E-Oylamaya Güven Düzeylerinin Belirlenmesi: Türkiye Örneğinde Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Bu araştırmanın amacı, Türk seçmenlerinin e-oylama sistemlerine yönelik güven düzeylerini ölçebilecek Likert tipi geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaçla Likert tipi ölçek geliştirme sürecinin tüm aşamaları gerçekleştirilmiştir. Veriler, 118 katılımcıdan oluşan pilot uygulama grubu, 400 katılımcıdan oluşan ölçek geliştirme grubu ve 18 katılımcıdan oluşan test-tekrar test analizi grubu olmak üzere üç farklı gruptan toplanmıştır. Ölçek geliştirme grubu, Türkiye’deki tüm seçim çevrelerinden (81 il) tabakalı örneklem yöntemiyle oluşturulmuştur. Ölçeğin güvenilirliği için Cronbach Alfa katsayısı (,958) hesaplanmış, yapı geçerliği için madde analizi ve madde ayırt edicilik indeksi analizi uygulanmıştır. Yapı geçerliğinin onaylanmasının ardından doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Test-tekrar test güvenilirliği sınıf içi korelasyon kat sayısı (ICC= ,970) ile belirlenmiştir. Ölçek geliştirme süreci sonunda 15 maddelik teknolojik boyut, 13 maddelik toplumsal boyut, 5 maddelik politik boyut, 6 maddelik ekonomik boyut ve 1 maddelik hukuki boyut olmak üzere 40 maddeden oluşan güven ölçeği ortaya çıkmıştır. Bulgular, geliştirilen ölçeğin Türk seçmenlerinin e-oylamaya yönelik güven düzeylerini ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, e-oylama sistemlerinin başarılı bir şekilde uygulanmasında kritik bir unsur olan kamu güvenine dikkat çekmekte ve Türkiye'de olası bir e-oylama sistemine yönelik güveni ölçmeye yönelik özel olarak geliştirilmiş bir ölçek sunarak alanyazına katkı sağlamaktadır.

The aim of this study is to develop a valid and reliable Likert-type measurement tool to assess Turkish voters' trust levels in e-voting systems. To this end, all stages of the Likert-type scale development process were carried out. Data were collected from three distinct groups: a pilot study group consisting of 118 participants, a main study group comprising 400 participants, and a test-retest reliability group including 18 participants. The main study group was selected through stratified sampling to represent all electoral districts in Turkey (81 provinces). For reliability analysis, the Cronbach’s Alpha coefficient was calculated (,958), and for construct validity, item analysis, item discrimination indices, and exploratory factor analysis (EFA) were conducted. Following the confirmation of construct validity, confirmatory factor analysis (CFA) was performed. Test-retest reliability was assessed using the intra-class correlation coefficient (ICC = .970). As a result of the scale development process, a 40-item trust scale was constructed, consisting of five dimensions: a 15-item technological dimension, a 13-item societal dimension, a 5-item political dimension, a 6-item economic dimension, and a 1-item legal dimension. The findings indicate that the developed scale is a valid and reliable instrument for measuring Turkish voters’ trust in e-voting systems. This study draws attention to public trust as a critical factor in the successful implementation of digital electoral systems and contributes to the literature by presenting a specifically developed scale for measuring trust in a potential e-voting system in Türkiye.