Research Article

Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği

Volume: 8 Number: 1 March 28, 2025
TR EN

Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği

Abstract

Çevre kirliliği ve turizm sektörü ilişkisi turizmin sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Bu amaçla çalışmada, popüler turistik destinasyonları içine alan seçilmiş 15 Avrupa Birliği üyesi ülkenin 1990-2019 yılları arasındaki partikül madde 2.5 (PM2.5) değeri analize dahil edilerek çevre ve turizm sektörü arasındaki nedensellik ilişkisi araştırılmıştır. PM2.5, gayrisafi yurtiçi hasıla, enerji tüketimi, turist varışları ve dış ticaret açığı verileri araştırmada kullanılan değişkenlerdir. Nedensellik analizi sonucuna göre, turist varışlarından ve enerji kullanımından çevre kirliliğini temsil eden PM2.5’e doğru bir nedensellik vardır. Dış ticaret ve gayrisafi yurt içi hasıla değişkenleri için ise PM2.5 ile herhangi bir nedensellik bulgusuna ulaşılamamıştır. Ayrıca analiz sonucunda, enerji kullanımı değişkeninden hem gayrisafi yurt içi hasılaya hem de turist varışlarına doğru istatistiksel olarak anlamlı ve tek yönlü bir nedensellik saptanmışken enerji kullanımı ile dış ticaret açığı arasında nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Bununla birlikte dış ticaret açığı değişkeninden de turist varışlarına doğru istatistiksel olarak anlamlı tek yönlü bir nedensellik bulunmuştur. Son olarak gayrisafi yurt içi hasıla ve turist varışları arasında ise istatistiksel olarak güçlü bir anlamlılıkla çift yönlü nedenselliğin varlığı ispat edilmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Makalede kullanılan ölçek için yazar(lar) tarafından ölçeğin orjinal sahibinden izin alındığı beyan edilmiştir. Yazar(lar), dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazarlar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir.

References

  1. AL-MULALI, Usama ve ÖZTURK, İlhan (2015), “The Effect of Energy Consumption, Urbanization, Trade Openness, Industrial Output, and the Political Stability on the Environmental Degradation in the MENA (Middle East and North African) Region”, Energy, S.84, ss.382-389.
  2. AL-MULALI, Usama, HASSAN, Gholipour Fereidouni, JANICE, Lee ve CHE, Normee Binti Che Sab (2013), “Exploring the Relationship Between Urbanization, Energy Consumption, and CO2 Emission in MENA Countries”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, S.23, ss.107-112.
  3. ALTINÖZ, Buket ve ASLAN, Alper (2022), “New Insight to Tourism-Environment Nexus in Mediterranean Countries: Evidence from Panel Vector Autoregression Approach”, Environment, Development and Sustainability, S.24(10), ss.12263-12275.
  4. APERGIS, Nicholas ve PAYNE, James (2010), “Renewable Energy Consumption and Growth in Eurasia”, Energy Economics, S.32(6), ss.1392-1397.
  5. APERGIS, Nicholas ve PAYNE, James (2010), “Renewable Energy Consumption and Economic Growth: Evidence from a Panel of OECD Countries”, Energy Policy, S.38(1), ss.656-660.
  6. AVCI, Pınar, SÜMERLİ SARIGÜL, Sevgi, KARATAŞER, Büşra, ÇETİN, Murat ve ASLAN, Alper (2024), “Analysis of the Relationship Between Tourism, Green Technological Innovation and Environmental Quality in the Top 15 Most Visited Countries: Evidence From Method of Moments Quantile Regression”, Clean Technologies and Environmental Policy, S.26, ss.2337-2355.
  7. AZAM, Muhammad, KHAN, Abdul Qayyum, BAKHTYAR, Bardia ve EMIRULLAH, Chandra (2015), “The Causal Relationship Between Energy Consumption and Economic Growth in the ASEAN-5 Countries”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, S.47, ss.732-745.
  8. BEKUN, Festus Victor, ALOLA, Andrew Adewale, GYAMFI, Bright Akwasi ve YAW, Sarpong Steve (2021), “The Relevance of EKC Hypothesis in Energy Intensity Real-Output Trade-Off for Sustainable Environment in EU-27”, Environmental Science and Pollution Research, S.28(37), ss.51137-51148.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Panel Data Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 28, 2025

Submission Date

November 6, 2024

Acceptance Date

March 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Atalay Şimşek, S., & Avcı, M. (2025). Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(1), 90-101. https://doi.org/10.33712/mana.1580698
AMA
1.Atalay Şimşek S, Avcı M. Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2025;8(1):90-101. doi:10.33712/mana.1580698
Chicago
Atalay Şimşek, Sidar, and Mehmet Avcı. 2025. “Çevre Kirliliği Ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 8 (1): 90-101. https://doi.org/10.33712/mana.1580698.
EndNote
Atalay Şimşek S, Avcı M (March 1, 2025) Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 8 1 90–101.
IEEE
[1]S. Atalay Şimşek and M. Avcı, “Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği”, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 90–101, Mar. 2025, doi: 10.33712/mana.1580698.
ISNAD
Atalay Şimşek, Sidar - Avcı, Mehmet. “Çevre Kirliliği Ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 8/1 (March 1, 2025): 90-101. https://doi.org/10.33712/mana.1580698.
JAMA
1.Atalay Şimşek S, Avcı M. Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2025;8:90–101.
MLA
Atalay Şimşek, Sidar, and Mehmet Avcı. “Çevre Kirliliği Ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, vol. 8, no. 1, Mar. 2025, pp. 90-101, doi:10.33712/mana.1580698.
Vancouver
1.Sidar Atalay Şimşek, Mehmet Avcı. Çevre Kirliliği ve Turizm Sektörü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2025 Mar. 1;8(1):90-101. doi:10.33712/mana.1580698

Creative Commons Lisansı
This work (journal) is lisenced under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivative 4.0 International License.