Review

Şizofrenide Üstbiliş

Volume: 3 Number: 3 September 30, 2017
  • Zeynep Özaslan
  • Hülya Bilgin
EN TR

Şizofrenide Üstbiliş

Abstract

Şizofreni; bireyde düşünme, anlama, kavrama ya da imgeleme gibi doğal bilişsel güçleri zayıflatan uzun süreli ruhsal bir bozukluktur. Şizofrenide işlev bozuklukları, hastalığın belirtileri, sinirbilişsel kayıplar ve toplumsal faktörler gibi psikopatolojik sürece temellenen bir dizi biyolojik olaydan kaynaklanır. Daha çok duyguların ve toplumsallaşmanın öncelikle hasara uğradığı ve şizofrenide negatif belirtiler olarak karşımıza çıkan klinik tablo üstbiliş becerileri ile yakından ilişkilidir. Üstbiliş kavramı, kişinin kendi bilişsel sisteminin durumu hakkında bilgi sahibi olması ve bu sistemi kontrol edebilmesi çerçevesinde tanımlanmıştır. Üstbiliş kayıplarının şizofreni görünümünde öncelikli olduğu son yıllarda yapılan araştırmalarla ortaya konmuştur. Hastalarda üstbiliş nörobiyolojisi kapsamında, yürütücü işlevler ve uskuramı sürecinde meydana gelen bozulmalar, üstbiliş aktivitelerinin önünde engel teşkil etmektedir. Hastalarda bu alanın ölçümü ve değerlendirilmesine yönelik planlanan girişim çalışmaları ile üstbiliş yetersizliklerini hedefleyen program geliştirme çalışmaları son yıllarda ivme kazanmıştır. Bu gözden geçirme yazısı ile konu ile ilgili çalışma sayısının henüz kısıtlı olduğu ülkemizde, şizofrenili bireylerde üstbiliş alanı hakkında mevcut literatür bilgisi yeniden değerlendirilerek, psikiyatri ve ruh sağlığı çalışanlarının konunun önemine dikkatlerini çekmek ve hastaların toplum ile bütünleşmesine yönelik yeni girişimleri hayata geçirmek hedeflenmektedir.

Keywords

References

  1. Perfect T, Schwartz B. (Eds.) Applied metacognition. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2004.
  2. Kühne F, Meister R, Jansen A ve diğ. Effectiveness of metacognitive interventions for mental disorders in adults: a systematic review protocol (METACOG). BMJ Open, 2017; 7(6):e015428.
  3. Biliş. Türk Dil Kurumu içinde. 20 Ekim 2016 tarihinde http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.58354d398d8844.04479393 adresinden erişildi.
  4. Cognition. English Oxford living dictionaries içinde. 20 Ekim 2016 tarihinde https://en.oxforddictionaries.com/definition/cognition adresinden erişildi.
  5. Flavell, JH. Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American psychologist 34.10 (1979):906.
  6. Karakelle S, Saraç S. Üst biliş hakkında bir gözden geçirme: Üstbiliş çalışmaları mı yoksa üst bilişsel yaklaşım mı? Türk Psikoloji Yazıları 13.26 (2010):45-60.
  7. Lysaker P, Dimaggio G, Brüne M (Eds.) Social cognition and metacognition in schizophrenia: Psychopathology and treatment approaches. Elsevier, 2014.
  8. Tas C, Brown E C, Aydemir O ve diğ. Metacognition in psychosis: Comparison of schizophrenia with bipolar disorder. Psychiatry Res, 2014; 219(3):464-469.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

Zeynep Özaslan This is me
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Hülya Bilgin This is me
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Publication Date

September 30, 2017

Submission Date

May 30, 2017

Acceptance Date

September 13, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 3 Number: 3

APA
Özaslan, Z., & Bilgin, H. (2017). Şizofrenide Üstbiliş. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 33-36. https://doi.org/10.30934/kusbed.317079
AMA
1.Özaslan Z, Bilgin H. Şizofrenide Üstbiliş. KOU Sag Bil Derg. 2017;3(3):33-36. doi:10.30934/kusbed.317079
Chicago
Özaslan, Zeynep, and Hülya Bilgin. 2017. “Şizofrenide Üstbiliş”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3 (3): 33-36. https://doi.org/10.30934/kusbed.317079.
EndNote
Özaslan Z, Bilgin H (September 1, 2017) Şizofrenide Üstbiliş. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3 3 33–36.
IEEE
[1]Z. Özaslan and H. Bilgin, “Şizofrenide Üstbiliş”, KOU Sag Bil Derg, vol. 3, no. 3, pp. 33–36, Sept. 2017, doi: 10.30934/kusbed.317079.
ISNAD
Özaslan, Zeynep - Bilgin, Hülya. “Şizofrenide Üstbiliş”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3/3 (September 1, 2017): 33-36. https://doi.org/10.30934/kusbed.317079.
JAMA
1.Özaslan Z, Bilgin H. Şizofrenide Üstbiliş. KOU Sag Bil Derg. 2017;3:33–36.
MLA
Özaslan, Zeynep, and Hülya Bilgin. “Şizofrenide Üstbiliş”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 3, no. 3, Sept. 2017, pp. 33-36, doi:10.30934/kusbed.317079.
Vancouver
1.Zeynep Özaslan, Hülya Bilgin. Şizofrenide Üstbiliş. KOU Sag Bil Derg. 2017 Sep. 1;3(3):33-6. doi:10.30934/kusbed.317079

Cited By