Erken çocuklukta öz-düzenleme ile ilgili araştırmaların betimsel analizi: Türkiye örneği

Year 2025, Issue: 74, 497 - 525, 30.04.2025

Asiye İvrendi , Özge Özcan , Ezgi Dülger Ceylan , Selcen Aydogan

https://doi.org/10.21764/maeuefd.1629257

Abstract

Betimsel analiz çalışması olarak tasarlanan bu araştırmanın amacı, Türkiye’de 2011-2023 tarihleri arasında erken çocuklukta öz-düzenleme becerileriyle ilgili araştırma makalelerinin, yüksek lisans tezlerinin ve doktora tezlerinin yayımlandığı yılı, amacı, yöntemi ve sonuçları açısından incelemektir. Bu amaçla araştırmacılar tarafından çalışmaya dâhil edilen çalışmaların özelliklerini kayıt altına almaya yönelik genel ve ayrıntılı olmak üzere iki adet veri kayıt formu oluşturulmuştur. Veriler, betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, bu araştırmaların 68 adedinin hakemli dergilerde yayımlanan makale, 117 adedinin yüksek lisans tezi ve 54 adedinin de doktora tezi olduğunu göstermektedir. İncelenen çalışmalarda en sık ilişki inceleme ve en az ölçek uyarlama/geliştirme amaçlanmıştır. Araştırmalarda en çok ilişkisel tarama desenini kullanılmıştır. Ölçme araçları açısından çocukların öz-düzenleme becerilerinin en sık yetişkin görüşlerine göre, ikinci olarak da performansa göre ölçüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca incelenen araştırmalarda, veri analiz tekniği açısından en sık korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaların sonuçlarına ilişkin bulgular, ilişki belirlemeyi amaçlayanların çoğunun öz-düzenlemenin çeşitli gelişim alanlarına ait becerilerle, cinsiyet, yaş gibi değişkenlerle ve yetişkin özellikleriyle ilişkili olduğunu ve çoğu müdahale programının öz-düzenleme becerilerini etkili bir şekilde desteklediğini göstermiştir.

Keywords

Erken çocuklukta öz-düzenleme , okul öncesinde öz-düzenleme , betimsel analiz , yürütücü işlevler

Descriptive analysis of research on self-regulation in early childhood: Case of Türkiye

Abstract

Designed as a descriptive analysis study, this research examines the publication year, purpose, method, and results of research articles, master's theses, and doctoral dissertations on children's self-regulation skills in Türkiye between 2011 and 2023. For this purpose, the researchers created two data recording forms, general and detailed, to record the characteristics of the studies included in the study. Data was analyzed utilizing descriptive analysis technique. The results show that 68 of these studies were articles published in refereed journals, 117 were master's theses, and 54 were doctoral theses. The most frequent purpose of the reviewed research was to examine the association, and the least was to adapt/develop scales. The relational survey design was employed most in the studies. Regarding the measurement tools used, children's self-regulation skills were most frequently measured based on adult opinions and, secondly, on performance. Further, the most frequently used data analysis technique was correlation analysis. Findings regarding the studies' results indicate that most of those aiming to determine the relationship show that self-regulation is related to skills belonging to various developmental areas, other variables such as gender, age, and adult characteristics, and most intervention programs effectively support self-regulation skills.

Keywords

Self-regulation in early childhood , self-regulation in preschool , descriptive analysis , executive functions

References

• Acar, A. (2021). Okul öncesi dönem çocukları için Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeğinin geliştirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Acar, I. H., Veziroglu-Celik, M., Garcia, A., Colgrove, A., Raikes, H., Gonen, M., & Encinger, A. (2019). The qualities of teacher-child relationships and self-regulation of children at risk in the United States and Turkey The moderating role of gender. Early Childhood Education Journal, 47, 75–84. https://doi.org/10.1007/s10643-018-0893-y
• Acar, I. H., Veziroğlu-Çelik, M., Rudasill, K. M., & Sealy, M. A. (2022). Preschool children’s self-regulation and learning behaviors: The moderating role of teacher–child relationship. In Child & Youth Care Forum, 51, 1-18. https://doi.org/10.1007/s10566- 021-09615-3
• Adagideli, F. H., Ural, O., & Polat, Ö. (2019). Çaba Gerektiren Kontrol Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(1), 39-52.
