Ayn Rand'ın Felsefesinde Bireyin Özgürleşme Serüveni
Abstract
Bu makale, Ayn Rand’ın objektivizm felsefesi çerçevesinde bireyin özgürleşme sürecini incelemeyi amaçlamaktadır. Makalede, Rand’ın objektivist etik anlayışının temel ilkeleri doğrultusunda bireyin özgürlüğünün doğası analiz edilmekte, kolektivist düşünce sistemlerinin özgürleşme sürecine olan etkileri eleştirilmektedir. Ayrıca Rand’ın siyaset felsefesi bağlamında devletin birey üzerindeki rolü tartışılarak, bireyin temel haklarını koruma sınırını aşan devlet müdahalelerinin özgürlük üzerindeki olumsuz etkileri değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, Rand’ın özgürlük anlayışının liberteryen teorideki konumu ve objektivist etik anlayışına yönelik değerlendirmeler tartışmaya dahil edilmektedir. Makalenin kapsamı, bireyin toplumdan bağımsız olarak kendi değerlerini belirleme sürecinde karşılaştığı bireysel ve toplumsal zorlukları da içermektedir. Çalışmanın yöntemi literatür taramasına dayanmaktadır. Bununla birlikte çalışmanın sınırlılığı, incelemenin yalnızca Rand’ın felsefî perspektifiyle sınırlı tutulmasıdır. Sonuç olarak, bu çalışma, bireyin kendi aklını, değerlerini ve inançlarını merkeze alarak, dışsal baskılardan bağımsız bir yaşam inşa etmesi gerektiği yönündeki Rand öğretisinin bireysel özgürlük anlayışına yaptığı vurguyu ortaya koymayı hedeflemektedir.
Keywords
References
- Akarsu, B. (1975). Felsefe Terimler Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aristoteles, (2019). Nikomakhos’a Etik. (Çev. Furkan Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
- Barry, N. P. (1987) Ayn Rand and Egoism. On Classıcal Liberalism and Libertarianism. New York: Library of Congress Cataloging-in-Publication Data, 108-131.
- Bekleviş, M. (2021). Liberteryen Düşünceye Yön Veren Üç Düşünür: Ayn Rand, Robert Nozick ve Murray N. Rothbard. Mediterranean Summit 6th International Social Sciences Congress, 57-63.
- Can, N. (2007). Siyasal Bir Felsefe Olarak Liberteryenizm. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10(2), 39-51.
- Cevizci, A. (2005). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
- Cevizci, A. (2017). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Say Yayınları.
- Demirel, C. (2021). Ayn Rand’ın Egoizminde Ahlâkın Temellendirilmesi ve Bağlayıcılığı Problemi. Felsefe Arşivi-Archives of Philosophy, 54, 63-80.
- Gotthelf, A. (2000). On Ayn Rand. ABD: Wadsworth Thomson Learning.
- Heyl, J. A. (1995). A History of Women Philosophers. Mary Ellen Waithe (Ed.). Ayn Rand (1905-1982) içinde (s. 207-222). ABD: Kluwer Academic Publishers-Library of Congress Cataloging in Publication Data.