Review

TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA

Number: 4 July 27, 2021
  • Yavuz Tiryaki

TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA

Abstract

Kökeni ve kaynağı hakkında çok tartışılmayan ebrû; ispata muhtaç olsa da genel bir kabul ile Türklerin yayılım sahası içerisinde gelişim gösteren bir kâğıt boyama ameliyesi olarak tanınmaktadır. Bu konuda yapılan araştırmalar da göstermektedir ki, İslâm coğrafyasında veya diğer bir deyişle Müslüman Arap dünyasında ve Türklerin irtibatlı olmadığı bölgelerde ebrû yapılmamıştır. Dolayısıyla, ebrûyu bir İslâm sanatı olarak göstermek de hatalı bir teori olarak kayda geçmelidir. Başlangıcı için Japon ve hatta Çin kaynaklı olduğu ileri sürülse de, günümüzde o bölgelerde ebrû olmayışı bu iddiayı ortaya atanlarca da izah edilememektedir (Arıtan, 2002, s. 19-30; Özgören, 2007, s. 70)3. Ebrûnun Avrupa’ya geçişi İstanbul üzerinden sağlanmış ve bu nedenle de Batı’da Türk Kâğıdı, Türk Mermer Kağıdı olarak adlandırılmıştır (Görsel 1). Ebrû, Türklerin yayılım sahası içerisinde gelişme gösterse de, yüzyıllardır Avrupa’nın birçok ülkesinde ve Amerika’da, Türk topraklarından daha fazlası üretilmiştir. Buralarda, kitap ve dolayısı ile cilt ürünlerinin sayıca Osmanlı coğrafyasından fazla olması, ebrû üretiminin neden fazla olduğunu da açıklamaktadır.

Keywords

References

  1. Arıtan, A. S. (2001). Türk Ebrû Sanatı ve Günümüzdeki Ebrû Uygulamaları. Konya.
  2. Arıtan, A. S. (2002). Geçmişten Günümüze Türk Ebrû San’atı ve Yeni Uygulamalar. Uluslararası Sanat Tarihi Sempozyumu: Prof. Dr. Gönül Öney’e Armağan, Bildiriler İçinde (s. 19-30). İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü.
  3. Bolu, B., Olbay Mazak, F., ve Balkaya Öksüz, S. (2018). Ebrû Sanatında Bir Milât; Özbekler Tekkesi ve Üsküdar. F. F. Barutçugil (Ed.), Uluslararası Ebru Kongresi: Yüzeyin Ötesi (s. 34-44) İçinde. İstanbul: Ümraniye Belediyesi Kültür Yayınları.
  4. Ceylan, C. (2016). Ebrû Sanatı ve Ritüel Deneyim Olarak Ebrû Yapımı. F. F. Barutçugil (Ed.), Uluslararası Ebru Kongresi: Yüzeyin Ötesi (s. 8-21) İçinde. İstanbul: Ümraniye Belediyesi Kültür Yayınları.
  5. Cunbur, M. (Yay. haz.). (1982). Hattatların ve Kitap Sanatçılarının Destanları (Menâkıb-ı Hünerverân). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  6. Çağman, F. (2014). Kat’ı: Osmanlı Dünyasında Kâğıt Oyma Sanatı ve Sanatçıları. İstanbul: Aygaz A. Ş.
  7. Derman, M. U. (1977). Türk Sanatında Ebrû. İstanbul: Akbank Yayınları.
  8. Derman, M. U. (1999). Gecikmiş Bir Vaat. Prof. Dr. Nihad M. Çetin’e Armağan İçinde (s. 371-405). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Yavuz Tiryaki This is me
Türkiye

Publication Date

July 27, 2021

Submission Date

March 29, 2021

Acceptance Date

June 3, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: 4

APA
Tiryaki, Y. (2021). TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale, 4, 130-141. https://izlik.org/JA56NJ76SU
AMA
1.Tiryaki Y. TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale. 2021;(4):130-141. https://izlik.org/JA56NJ76SU
Chicago
Tiryaki, Yavuz. 2021. “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”. Lale, nos. 4: 130-41. https://izlik.org/JA56NJ76SU.
EndNote
Tiryaki Y (July 1, 2021) TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale 4 130–141.
IEEE
[1]Y. Tiryaki, “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”, Lale, no. 4, pp. 130–141, July 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56NJ76SU
ISNAD
Tiryaki, Yavuz. “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”. Lale. 4 (July 1, 2021): 130-141. https://izlik.org/JA56NJ76SU.
JAMA
1.Tiryaki Y. TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale. 2021;:130–141.
MLA
Tiryaki, Yavuz. “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”. Lale, no. 4, July 2021, pp. 130-41, https://izlik.org/JA56NJ76SU.
Vancouver
1.Yavuz Tiryaki. TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale [Internet]. 2021 Jul. 1;(4):130-41. Available from: https://izlik.org/JA56NJ76SU