• Akın Sarı, B. (2009). Çocuk Davranış Listesi Kısa Formunun Türkçe geçerlilik-güvenilirlik çalışması ve 3-6 yaş çocuklarında mizacın etyolojisinin araştırılması [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Akın Sarı, B., İşeri, E., Yalçın, Ö., Aslan, A. A., & Şener, Ş. (2012). Çocuk Davranış Listesi Kısa Formunun Türkçe güvenilirlik çalışması ve geçerliliğine ilişkin ön çalışma. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15(3), 135-143.
• Aksoy, A. B., & Yaralı, K. T. (2017). Çocukların öz düzenleme becerileri ile oyun becerilerinin cinsiyete göre incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 442- 455. https://doi.org/10.24315/trkefd.304124
• Altan, Ö. (2006). The effects of maternal socialization and temperament on children’s emotion regulation [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Koç Üniversitesi.
• Altundal, M. N. (2023). Preschool children's self-regulation, parental feeding styles and emotional eating behaviors: A short-term longitudinal study [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Özyeğin Üniversitesi.
• Aras, S. (2017). Erken çocukluk döneminde öz-düzenleme ve üstbilişsel becerilerin desteklenmesi: Pedagojik dokümantasyon uygulamaları [Yayımlanmamış doktora tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
• Arslan, Ö., Çavunt, F., Çoban, A., Dinç, E., Erkoç, A., Karan, S. Ş., ... & Yavuz, E. A. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin incelenmesi. International Primary Education Research Journal, 5(2), 180-199. https://doi.org/ 10.38089/iperj.2021.61
• Arslan-Çiftçi, H., Uyanık, G., & Acar, İ. H. (2020). Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri Türkçe Formunun 48-72 aylık çocuklar için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 762-787. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202043260
• Astarlar, F. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden 4-6 yaş çocuklarının öz-düzenleme becerilerinin izlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Aşkar, N. (2023). Açık uçlu materyaller ile çocukların oyun davranışlarında ve yürütücü işlev becerilerinde ortaya çıkan değişimin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Avcıoğlu, H. (2007). Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması (4-6 yaş). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 87-101.
• Ayanoğlu, M. (2022) Annelere yönelik hazırlanan davranış düzenleme programının okul öncesi dönemde problemli davranışlar sergileyen çocuklar üzerindeki etkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
• Aydın, E. (2022). Zihin haritalarıyla desteklenen üstbilişsel eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının üstbiliş, öz düzenleme ve yürütücü işlev becerilerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Aydoğan, S. (2022). Öz-düzenleme eğitim programının 5-6 yaş çocuklarında öz-düzenleme ve dil becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Aydoğdu, F. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarının akran ilişkileri ile okula uyumları arasındaki ilişkide öz-düzenleme becerilerinin aracılık rolü. Eğitim ve Bilim, 47(212). http://dx.doi.org/10.15390/EB.2022.11353
• Balçık, G. (2011). 5 Yaş Çocuklar İçin Kendini Yönetme Davranışı Ölçeği’nin geliştirilmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Barnes, S. P., Bailey, R., & Jones, S. M. (2021). Evaluating the impact of a targeted approach designed to build executive function skills: A randomized trial of brain games. Frontiers in Psychology, 12, 655246. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.655246
• Batum, P., & Yağmurlu, B. (2007). What counts in externalizing behaviors? The contributions of emotion and behavior regulation. Current Psychology, 25(4), 272-294.
