Bütçe Hakkının Cumhurbaşkanlığı Sistemindeki Görünümü ve Latin Amerika Ülkeleri ile Mukayesesi
Öz
Türkiye’de 2017 yılında 6771 sayılı Kanun ile yapılan Anayasa değişikliği neticesinde hükûmet sistemi değişmiş ve başkanlık hükûmet sistemine geçilmiştir. Bu değişiklik
ile beraber bütçe sistemi de değişmiş ve yürütmenin bütçenin tasdiki açısından ciddi güç kazandığı görülmüştür. Bu durumun kuvvetler ayrılığı, denge-denetleme ve
bütçe hakkı açısından ciddi sakıncaları doğuracağı düşünülmüştür. Başkanlık sistemini uygulayan diğer devletlerle mukayesesi için Latin Amerika ülkeleri seçilmiş, bu
ülkelerin bütçe hakkı açısından ortak özellikleri ortaya konmuş ve Türkiye’nin yeni sistemi ile mukayesesi sağlanmıştır. Netice itibariyle, Türkiye’nin, yürütmenin güçlü
olduğu Latin Amerika ülkelerine benzer bir sisteme geçiş yaptığı görülmüş, yasamanın güçlendirilmesine yönelik tavsiyeler vurgulanmıştır.
ile beraber bütçe sistemi de değişmiş ve yürütmenin bütçenin tasdiki açısından ciddi güç kazandığı görülmüştür. Bu durumun kuvvetler ayrılığı, denge-denetleme ve
bütçe hakkı açısından ciddi sakıncaları doğuracağı düşünülmüştür. Başkanlık sistemini uygulayan diğer devletlerle mukayesesi için Latin Amerika ülkeleri seçilmiş, bu
ülkelerin bütçe hakkı açısından ortak özellikleri ortaya konmuş ve Türkiye’nin yeni sistemi ile mukayesesi sağlanmıştır. Netice itibariyle, Türkiye’nin, yürütmenin güçlü
olduğu Latin Amerika ülkelerine benzer bir sisteme geçiş yaptığı görülmüş, yasamanın güçlendirilmesine yönelik tavsiyeler vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Abuelafıa, E., Berenszteın, S., Braun, M. ve Gresia, L. D. (2009), “Who Decides On Public Expenditures: The Importance Of The Informal Budget Process İn Argentina”, M. Hallerberg, C. Startascını, E. Steın (Ed), Who Decides The Budget, Inter-American Development Bank, ss. 23-57.
- Akçakaya, M. ve Özdemir, A. (2018), “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Siyasal İstikrar”, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, c. 53 s. 3, ss. 922-944.
- Alston, L., Melo, M., Mueller, B. ve Pereıra, C. (2009), “Presidential Power, Fiscal Responsibility Laws, And The Allocation Of Spending: The Case Of Brazil”. M. Hallerberg, C. Scartascını, E. Steın (ed.), Who Decides The Budget, Inter-American Development Bank, ss. 57-91.
- Ames, B. (1977), “The Politics Of Public Spending İn Latin America”, American Journal Of Political Science, c. 21 s. 1, ss. 149-176.
- Ames, B. (2002), Party Discipline İn The Chamber Of Deputies. S. Morgenstern, B. Nacıf (ed.), Legislative Politics İn Latin America, Cambridge/İngiltere: Cambridge University Press, ss. 185-222.
- Anayasa Mahkemesi (2019), Kararlar Bilgi Bankası, Https://Www.Anayasa.Gov.Tr/Tr/Kararlar-Bilgi-Bankasi/ (E.T. 12.10.2019).
- Araya, I. A. (2015), “Budgetary Negotiations: How The Chilean Congress Overcomes İts Constitutional Limitations” The Journal Of Legislative Studies, c. 21 s. 2, ss. 213-231.
- Ataay, F. (2017), “Türkiye'de Hükûmet Sistemi Değişikliği: Parlamenter Sistemden Başkanlık Sistemine Geçiş” Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10 s. 2, ss. 77-98.
- Ateş, Leyla (2017), Yatırım Vergi Teşvik Politikasının Hukuki Çerçevesi, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
- Avcı, Mehmet Alpertunga (2015), “Yasamanın Birincil Güçlü Silahı Bütçe Hakkı: Teorik Bir Yaklaşım” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 19 s. 1, ss. 69-80.