E-Oylamaya Güven Düzeylerinin Belirlenmesi: Türkiye Örneğinde Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Öz
Bu araştırmanın amacı, Türk seçmenlerinin e-oylama sistemlerine yönelik güven düzeylerini ölçebilecek Likert tipi geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaçla Likert tipi ölçek geliştirme sürecinin tüm aşamaları gerçekleştirilmiştir. Veriler, 118 katılımcıdan oluşan pilot uygulama grubu, 400 katılımcıdan oluşan ölçek geliştirme grubu ve 18 katılımcıdan oluşan test-tekrar test analizi grubu olmak üzere üç farklı gruptan toplanmıştır. Ölçek geliştirme grubu, Türkiye’deki tüm seçim çevrelerinden (81 il) tabakalı örneklem yöntemiyle oluşturulmuştur. Ölçeğin güvenilirliği için Cronbach Alfa katsayısı (,958) hesaplanmış, yapı geçerliği için madde analizi ve madde ayırt edicilik indeksi analizi uygulanmıştır. Yapı geçerliğinin onaylanmasının ardından doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Test-tekrar test güvenilirliği sınıf içi korelasyon kat sayısı (ICC= ,970) ile belirlenmiştir. Ölçek geliştirme süreci sonunda 15 maddelik teknolojik boyut, 13 maddelik toplumsal boyut, 5 maddelik politik boyut, 6 maddelik ekonomik boyut ve 1 maddelik hukuki boyut olmak üzere 40 maddeden oluşan güven ölçeği ortaya çıkmıştır. Bulgular, geliştirilen ölçeğin Türk seçmenlerinin e-oylamaya yönelik güven düzeylerini ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, e-oylama sistemlerinin başarılı bir şekilde uygulanmasında kritik bir unsur olan kamu güvenine dikkat çekmekte ve Türkiye'de olası bir e-oylama sistemine yönelik güveni ölçmeye yönelik özel olarak geliştirilmiş bir ölçek sunarak alanyazına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Mevcut araştırma etik kurul belgesi gerektiren bir çalışmadır. Araştırma etik kurallara dikkat ederek hazırlanmıştır. 13.02.2023 tarihinde Trakya Üniversitesi Rektörlüğü, Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Başkanlığından 01/03 karar numarası ile etik onay belgesi alınmıştır.
Kaynakça
- Aktaş, D. & Arap, İ. (2023). Türkiye’de seçim güvenliği bağlamında seçimlerde teknoloji kullanımı. Journal of Business in The Digital Age, 6(2), 156-178.
- Alomari, M.K., Woods, P. & Sandhu, K. (2012). Predictors for e-government adoption in Jordan: Deployment of an empirical evaluation based on a citizen-centric approach. Information Technology ve People, 25(2), 207-234.
- Alvarez, R. M., Hall, T. E., & Llewellyn, M. H. (2008). Are Americans confident their ballots are counted?. The Journal of Politics, 70(3), 754-766.
- Alvarez, R. M., Katz, G., & Pomares, J. (2011). The ımpact of new technologies on voter confidence in Latin America: Evidence from e-voting experiments in Argentina and Colombia. Journal of Information Technology ve Politics, 8(2), 199–217. https://doi.org/10.1080/19331681.2011.559739
- Aydın, B. İ. (2009). Güvenilir bilişim ile elektronik oylama [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi., Ankara).
- Bahçekapılı, T. T. (2021). E-belediye ve e-demokrasi: Ordu, Samsun ve Trabzon Büyükşehir Belediye web sayfalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Tez No 687689) [Yüksek lisans tezi, Gümüşhane Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Balcı, A. (2013). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
- Beydoğan, G., & Beydoğan, H. Ö. (2024). Likert tipi ölçek geliştirme sürecinde yaşanan güçlükler ve çözüm önerileri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 16(30), 202-228. https://doi.org/10.38155/ksbd.1260096
- Choi, J. W. (2006). Deliberative democracy, rational participation and e-voting in South Korea. Asian Journal of Political Science, 14(1), 64–81. https://doi.org/10.1080/02185370600832547
- Choi, S. O., & Kim, B. C. (2012). Voter ıntention to use e-voting technologies: security, technology acceptance election type, and political ıdeology. Journal of Information Technology and Politics. 9(4), 433–452. https://doi.org/10.1080/19331681.2012.710042