• Bayındır, D., & Biber, K. (2019). 60-72 aylık çocukların okula hazır bulunuşluk düzeyleri ile öz düzenleme beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1), 135-154. doi: 10.23863/kalem.2018.105
• Bayındır, D., Dağal, A. B., & Önder, A. (2018). Türkiye’deki 60-72 aylık çocuklarda duygu düzenleme becerilerinin ego sağlamlık düzeylerine göre incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (29), 377-400. https://doi.org/10.14520/adyusbd.387131
• Bayındır, D., & Ural, O. (2016). Development of the Self-Regulation Skills Scale. International Online Journal of Educational Sciences, 8(4), 119-132. doi: 10.15345/iojes.2016.04.011 Bayındır, D., & Ural, O. (2019). Okul öncesi dönem çocukların öz-düzenleme becerilerinin annelerine bağlanma biçimlerine ve annelerin ebeveynlik davranışlarına göre incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(4), 2597-2608. doi:10.24106/kefdergi.3456
• Bilğiç, B. (2023). 4-6 yaş çocuklarının davranışsal öz düzenleme becerileri ile öz bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Bilmez, B. (2023). Yoga farkındalık programının 60-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerilerine ve annelerin görüşlerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Blair C. (2017). Educating executive function. Wiley interdisciplinary reviews. Cognitive science, 8(1-2), https://doi.org/10.1002/wcs.1403
• Blair, C. & Diamond, A. (2008). Biological processes in prevention and intervention: The promotion of self-regulation as a means of preventing school failure. Development and Psychopathology, 20(3), 899–911. https://doi.org/10.1017/S0954579408000436
• Bowmer, A., Mason, K., Knight, J., & Welch, G. (2018). Investigating the impact of a musical intervention on preschool children’s executive function. Frontiers in Psychology, 9:2389. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02389
• Büyükkaymaz, M. (2022). Yürütücü işlev beceri temelli gelişim destek programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerileri üzerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Caughy, M. O., Brinkley, D. Y., Pacheco, D., Rojas, R., Miao, A., Contreras, M. M., Owen, M. T., Easterbrooks, M. A., & McClelland, M. M. (2022). Self-regulation development among young Spanish-English dual language learners. Early Childhood Research Quarterly, 60, 226–236. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2022.02.004
• Ceylan, B. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarında öz düzenleme becerileri ile öğretmenlik inanışları ve öğretim eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
• Creswell, J.W. & Plano-Clark, V.L. (2020). Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi. (çev. Y. Dede ve S. B. Demir.). Anı Yayıncılık.
• Crooks, C. V., Bax, K., Delaney, A., Kim, H., & Shokoohi, M. (2020). Impact of MindUP among young children: Improvements in behavioral problems, adaptive skills, and executive functioning. Mindfulness, 11(10), 2433–2444. https://doi.org/10.1007/s12671-020-01460-0
• Çelik, H. (2016). Links between executive functions and school readiness [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Özyeğin Üniversitesi.
• Çelik, K. (2023). 60-72 aylık okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin mekân konum algısı destekli sosyal katılımlı oyun etkinlikleri sürecinde incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
• Çorapçı, F., Aksan, N., Arslan-Yalçın, D., & Yağmurlu, B. (2010). Okul öncesi dönemde duygusal, davranışsal ve sosyal uyum taraması: Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 17(2), 63-74.
• Deer, L. K., Hastings, P. D., & Hostinar, C. E. (2020). The role of childhood executive function in explaining income disparities in long‐term academic achievement. Child Development, 91(5), e1046-e1063. https://doi.org/10.1111/cdev.13383
• Demirci, F. G. (2023). Doğa temelli yürütücü işlevler programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Demirci, Z. A., Arslan, E., & Temel, M. (2020). Okul öncesi dönemdeki çocukların duygu düzenleme ve kişiler arası problem çözme becerilerinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(2), 910-925. https://doi.org/10.37217/tebd.714803
• Dereli-İman, E. (2013). Çocuklar İçin Sosyal Problem Çözme Ölçeği’nin 6 yaş grubu için Türkiye uyarlaması ve okul öncesi davranış problemleri ile sosyal problem çözme becerileri arasındaki ilişkiler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 479-498.
