Research Article

Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması

Volume: 7 Number: 1 January 5, 2021
EN TR

Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması

Abstract

Amaç: Çölyak hastalığı (ÇH), genetik yatkınlığı olan bireylerde, glutene kalıcı duyarlılık sonucu gelişen, otoimmün, sistemik hastalıktır. Bu çalışmanın amacı, ÇH’nin klinik, laboratuar özellikleri ve HLA doku tiplerinin geriye dönük değerlendirilmesidir.Ayrıca lieratür taramasıyla HLA doku tipleri açısından Türkiye’de bölgelere göre farklılık ve benzerliklerin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmaya, Temmuz 2017- Ekim 2018 tarihleri arasında ÇH tanısıyla izlenen ve genetik çalışması uygulanan 104 çocuk alındı. Google Scholarda Türkiye’de ÇH ve HLA genotiplendirme ile yapılan çalışmalar tarandı (n=11 çalışma) ve bölgelere ayrıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 104 hastanın 67’si kız (%64,4) ve ortalama tanı yaşı 7,9±2,38 yıl(10ay-17,2yıl) idi. Hastalarımızın HLA grupları %59,6 DQ2, %26,9 DQ8 ve %13,4 DQ2+DQ8 saptandı. Literatürdeki çalışmalar bölgeler göre değerlendirildiğinde bizim de içinde bulunduğumuz Karadeniz bölgesinde HLADQ2 %63,7 ve HLADQ8 %21,1 sıklıkla görülürken, bölgemize benzer oranlarda genotip sıklığı Akdeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde görülmektedir. İç Anadolu HLADQ2 %87,4 ve Marmara bölgesinde %83,6 ile daha yüksek frekansta görülmektedir. Çalışmamızda, DQA1*05 %65,4 ve DQB1*02 %12,5 oranında bulundu. Türkiye’deki diğer çalışmalarda (Marmara, Karadeniz, İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri) görülme sıklığı DQA1*05%69,8 ve DQB1*02 %27,7 idi. Çalışmamızda HLA DQB1*02 homozigot olan hastalarda (%12,5) boy kısalığı, ishal, demir eksikliği anemisi, Marsh3 evre ve akrabalarında ÇH daha yüksekti. Sonuç: Çölyak hastalığında HLA-DQ analizi bölgesel sıklığın belirlenmesi genetik analiz maliyetini azaltmak ve bölgesel dağılıma göre özellikle semptomsuz tarama hastalarında genotiplenme yapılması erken tanı kolaylığı sağlayabilir.

Keywords

References

  1. https://www.uptodate.com/contents/epidemiology-pathogenesis-and-clinical-manifestations-of-celiac-disease-in-children?source=history_widget (24 Nisan 2020’de erişildi)
  2. Fasano A. Clinical presentation of celiac disease in the pediatric population. Gastroenterology. 2005; 128: 68-73. doi: 10.1053/j.gastro.2005.02.015.
  3. Gujral N, Freeman HJ, Thomson AB. Celiac disease: prevalence, diagnosis, pathogenesis and treatment. World J Gastroenterol. 2012; 18: 6036. doi: 10.3748/wjg.v18.i42.6036
  4. Fasano A, Catassi C. Current approaches to diagnosis and treatment of celiac disease: an evolving spectrum. Gastroenterology. 2001;120:636-51. doi: 10.1053/gast.2001.22123.
  5. Husby S, Koletzko S, Korponay-Szabó IR, Mearin ML, Phillips A, ve ark. European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition Guidelines for the Diagnosis of Coeliac Disease. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2012;54:136-60. doi: 10.1097/MPG.0b013e31821a23d0.
  6. Bajor J, Szakács Z, Farkas N, Hegyi P, Illés A,ve ark. Classical celiac disease is more frequent with a double dose of HLA-DQB1*02: A systematic review with meta-analysis. PLoS One. 2019; 14:0212329. doi: 10.1371/journal.pone.0212329.
  7. Kabatova J, Hustak R. The role of serological testing and HLA genotyping in the diagnosis of celiac disease in Slovak Cohort. Can duodenal biopsies be omitted? Int J Celiac Dis. 2017; 5:104–7. doi: 10.12691/ijcd-5-3-9
  8. Oberhuber G, Granditsch G, Vogelsang H. The histopathology of coeliac disease: time for a standardized report scheme for pathologists. Eur J Gastroenterol Hepatol. 1999; 11: 1185-1194.doi: 10.1097/00042737-199910000-00019

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Paediatrics

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 5, 2021

Submission Date

May 13, 2020

Acceptance Date

November 25, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 7 Number: 1

APA
Demirbaş, F., Sanrı, A., Dinler Çaltepe, G., Comba, A., & Kalaycı, A. G. (2021). Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 22-26. https://doi.org/10.30934/kusbed.737080
AMA
1.Demirbaş F, Sanrı A, Dinler Çaltepe G, Comba A, Kalaycı AG. Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması. KOU Sag Bil Derg. 2021;7(1):22-26. doi:10.30934/kusbed.737080
Chicago
Demirbaş, Fatma, Aslıhan Sanrı, Gönül Dinler Çaltepe, Atakan Comba, and AyhanGazi Kalaycı. 2021. “Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi Ve Türkiye Literatür Taraması”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (1): 22-26. https://doi.org/10.30934/kusbed.737080.
EndNote
Demirbaş F, Sanrı A, Dinler Çaltepe G, Comba A, Kalaycı AG (January 1, 2021) Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7 1 22–26.
IEEE
[1]F. Demirbaş, A. Sanrı, G. Dinler Çaltepe, A. Comba, and A. G. Kalaycı, “Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması”, KOU Sag Bil Derg, vol. 7, no. 1, pp. 22–26, Jan. 2021, doi: 10.30934/kusbed.737080.
ISNAD
Demirbaş, Fatma - Sanrı, Aslıhan - Dinler Çaltepe, Gönül - Comba, Atakan - Kalaycı, Ayhan Gazi . “Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi Ve Türkiye Literatür Taraması”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7/1 (January 1, 2021): 22-26. https://doi.org/10.30934/kusbed.737080.
JAMA
1.Demirbaş F, Sanrı A, Dinler Çaltepe G, Comba A, Kalaycı AG. Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması. KOU Sag Bil Derg. 2021;7:22–26.
MLA
Demirbaş, Fatma, et al. “Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi Ve Türkiye Literatür Taraması”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 7, no. 1, Jan. 2021, pp. 22-26, doi:10.30934/kusbed.737080.
Vancouver
1.Fatma Demirbaş, Aslıhan Sanrı, Gönül Dinler Çaltepe, Atakan Comba, Ayhan Gazi  Kalaycı. Çölyak Hastalığının Genetik Allel Dağılımının Değerlendirilmesi ve Türkiye Literatür Taraması. KOU Sag Bil Derg. 2021 Jan. 1;7(1):22-6. doi:10.30934/kusbed.737080

Cited By