Araştırma Makalesi

Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi

Öz

Dietilheksil fitalat, sert yapılı plastiklere esneklik katmak amacıyla dünya genelinde yaygın bir şeklide kullanılan, çevresel toksik bir kimyasaldır. İçerisinde bulunduğu ve gevşek bağlarla tutunduğu ürünlerden kolayca ayrılarak çevreye yayılan dietilheksil fitalat sindirim, solunum ve deri teması yollarıyla insan ve hayvanların vücuduna geçmekte ve çeşitli toksik etkilere neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dietilheksil fitalatın boğa sperması üzerine in vitro toksik etkisini, bilgisayarlı sperm analiz sistemi ile araştırmaktır. Boğalardan suni vajen ile elde edilen spermalar, fosfat tampon solüsyonu ile 50x106/ml spermatozoa olacak şekilde sulandırıldı ve dimetil sülfoksitte çözdürülen dietilheksil fitalatın 0, 1, 10, 100, 250 ve 500 µg/ml dozlarına maruz bırakılarak 1, 2, 3 ve 4 saat süreyle 37 °C su banyosu içerisinde inkübe edildi. Her inkübasyon süresinin sonunda kontrol ve deneme gruplarından alınan sperma örneklerinin motilite parametreleri analiz edildi. Yapılan değerlendirme sonucunda, dietilheksil fitalatın çalışmada kullanılan düşük dozlarında, doğrudan spermatozoa üzerine toksik etkisi tespit edilemezken, bu etkinin yüksek konsantrasyonlarda zamanla ve doza bağlı olarak ortaya çıktığı belirlendi. Özellikle 500 µg/ml dietilheksil fitalat maruziyetinin sperma hareketlilik parametrelerinden, ortalama yol hızı ve doğrusal hızı 2. saatten itibaren, total motilite ve progresif motiliteyi ise 3. saatten itibaren kontrol gruplarına göre önemli derecede azalttığı belirlendi (p<0.05). İn vitro olarak elde edilen sonuçlar dietilheksil fitalatın erkek üreme organlarında toksik birikimine bağlı olarak boğalarda spermatogenezisi etkiliye bileceğini yönündedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andrade AJ, Grande SW, Talsness CE, Gericke C, Grote K, Golombiewski A, et al. A dose response study following in utero and lactational exposure to di-(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP): reproductive effects on adult male offspring rats. Toxicology. 2006;228(1):85-97.
  2. Hannon PR, Flaws JA. The effects of phthalates on the ovary. Front Endocrinol. 2015;6:8.
  3. NTP-CERHR. NTP-CERHR Monograph on the Potential Human Reproductive and Developmental Effects of Di(2-Ethylhexyl) Phthalate (DEHP). NIH Publication; 2006. Report No.: 06-4476 Contract No.: 06-4476.
  4. Ceresana. Plasticizers – Study: Market, Analysis, Trends | Ceresana 2016 [updated 2016. Available from: http://www.ceresana.com/en/market-studies/chemicals/plasticizers/.
  5. ATSDR. ATSDR - ToxFAQs™: Di(2-ethylhexyl)phthalate (DEHP) Agency for Toxic Substances &Diease Registry2002 [updated 2002. Available from: https://www.atsdr.cdc.gov/toxfaqs/TF.asp?id=377&tid=65.
  6. Lorz PM, Towae FK, Enke W, Jäckh R, Bhargava N, Hillesheim W. Phthalic acid and derivatives. Ullmann's encyclopedia of industrial chemistry. 2007.
  7. NTP. Report on Carcinogens. Research Triangle Park; 1998.
  8. Fierens T, Van Holderbeke M, Willems H, De Henauw S, Sioen I. Phthalates in Belgian cow’s milk and the role of feed and other contamination pathways at farm level. Food Chem Toxicol. 2012;50(8):2945-53.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2019

Kabul Tarihi

16 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kabakçı, R., Varışlı, Ö., Kaya, A., Baştan, İ., & Şimşek, S. (2019). Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University, 4(2), 62-68. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.637406
AMA
1.Kabakçı R, Varışlı Ö, Kaya A, Baştan İ, Şimşek S. Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University. 2019;4(2):62-68. doi:10.24880/maeuvfd.637406
Chicago
Kabakçı, Ruhi, Ömer Varışlı, Abdulkadir Kaya, İlktan Baştan, ve Seher Şimşek. 2019. “Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi”. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University 4 (2): 62-68. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.637406.
EndNote
Kabakçı R, Varışlı Ö, Kaya A, Baştan İ, Şimşek S (01 Aralık 2019) Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University 4 2 62–68.
IEEE
[1]R. Kabakçı, Ö. Varışlı, A. Kaya, İ. Baştan, ve S. Şimşek, “Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi”, Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University, c. 4, sy 2, ss. 62–68, Ara. 2019, doi: 10.24880/maeuvfd.637406.
ISNAD
Kabakçı, Ruhi - Varışlı, Ömer - Kaya, Abdulkadir - Baştan, İlktan - Şimşek, Seher. “Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi”. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University 4/2 (01 Aralık 2019): 62-68. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.637406.
JAMA
1.Kabakçı R, Varışlı Ö, Kaya A, Baştan İ, Şimşek S. Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University. 2019;4:62–68.
MLA
Kabakçı, Ruhi, vd. “Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi”. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University, c. 4, sy 2, Aralık 2019, ss. 62-68, doi:10.24880/maeuvfd.637406.
Vancouver
1.Ruhi Kabakçı, Ömer Varışlı, Abdulkadir Kaya, İlktan Baştan, Seher Şimşek. Boğa sperması motilite parametreleri üzerine dietilheksil fitalatın etkisi. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University. 01 Aralık 2019;4(2):62-8. doi:10.24880/maeuvfd.637406

Cited By