• Dilber, M. (2023). Anne çocuk etkileşim programının 48-60 aylık çocukların yürütücü işlev becerilerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Dilber, M., & Aytar, A. G. (2022). Farklı duygu düzenleme becerisine sahip olan okul öncesi çocukların duygu düzenleme stratejilerinin incelenmesi. Social Science Development Journal, 7(34), 53-66. http://dx.doi.org/10.31567/ssd.782
• Duran, Ç. (2022). Çocukların öz düzenleme becerileri ile ev erken okuryazarlık ortamı ve birlikte kitap okuma arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Dülger Ceylan, E. (2022). Öz-düzenleme eğitim programının 5-6 yaş çocuklarında zihin kuramı, öz-düzenleme ve sosyal yetkinlik becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Eberhart, J., Koepp, A. E., Howard, S. J., Kok, R., McCoy, D. C., & Baker, S. T. (2023). Advancing educational research on children’s self-regulation with observational measures. Journal of Psychoeducational Assessment, 41(3), 267-282. https://doi.org/10.1177/07342829221143208
• Ecirli, H., & Ogelman, H. G. (2015). Validity-reliability study of the scale of emotion regulation strategies for children aged five-six. International Peer-Reviewed Journal of Humanities and Academic Science, 13(4), 85-100.
• Eke, K. (2017). Okul öncesi dönemdeki çocukların öz düzenleme becerileri ile anne-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 8(28).
• Erdem, L. H. (2022). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların duygu bilgisi, öz düzenleme ve öğrenme davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Eren, S. (2022). Anne baba ilgisinin okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerisi üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
• Erol, A., & İvrendi, A. (2018). 4-6 yaş çocuklarına yönelik Öz-Düzenleme Becerileri Ölçeğinin geliştirilmesi (Anne formu). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(44), 178-195.
• Erol, A., İvrendi, A., & Özcan, Ö. (2022). Erken çocuklukta bilimsel süreç ile öz-düzenleme becerileri arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 988-1005. https://doi.org/10.43444/deubefd.1099625
• Ezmeci, F. (2019). Okul öncesi öz-düzenleme programının çocukların öz-düzenleme, problem davranış ve sosyal becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Fındık Tanrıbuyurdu, E., & Yıldız, T. G. (2014). Okul öncesi öz düzenleme ölçeği (OÖDÖ): Türkiye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 39(176), 317-328. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3647
• Göktaş, İ. (2023). Öz şefkat eğitiminin 4-5 yaş çocuklarının öz düzenleme becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Gözübüyük Hazen, N. (2024). Okul öncesi dönemde öz düzenleme ile ilgili yapılan araştırmaların sistematik incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi(98), 148-183. https://doi.org/10.17753/sosekev.1400724
• Gözüm, A. İ. C., & Aktulun, Ö. U. (2021). Relationship between Pre-Schoolers’ self- regulation, language, and early academic skills: The mediating role of self-regulation and moderating role of gender. Current Psychology, 40(10), 4718-4740. https://doi.org/10.1007/s12144-021-01699-3
• Gülay, H. (2008). 5-6 yaş çocuklarına yönelik akran ilişkileri ölçeklerinin geçerlik güvenirlik çalışmaları ve akran ilişkilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Gümrükçü Bilgici, B. (2021). Öz düzenleme eğitim programının çocukların öz düzenleme ve öğrenme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Gündoğdu, K. (2021). Montessori ve MEB okul öncesi eğitim programında eğitim gören çocukların öz düzenleme becerileri ile farklı kültürlere bakış açıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
• Güngör, D. (2021). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5 ve 6 yaş grubu çocuklarının öz düzenleme becerileri ile 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Üsküdar Üniversitesi.
