Derleme

TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA

Sayı: 4 27 Temmuz 2021
  • Yavuz Tiryaki
PDF İndir

TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA

Öz

Kökeni ve kaynağı hakkında çok tartışılmayan ebrû; ispata muhtaç olsa da genel bir kabul ile Türklerin yayılım sahası içerisinde gelişim gösteren bir kâğıt boyama ameliyesi olarak tanınmaktadır. Bu konuda yapılan araştırmalar da göstermektedir ki, İslâm coğrafyasında veya diğer bir deyişle Müslüman Arap dünyasında ve Türklerin irtibatlı olmadığı bölgelerde ebrû yapılmamıştır. Dolayısıyla, ebrûyu bir İslâm sanatı olarak göstermek de hatalı bir teori olarak kayda geçmelidir. Başlangıcı için Japon ve hatta Çin kaynaklı olduğu ileri sürülse de, günümüzde o bölgelerde ebrû olmayışı bu iddiayı ortaya atanlarca da izah edilememektedir (Arıtan, 2002, s. 19-30; Özgören, 2007, s. 70)3. Ebrûnun Avrupa’ya geçişi İstanbul üzerinden sağlanmış ve bu nedenle de Batı’da Türk Kâğıdı, Türk Mermer Kağıdı olarak adlandırılmıştır (Görsel 1). Ebrû, Türklerin yayılım sahası içerisinde gelişme gösterse de, yüzyıllardır Avrupa’nın birçok ülkesinde ve Amerika’da, Türk topraklarından daha fazlası üretilmiştir. Buralarda, kitap ve dolayısı ile cilt ürünlerinin sayıca Osmanlı coğrafyasından fazla olması, ebrû üretiminin neden fazla olduğunu da açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arıtan, A. S. (2001). Türk Ebrû Sanatı ve Günümüzdeki Ebrû Uygulamaları. Konya.
  2. Arıtan, A. S. (2002). Geçmişten Günümüze Türk Ebrû San’atı ve Yeni Uygulamalar. Uluslararası Sanat Tarihi Sempozyumu: Prof. Dr. Gönül Öney’e Armağan, Bildiriler İçinde (s. 19-30). İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü.
  3. Bolu, B., Olbay Mazak, F., ve Balkaya Öksüz, S. (2018). Ebrû Sanatında Bir Milât; Özbekler Tekkesi ve Üsküdar. F. F. Barutçugil (Ed.), Uluslararası Ebru Kongresi: Yüzeyin Ötesi (s. 34-44) İçinde. İstanbul: Ümraniye Belediyesi Kültür Yayınları.
  4. Ceylan, C. (2016). Ebrû Sanatı ve Ritüel Deneyim Olarak Ebrû Yapımı. F. F. Barutçugil (Ed.), Uluslararası Ebru Kongresi: Yüzeyin Ötesi (s. 8-21) İçinde. İstanbul: Ümraniye Belediyesi Kültür Yayınları.
  5. Cunbur, M. (Yay. haz.). (1982). Hattatların ve Kitap Sanatçılarının Destanları (Menâkıb-ı Hünerverân). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  6. Çağman, F. (2014). Kat’ı: Osmanlı Dünyasında Kâğıt Oyma Sanatı ve Sanatçıları. İstanbul: Aygaz A. Ş.
  7. Derman, M. U. (1977). Türk Sanatında Ebrû. İstanbul: Akbank Yayınları.
  8. Derman, M. U. (1999). Gecikmiş Bir Vaat. Prof. Dr. Nihad M. Çetin’e Armağan İçinde (s. 371-405). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yavuz Tiryaki Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2021

Kabul Tarihi

3 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Tiryaki, Y. (2021). TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale, 4, 130-141. https://izlik.org/JA56NJ76SU
AMA
1.Tiryaki Y. TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale Dergisi. 2021;(4):130-141. https://izlik.org/JA56NJ76SU
Chicago
Tiryaki, Yavuz. 2021. “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”. Lale, sy 4: 130-41. https://izlik.org/JA56NJ76SU.
EndNote
Tiryaki Y (01 Temmuz 2021) TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale 4 130–141.
IEEE
[1]Y. Tiryaki, “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”, Lale Dergisi, sy 4, ss. 130–141, Tem. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56NJ76SU
ISNAD
Tiryaki, Yavuz. “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”. Lale. 4 (01 Temmuz 2021): 130-141. https://izlik.org/JA56NJ76SU.
JAMA
1.Tiryaki Y. TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale Dergisi. 2021;:130–141.
MLA
Tiryaki, Yavuz. “TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA”. Lale, sy 4, Temmuz 2021, ss. 130-41, https://izlik.org/JA56NJ76SU.
Vancouver
1.Yavuz Tiryaki. TÜRK EBRÛCULUĞUNDA KLASİK-MODERN VEYA GELENEKLİ - GELENEK DIŞI BİR TASNİFİN YAPILMASI HAKKINDA. Lale Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2021;(4):130-41. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56NJ76SU