FA87EM.

JAMA

1.Kaya N, Tastan N. ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME. KUSBD. 2020;10:297–312.

MLA

Kaya, Nagehan, and Nuray Tastan. “ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 2, July 2020, pp. 297-12, https://izlik.org/JA75FA87EM.

Vancouver

1.Nagehan Kaya, Nuray Tastan. ÖZGÜVEN ÜZERİNE BİR DERLEME. KUSBD [Internet]. 2020 Jul. 1;10(2):297-312. Available from: https://izlik.org/JA75FA87EM

Contact Information
Phone Number: +90 0318 357 35 92
Fax Number: +90 0318 357 35 97
E-mail: sbd@kku.edu.tr

Postal Address: Kırıkkale University, Graduate School of Social Sciences, Şehitler Campus, 71450, Yahşihan–KIRIKKALE, Türkiye

Creative Commons License

This work is licensed under the Creative Commons Attribution–NonCommercial–NoDerivatives 4.0 International License.