• Hamamcı, B., Acar, İ. H., & Uyanık, G. (2021). The validity and reliability study of parent report of the childhood executive functioning inventory for preschoolers. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 17(2), 1-10. https://doi.org/10.17244/eku.884918
• Hautakangas, M., Kumpulainen, K., & Uusitalo, L. (2022). Children developing self-regulation skills in a Kids’ Skills intervention programme in Finnish Early Childhood Education and Care, Early Child Development and Care, 192(10), 1626-1642. https://doi.org/10.1080/03004430.2021.1918125
• Hofmann W., Schmeichel B. J. & Baddeley A. D. (2012). Executive functions and self-regulation. Trends in Cognitive Sciences, 16(3), 174-80. https://doi.org/10.1016/j.tics.2012.01.006
• Howard, S. J. & Williams, K. E. (2018). Early self-regulation, early self-regulatory change, and their longitudinal relations to adolescents’ academic, health, and mental well-being outcomes. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 39(6), 489-496. doi: 10.1097/DBP.0000000000000578
• Howard, S. J., Vasseleu, E., Batterham, M, & Neilsen-Hewett, C. (2020). Everyday practices and activities to improve pre-school self-regulation: Cluster RCT evaluation of the PRSIST program. Frontiers in Psychology, 11, 478237. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00137
• Hutchinson, L. R., Perry, N. E., & Shapka, J. D. (2021). Assessing young children’s self-regulation in school contexts. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 28(5-6), 545- 583. https://doi.org/10.1080/0969594X.2021.1951161
• Ivrendi, A. (2011). Influence of self-regulation on the development of children’s number sense. Early Childhood Education Journal, 39, 239-247. https://doi.org/10.1007/s10643011-0462-0
• İlhan Ildız, G. (2022). 60-72 aylık çocuklara uygulanan duygu düzenleme destek programının çocukların bağlanma stillerine göre duygu düzenleme becerilerine ve öğretmenleriyle olan güven temelli ilişkilerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
• İlhan Ildız, G., & Bütün Ayhan, A. (2023). A study on the adaptatıon of the teachers’ ratings of child secure base behaviour and emotion regulatıon scale into Turkish culture. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (32), 713-738. https://doi.org/10.46597/kausbed.1319167
• İvrendi, A. (2020). Okula hazır bulunuşluk ve yürütücü işlev performansları arasındaki ilişki. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(2), 66-87. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202042208
• İvrendi, A., & Erol, A. (2018, Mart 29-31). 4-6 yaş çocuklarına yönelik Öz-Düzenleme Becerileri Ölçeğinin geliştirilmesi (Öğretmen formu) [Bildiri Sunumu]. 1. Uluslararası Temel Eğitim Kongresi, Bursa, Türkiye.
• Kapçı, E. G., Uslu, R. İ., Akgün, E., & Acer, D. (2009). İlköğretim çağı çocuklarında duygu ayarlama: Bir ölçek uyarlama çalışması ve duygu ayarlamayla ilişkili etmenlerin belirlenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 16(1), 13-20.
• Karabekmez, S., & Akman, B. (2022). Examination of the executive function skills of 5-year-old children receiving pre-school education according to some variables. OPUS Journal of Society Research, 19(48), 617-632. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1112099
• Karakelle, S., & Ertuğrul, Z. (2012). Zihin kuramı ile çalışma belleği, dil becerisi ve yönetici işlevler arasındaki bağlantılar küçük (36-48 ay) ve büyük (53-72 ay) çocuklarda farklılık gösterebilir mi?. Türk Psikoloji Dergisi, 27(70), 1-21.
• Karakurt, Ç. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa.
• Karaman, S., & Boz, M. (2023). Okul öncesi çocuklarının duygu düzenleme becerileri ile oyun davranışları arasındaki ilişkide annelerin duygu düzenleme güçlüklerinin düzenleyici rolü. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 6(2), 579-597. https://doi.org/10.33400/kuje.1329933
• Karaş, Z., & Altun, F. (2022). Okul öncesi çocuklarının duygu düzenleme becerileri: çocuğun mizacı ile ebeveyninin duygusal zekâsı ve psikolojik iyi oluşunun rolü nedir? Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(2), 1268-1283. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.987751
• Kayhan, E. (2010). A validation study for the childhood executive functioning inventory: Behavioral correlates of executive functioning [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
• Kazu, İ. Y., & Yavuz, F. S. (2021). Öz düzenleme becerileri üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların bibliyografik olarak incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1471-1483. https://doi.org/10.24315/tred.853747
• Keleş, S., & Alisinanoğlu, F. (2018). Kültürel-tarihsel kuram bağlamında hazırlanan eğitim programının 48-60 aylık çocukların öz-düzenleme gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi. Başkent University Journal of Education, 5(2), 167-186.
• Kısaoğlu, Ş. Y. (2022). Okul öncesine devam eden çocukların öz düzenleme ve erken okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karabük Üniversitesi.
