Year 2018, Volume 4 , Issue 2, Pages 428 - 445 2018-04-29

Salar Türkçesi, Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunan Türk topluluğundan biri olan Salarların dilidir.  Salar Türkleri Çin’de, Çinghay eyaletinin Şünhua Salar Özerk İlçesi başta olmak üzere Çinghay eyaletinin ve Gansu eyaletinin belli bölgelerinde ve Doğu Türkistan’ın İli ilçesinde yaşamaktadırlar. Salarlar ve Salarca ile ilgili esas çalışmalar 19. yüzyılda Rus, Avrupalı ve Amerikalı seyyahlar ve bilim adamları tarafından başlatılmış, Gaizi ağzından derlenen metinler ve söz varlığı çalışmaları daha sonraki çalışmalara ışık tutmuştur. Günümüze kadar ise Gaizi ağzı ve İli ağzı ile ilgili çalışmalar yapılmış, önemli mesafe kaydedilmiştir. Salarca bulunduğu coğrafyadaki diğer dillerin özellikle Çincenin yoğun etkisi altındadır. Çünkü Salarca konuşma dilidir ve yazı dili olarak Çince kullanılmaktadır. Bu durum Salarcada; Çindeki diğer Türk lehçelerinden ve Salarca ile aynı lehçe gurubunda yer alan başka lehçelerden daha farklı özelliklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.  Salarcaya daha çok isim cinsinden kelimeler alınmış ve bu kelimelerin bazıları ses değişikliğine uğramıştır. Ses değişimi, Çincenin hem Yünmu kısımlarında hem Şengmu kısımlarında görülmektedir. Yazımızda daha önce yapılan çalışmaların bazılarından faydalanarak sözvarlığı çalışması yaptık ve Salarcaya geçmiş Çince kelimeleri inceledik. Çalışmamız; Çince kelimelerin Salarcaya geçerken ses ve biçim yönünden geçirdikleri değişimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Türk Lehçeleri, Salarca
  • Aibibula, M. (2002). “Salayu Cihui Tanxi”, Minzu Yuwen No: 1, s. 45-54.Aibibula, M. (2010). Salayu Huayu Cailiaoji. Pekin: Zhongyang Minzu Daxue Neşriyatı.Baskakov. N. A. (1986). Türki Tillar, Uygurcaya akt.: Perhat Cilan. Pekin: Milletler Neşriyatı ERDOĞDU, İ. İ. (2015). “Çin’de Halen Kullanılmakta Olan Türk Lehçeleri”. s. 131-140 http://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/ERDOĞDU-İnci-İnce-ÇİN’DE-HALEN-KULLANILMAKTA-OLAN-TÜRK-LEHÇELERİ.pdf (11.01.2018) Han, J. Y. (2004). Salazu Yuyan Wenhualun. Xining: Qinghai Renmin ChubansheKaraağaç, G. (2009). “Alıntı Kelimeler Üzerine Düşünceler” s.499-510 http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/gunay_karaagac_alinti_kelimeler.pdf (23.1.2018)Karluk, A. J. (2009). “Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki Milliyetlerin Dağılımı ve Etno-Demografik Özellikleri”. Türkiyat Araştırmaları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat araştırmaları Enstitüsü Yayınları. S.11, s. 63-90.Komisyon (2006). Jichu Hanyu 40 Ke. C.1, Huadong Shıfan Daxue Yayınları.Lin, L. Y. (1992). Sala-Han Han-Sala Cihui. Chengdu: Siquan Minzu NeşriyatıMa W. (2009). “Yuyan Jiechu yu Salayude Bianhua”. Xining: Qinghai Minzu Xueyuan Xuebao. S.35, No:3 s. 29-35.Ma W. (2014). “Salayu he Tuerqiyu Sihui Bijiao Yanjiu”. Qinghai Minzu Yanjiu. Vol.25, No:3, s. 183-196Mehmet, G. (2014). Salar Türkçesinin Çekim Morfolojisi. Ankara: TDK Yayınları.Ölmez, M. (2013) “Çindeki Türk Dilleri ve Bugünü”. Ankara: Dilleri ve Kültürleri Yok Olma Tehlikesine Maruz Türk Toplulukları 4. Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri, s. 397-422Poppe, N. (1953).”Remarks on The Salar Language”. Harvard Journal of Asiatic Studies, C. 16, No. 3-4, s. 438-477.Sarıtaş, E. (2015). Salar Türkleri Tarihi 1279-1911. İstanbul: Demavend Yayınları.THOMASON, S. G. (2001). Language Contact, Edinburgh University Press, Edinburgh.Thomsen, K. (1985). “Sarı Uygurların Dili ve Salarca” s. 191-197 http://www.tdk.gov.tr/images/css/TDA/1985/1985_10_Thomsen.pdf (25.12.2017)Yakup, A. (2002). An İli Salar Vocabulary: İntroduction and a provisional Salar-English lexicon. Tokyo: Tokyo University PressYakup, A. (2015). “Salarlar ve Dilleri” Çev. Duygu Özge DEMİR http://turkiyat.org/ttd/B46-SALIR_TR-Yakup_Abdurishid-(KK)-14.09.2015.pdf (14.01.2018)Yibula, K. (2004). “Tan Lishıshangde Salawen-Tuerkewen”. Mawei (ed. ) Bainian Salazu Yanjiu . Xining: Qinghai Minzu Chubanshe. Zhang C. F. (2008). Salar İbret Sözler. Yayınevi bilgisi yok.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Raile ABDULVAHİT KAŞGARLI (Primary Author)
Institution: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : April 29, 2018

Bibtex @research article { littera409800, journal = {Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature}, issn = {}, eissn = {2149-892X}, address = {}, publisher = {Bahir SELÇUK}, year = {2018}, volume = {4}, pages = {428 - 445}, doi = {10.20322/littera.409800}, title = {SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR}, key = {cite}, author = {Abdulvahi̇t Kaşgarlı, Raile} }
APA Abdulvahi̇t Kaşgarlı, R . (2018). SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR . Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature , 4 (2) , 428-445 . DOI: 10.20322/littera.409800
MLA Abdulvahi̇t Kaşgarlı, R . "SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR" . Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 4 (2018 ): 428-445 <https://dergipark.org.tr/en/pub/littera/issue/36790/409800>
Chicago Abdulvahi̇t Kaşgarlı, R . "SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR". Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 4 (2018 ): 428-445
RIS TY - JOUR T1 - SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR AU - Raile Abdulvahi̇t Kaşgarlı Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.20322/littera.409800 DO - 10.20322/littera.409800 T2 - Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature JF - Journal JO - JOR SP - 428 EP - 445 VL - 4 IS - 2 SN - -2149-892X M3 - doi: 10.20322/littera.409800 UR - https://doi.org/10.20322/littera.409800 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR %A Raile Abdulvahi̇t Kaşgarlı %T SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR %D 2018 %J Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature %P -2149-892X %V 4 %N 2 %R doi: 10.20322/littera.409800 %U 10.20322/littera.409800
ISNAD Abdulvahi̇t Kaşgarlı, Raile . "SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR". Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 4 / 2 (April 2018): 428-445 . https://doi.org/10.20322/littera.409800
AMA Abdulvahi̇t Kaşgarlı R . SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2018; 4(2): 428-445.
Vancouver Abdulvahi̇t Kaşgarlı R . SALAR TÜRKÇESİNDEKİ ÇİNCE UNSURLAR. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2018; 4(2): 428-445.