Research Article

MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve

Volume: 4 Number: 1 May 22, 2026
TR EN

MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve

Abstract

Modern mimarlık mirası, dönüştürülen yapılarıyla dinamik bir karaktere sahiptir. 20. yüzyılın modern yapıları, dönüşüm süreçleri nedeniyle belgelenmiş olsalar bile kısa süre içinde güncelliğini yitiren kayıtlara konu olmaktadır. DOCOMOMO gibi örgütler konferanslar ve envanter çalışmaları aracılığıyla çok sayıda yapıyı gündeme getirseler de bilgi altyapıları merkezi, zor erişilebilir ve güncellenmesi güç sistemler olarak kalmaktadır. Bu makale, modern mimarlık mirası dokümantasyonuna ilişkin sorunları blokzincir teknolojisi temelli kavramsal bir çerçeve üzerinden ele almaktadır. Çalışma, her modern miras yapısı için kalıcı bir “miras kimliği” (heritage ID) tanımlayan ve bu kimliğe zaman içinde eklenen tüm sürümleri izlenebilir biçimde ilişkilendiren, izne dayalı (permissioned) bir blokzincir mimarisi tasarlamaktadır. Önerilen modelde, araştırmacılar ve öğrenciler “katkıcı”, ulusal komiteler ve uzmanlar “doğrulayıcı” rollerini üstlenmekte; akıllı sözleşmeler aracılığıyla kayıt ekleme, gözden geçirme ve onay süreçleri tanımlanmaktadır. Blokzincir üzerinde kriptografik özetler ve üst veriler saklanmakta, asıl belgeler dış depolama çözümlerine bağlanmaktadır. Böylece veri bütünlüğü ve değiştirilemezlik korunurken, depolama maliyetleri yönetilebilir düzeyde tutulmaktadır. Çalışma, dağınık aktörler arasında paylaştırılmış ve kolektif olarak güncellenebilir bir kayıt sisteminin olanaklarını kuramsal ve mimari açıdan tartışmakta; sonuç bölümünde önerinin literatüre katkısı ile güçlü ve zayıf yönleri eleştirel biçimde değerlendirilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Çalışma kapsamında herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasına gerek olmayan bu çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.

Thanks

Bu makalenin hazırlanması sürecinde hiçbir aşamada üretken yapay zeka aracı kullanılmamıştır.

References

  1. Aldweesh, A. (2023). Decentralized framework for cultural heritage conservation using blockchain, İçinde, 2023 3rd International Conference on Computing and Information Technology (ICCIT), Tabuk, Saudi Arabia, September 13-14, 2023, 591-596. https://doi.org/10.1109/ICCIT58132.2023.10273979
  2. Alharby, M., Aldweesh, A., & Van Moorsel, A. (2018). Blockchain-based smart contracts: A systematic mapping study of academic research. İçinde, 2018 International Conference on Cloud Computing, Big Data and Blockchain (ICCBB), Fuzhou, November 15-17, 2018, 1-6. https://ieeexplore.ieee.org/document/8756390 adresinden 01.11.2025’te alınmıştır.
  3. Androulaki, E., Barger, A., Bortnikov, V., Cachin, C., Christidis, K., De Caro, A., Enyeart, D., Ferris, C., Laventman, G., Manevich, Y., Muralidharan, S., Murthy, C., Nyugen, B., Sethi, M., Singh, G., Smith, K., Sorniotti, A., Stathakopoulou, C., Vukolić, M., Cocco, S. W., & Yellick, J. (2018). Hyperledger fabric: A distributed operating system for permissioned blockchains.İçinde, Proceedings of the Thirteenth EuroSys Conference, Porto, April 23–26, 2018, 1-15. https://dl.acm.org/doi/epdf/10.1145/3190508.3190538 adresinden 18.10.2025’te alınmıştır.
  4. Beck, R., Müller-Bloch, C., & King, J. L. (2018). Governance in the blockchain economy: A framework and research agenda. Journal of the Association for Information Systems, 19(10), 1020-1034. https://doi.org/10.17705/1jais.00518
  5. Brown, R. G., Carlyle, J., Grigg, I., & Hearn, M. (2016). Corda: An introduction. R3 CEV. https://docs.r3.com/en/pdf/corda-introductory-whitepaper.pdf adresinden 19.09.2025’te alınmıştır.
  6. Cameron, F., & Kenderdine, S. (Eds.). (2007). Theorizing digital cultural heritage: A critical discourse. Cambridge: MIT Press.
  7. De Filippi, P., & Hassan, S. (2016). Blockchain technology as a regulatory technology: From code is law to law is code. First Monday, 21(12). https://doi.org/10.5210/fm.v21i12.7113
  8. Del Vacchio, E., & Bifulco, F. (2022). Blockchain in cultural heritage: Insights from literature review. Sustainability, 14(4), 2324. https://doi.org/10.3390/su14042324

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architectural Heritage and Conservation

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 22, 2026

Submission Date

January 29, 2026

Acceptance Date

May 18, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 4 Number: 1

APA
Güç, A., & Bülbül Bahtiyar, T. (2026). MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve. Mekansal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 114-133. https://doi.org/10.71298/maddergi.1874213
AMA
1.Güç A, Bülbül Bahtiyar T. MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve. maddergi. 2026;4(1):114-133. doi:10.71298/maddergi.1874213
Chicago
Güç, Abdullah, and Tuba Bülbül Bahtiyar. 2026. “MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO Odaklı Kavramsal çerçeve”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 4 (1): 114-33. https://doi.org/10.71298/maddergi.1874213.
EndNote
Güç A, Bülbül Bahtiyar T (May 1, 2026) MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve. Mekansal Araştırmalar Dergisi 4 1 114–133.
IEEE
[1]A. Güç and T. Bülbül Bahtiyar, “MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve”, maddergi, vol. 4, no. 1, pp. 114–133, May 2026, doi: 10.71298/maddergi.1874213.
ISNAD
Güç, Abdullah - Bülbül Bahtiyar, Tuba. “MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO Odaklı Kavramsal çerçeve”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 4/1 (May 1, 2026): 114-133. https://doi.org/10.71298/maddergi.1874213.
JAMA
1.Güç A, Bülbül Bahtiyar T. MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve. maddergi. 2026;4:114–133.
MLA
Güç, Abdullah, and Tuba Bülbül Bahtiyar. “MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO Odaklı Kavramsal çerçeve”. Mekansal Araştırmalar Dergisi, vol. 4, no. 1, May 2026, pp. 114-33, doi:10.71298/maddergi.1874213.
Vancouver
1.Abdullah Güç, Tuba Bülbül Bahtiyar. MODERN MİMARLIK MİRASININ BLOKZİNCİR TABANLI DOKÜMANTASYONU: DOCOMOMO odaklı kavramsal çerçeve. maddergi. 2026 May 1;4(1):114-33. doi:10.71298/maddergi.1874213

downloadThe manuscripts accepted for publication by the Journal of Spatial Research are published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) license.