• Kline, R. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press. Korucu, I., Ayturk, E., Finders, J. K., Schnur, G., Bailey, C. S., Tominey, S. L., & Schmitt, S. A. (2022). Self-regulation in preschool: Examining its factor structure and associations with pre-academic skills and social-emotional competence. Frontiers in Psychology, 12, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.717317
• Korucu, I., Selcuk, B., & Harma, M. (2017). Self‐regulation: Relations with theory of mind and social behaviour. Infant and Child Development, 26(3), 1-23. https://doi.org/10.1002/icd.1988 Liman, B. (2020). Öz düzenleme beceri eğitimi programının altı yaş grubu çocukların öz düzenlemebecerilerine, sosyal duygusal davranışlarına ve sosyal becerilerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
• Maden, K., Uzkul, S., & Öğretir, A. (2022). 4-6 yaş çocukların öz düzenleme becerileri ile anne tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (64), 525-551. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1024579
• Matthews, J. S., Ponitz, C. C., & Morrison, F. J. (2009). Early gender differences in self- regulation and academic achievement. Journal of Educational Psychology, 101(3), 689. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/a0014240
• McClelland, M. M., Ponitz, C. C., Messersmith, E. E., & Tominey, S. (2010). Self-regulation: Integration of cognition and emotion. Overton, W. F., & Lerner R. M. (Eds.), The handbook of life-span development, Cognition, biology, and methods, içinde (s.509–553). John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9780470880166.hlsd001015
• McClelland, M. M., Tominey, S. L., Schmitt, S. A., Hatfield, B. E., Purpura, D. J., Gonzales, C. R., & Tracy, A. N. (2019). Red light, purple light! Results of an intervention to promote school readiness for children from low-income backgrounds. Frontiers in Psychology, 10:2365. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02365
• McClelland, M. M. & Wanless, S. B. (2012). Growing up with assets and risks: The importance of self-regulation for academic achievement. Research in Human Development, 9(4), 278-297. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/15427609.2012.729907
• McCoy, D. C. (2019). Measuring young children’s executive function and self-regulation in classrooms and other real-world settings. Clinical Child and Family Psychology Review, 22(1), 63-74. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s10567-019-00285-1
• Melo, C., Pianta, R. C., LoCasale-Crouch, J., Romo, F., & Ayala, M. C. (2024). The role of preschool dosage and quality in children’s self-regulation development. Early Childhood Education Journal, 52, 55-71. https://doi.org/10.1007/s10643-022-01399-y
• Mercan, H. (2020). 60-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile zorbalıkla baş etme stratejilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Medipol Üniversitesi. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications.
• Millî Eğitim Bakanlığı, (2013). Okul öncesi eğitimi programı. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
• Montroy, J. J., Bowles, R. P., Skibbe, L. E., McClelland, M. M., & Morrison, F. J. (2016). The development of self-regulation across early childhood. Developmental Psychology, 52(11), 1744-1762. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/dev0000159
• Muir, R. A., Howard, S. J., & Kervin, L. (2023). Interventions and approaches targeting early self-regulation or executive functioning in preschools: A systematic review. Educational Psychology Review, 35: 27. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09740-6
• Nalçacı, G. (2022). Gelişimsel dil bozukluğu olan ve olmayan okul öncesi dönemdeki çocukların mizaç özellikleri ve yürütücü işlevler ile dil özelliklerinin ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kapadokya Üniversitesi.
• National Research Council. (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/9824 Ogelman, H. G., & Kahveci, D. (2023). Küçük çocukların duygu düzenleme stratejilerinin öğrenmede öz düzenleme üzerindeki yordayıcı etkilerinin incelenmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(23), 1-14. https://doi.org/10.45605/ejedus.1206526
• Özbey, S. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarında motivasyon ve öz düzenleme becerileri üzerine bir inceleme. The Journal of Academic Social Science, 65(65), 26-47. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.13361
• Özbey, S., Mercan, M., & Alisinanoğlu, F. (2018). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 aylık çocukların yaşam kalitesi ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 5(2), 157-173.
• Özcan, Ö. (2020). Erken çocukluk döneminde öz-düzenleme becerileri ve sosyo-dramatik oyun arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Özdemir, Ç., & Keleş, S. (2023). The relationship of screen exposure with sleep quality and self-regulation skills in preschool children. Turkish Journal of Pediatric Disease, 17(4), 285-290. https://doi.org/10.12956/tchd.1220617
• Özgür, A. B. (2023). Erken çocukluk döneminde yürütücü işlev becerilerinin matematiksel akıl yürütme becerileri üzerindeki yordayıcı etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Pandey, A., Hale, D., Das, S., Goddings, A. L., Blakemore, S. J., & Viner, R. M. (2018). Effectiveness of universal self-regulation–based interventions in children and adolescents: A systematic review and meta-analysis. JAMA Pediatrics, 172(6), 566-575. doi:10.1001/jamapediatrics.2018.0232
• Pazarbaşı, H. (2019). Anaokuluna devam eden 66 ayını doldurmuş çocukların öz düzenleme becerileri ile akran ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
• Pekince, P., Şallı-İdare, F., & Avcı, N. (2021, Haziran). Okul öncesi çocukları için önleyici kontrol ve duygu düzenleme görevi: Geçerlik güvenirlik çalışması. Genç Araştırmacılar Kongresi, Ankara, Türkiye.
• Ponitz, C. C., McClelland, M. M., Matthews, J. S., & Morrison, F. J. (2009). A structured observation of behavioral self-regulation and its contribution to kindergarten outcomes. Developmental Psychology, 45(3), 605-619. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/a0015365
• Robson, D. A., Allen, M. S., & Howard, S. J. (2020). Self-regulation in childhood as a predictor of future outcomes: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 146(4), 324–354. https://doi.org/10.1037/bul0000227
• Ross, R. A., & Ascetta, K. E. (2024). Methodological overlap in early childhood education self-regulation research: An interdisciplinary systematic review. Early Childhood Education Journal, https://doi.org/10.1007/s10643-024-01715-8
• Sakin, A., & Yıldırım, M. (2022). Annelerinin bibliyoterapi uygulamasının 4-6 yaş çocukların öz-düzenleme becerisi üzerindeki etkisi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 44-59. https://doi.org/10.55008/te-ad.1038335
• Saraç, S., Abanoz, T., & Ogelman, H. G. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2(3), 1-11. https://doi.org/10.51503/gpd.847786
• Saraç, S., Karakelle, S., & Whitebread, D. (2019). Okul Öncesi Çocuklar için Bağımsız Öğrenme Davranışları Ölçeği 3-5 (BÖD 3-5): Türkçe formu için geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlkogretim Online, 18(3), 1093-1106. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.610148
• Savcı, F. (2023). Öz düzenleme becerilerini destekleme eğitiminin prematüre bebeklerin öz düzenleme becerileri ile anne-babaların stres düzeyi, sosyal destek algısı ve ebeveyn işbirliği üzerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Sezer, H. N., & Alabay, E. (2018). Türkiye’de özdüzenleme ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, 74(74), 367-384. doi: 10.16992/ASOS.13827
• Sezgin, E. (2016). Çocukların davranışsal öz-düzenleme becerilerine oyun temelli eğitimin etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Sezgin, E., & Demiriz, S. (2015). Davranış düzenleme becerileri ölçme aracı Baş-Ayak Parmakları-Dizler-Omuzlar (BADO) görevlerinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. ACED International Journal of Family, Child and Education, 7, 52-71. http://dx.doi.org/10.17359/ACED.201571407
• Sezgin, E., & Demiriz, S. (2016). Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği’nin (ÇODDÖ) Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2). https://doi.org/10.17860/efd.15303
• Sezgin, E., & Ulus, L. (2020). An examination of self-regulation and higher-order cognitive skills as predictors of preschool children's early academic skills. International Education Studies, 13(7), 65-87. https://doi.org/10.4539/ies.v13n7p65
• Skibbe, L. E., Montroy, J. J., Bowles, R. P. & Morrison, F. J. (2019). Self-regulation and the development of literacy and language achievement from preschool through second grade. Early Childhood Research Quarterly, 46, 240–251. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2018.02.005
• Størksen, I., Ellingsen, I. T., Wanless, S. B., & McClelland, M. M. (2015) The influence of parental socioeconomic background and gender on self-regulation among 5-year-old children in Norway, Early Education and Development, 26(5-6), 663-684, https://doi.org/10.1080/10409289.2014.932238
• Stucke, N. J., & Doebel, S. (2024). Early childhood executive function predicts concurrent and later social and behavioral outcomes: A review and meta-analysis. Psychological Bulletin, 150(10), 1178–1206. https://doi.org/10.1037/bul0000445
• Şahin, B. (2022). Okul öncesi eğitim temelinde çocukların öz düzenleme becerileri ile ilgili Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
• Şahin, G., & Arı, R. (2017). Nesne seçiminde esneklik görevi (NSEG): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies, 12(25), 721-736. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12250
• Şenol, F. B., & Turan, F. (2023). Çocuklarda öz-düzenleme, erken akademik yeterlik ve erken okuryazarlık: sosyoekonomik risk durumuna göre inceleme. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (57), 51-73. https://doi.org/10.9779/pauefd.1025776
• Tosun, D. (2023). Öykü temelli hazırlanan bütünleştirilmiş sosyal-duygusal eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerileri ve prososyal davranışlarına etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Turhal, H. B. N. (2023). Pandemi döneminde 48-72 aylık çocukların öz düzenlemelerinin duygu ifadelerine etkisinin anneler gözünden incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. KTO Karatay Üniversitesi.
• Tutkun, C., Filiz, T., & Akbaba, F. (2022). Türkiye’de öz düzenleme ile ilgili yapılan araştırmalardaki genel eğilimlerin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 328-349. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1067613
• Türkkent, E. (2023). Bilinçli farkındalık temelli sosyal duygusal öğrenme programının okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
• Uluğ, A. (2023). 60-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile anne-babalarının mizaç ve karakter özellikleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Ural, G., Akduman, G. G., & Sarıbaş, M. Ş. (2020). Okul öncesi dönem çocuklarinin öz düzenleme becerilerinin bazi değişkenlere göre incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 24(83), 323-342.
• Uyanık, G., Bayındır, D., & Değirmenci, Ş. (2021). Akademik ve sosyal duygusal okula hazır bulunuşluk ile öz düzenleme becerileri arasindaki ilişkinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(79), 1090-1104. https://doi.org/10.17755/esosder.811871
• Wanless, S. B., McClelland, M. M., Tominey, S. L. & Acock, A. C. (2011). The influence of demographic risk factors on children's behavioral regulation in prekindergarten and kindergarten. Early Education and Development, 22(3), 461-488, https://doi:10.1080/10409289.2011.536132
• Yagmurlu, B. & Altan, O. (2010). Maternal socialization and child temperament as predictors of emotion regulation in Turkish preschoolers. Infant and Child Development, 19(3), 275-296. https://doi.org/10.1002/icd.646
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, Y. (2020). 5-6 yaş grubu çocuklarının sahip oldukları öz düzenleme becerileri ile anne-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
• Yılmaz Bursa, G. (2022). Duyu temelli eğitim programının annelerin öz düzenlemeleri ve bebek bakım öz yeterlilikleri ile bebeklerinin gelişimine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Yılmaz, H. & Zembat, R. (2021). Okul Öncesi Duygu Düzenleme Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 5(2), 526-551. http://dx.doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202152327
• Yılmaz, H., & Zembat, R. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının duygu düzenleme becerileri ile öğretmen-çocuk ilişkisi üzerine bir değerlendirme. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(1), 323-358. https://doi.org/10.7822/omuefd.1252629
• Yurdakul, Y., Beyazıt, U., & Bütün Ayhan, A. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarında duygu düzenleme becerileri ile etkileşimli oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1291-1307. https://doi.org/10.32709/akusosbil.874538
• Yurdakul, Y., İlhan Ildız, G., & Bütün Ayhan, A. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarında öz düzenleme becerileri ile prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (62), 354-376. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1008817