Research Article

Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’

Volume: 13 Number: Özel Sayı July 19, 2025
EN TR

Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’

Abstract

Sosyalist Yugoslavya’da Tito döneminde sınırlı etkiye sahip olan Sırp milliyetçiliği, Tito’nun ölümünden sonra yeniden yükselişe geçmiş ve Slobodan Milošević’in liderliğinde, Yugoslavya’nın dağılma sürecine kadar baskın bir ideoloji hâline gelmiştir. İç savaşla birlikte Piskopos Nikolaj Velimirović’in çizdiği geleneksel Sırp-Ortodoks milliyetçi çizgisi, sembolleri ve sloganlarıyla milliyetçi söylemin merkezine yerleşmiştir. Bu miras üzerine inşa edilen günümüz Sırp milliyetçiliği ise etnik milliyetçilik ve Ortodoks Muhafazarlık kadar LGBTQ+ ve Göçmen karşıtlığı, İslam düşmanlığı, Beyaz Avrupalı kimliğin savunulması, küresel düzene ve liberalizme tepkiselliğe de dayanmaktadır. Alternatif Sağ’a özgü bu yeni unsurlar içerisinde Beyaz Avrupalıların Müslümanlar ve göçmenler tarafından yerinden edileceğine dair aşırı sağ bir teori olan “The Great Replacement” (Büyük Yer Değiştirme) teorisi, Sırp milliyetçiliğinin eskiden beri savunduğu “Sırpların İslam’a karşı Avrupa’nın bekçileri” olduğu savıyla da uyum sağlamıştır. Bu etkileşim içerisinde Sırbistan’ da arka arkaya kurulan Srpska Desnica, Dveri, Levijatan, Blood & Honour, Srpska Akcija ve Narodne Patrole gibi gruplar, iktidarda olan SNS (Sırp İlerleme Partisi) ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile kurdukları ilişki sayesinde etki alanlarını genişletmişlerdir. Alternatif Sağ düzlem, iç politikada olduğu kadar Sırp dış politikasına da belirli açılımlar sağlamıştır. Vučić ve Bosna Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Milorad Dodik, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa’daki Alternatif Sağ çevrelerden aldıkları destekle Kosova sorunu ve Bosnalı Sırpların Bosna Hersek devletinden ayrılma arayışlarında, 1990’ların aksine Atlantik ittifakının Sırplara karşı yekpare hareket etmesine engel olmuşlardır. Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın Avrupa Birliği (AB)'nin Dodik’e uygulayacağı yaptırımları engellemesi ve ABD başkanı Donald Trump’ın yakın ekibinin Kosova sorununda Sırplardan yana olan tavrı bu ulusötesi ilişkinin derinliğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Babić, M. (2015) Defining Political Extremism in the Balkans: The Case of Serbia. Interdisciplinary Political and Cultural Journal, 73-90.
  2. Bakic, J. (2013) Right-Wing Extremism in Serbia. Bonn: Friedrich Ebert Stiftung.
  3. BBC (2011) 'Breivik Manifesto' Details Chilling Attack Preparation. 24 Temmuz. https://www.bbc.com/news/world-europe-14267007 (Erişim Tarihi: 11.02.2025).
  4. Betabriefing (2024) Directorate for Diaspora Funneled Funds to Right-Wing Organizations. Betabriefing, 1 Temmuz. https://betabriefing.com/archive/news/27751-directorate-for-diaspora-funneled-funds-to-right-wing-organizations#:~:text=In%202023%2C%20payments%20of%20several,Europe%20reported%20on%20July%201 (Erişim Tarihi: 08.03.2025).
  5. BGNES (2025) Aleksandar Vučić Pours Millions of Dollars into Lobbying in the US to Ensure Survival. 19 Şubat. https://www.bgnes.com/analyses/alexander-vu-i-pours-millions-of-dollars-into-lobbying-in-the-us-to-ensure-survival (Erişim Tarihi: 07.01.2025).
  6. Buljubašić, M. (2022) Violent Right-Wing Extremism in the Western Balkans. Radicalisation Awareness Network.
  7. Byford, J. (2008) Post-Communist Remembrance of the Serbian Bishop Nikolaj Velimirović. Budapest, New York: Central European University Press.
  8. Ćerimagić, A. (2024) With Friends Like These: Orbán's Balkan Allies. Royal United Services Institute, 15 Mart. https://www.rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/friends-these-orbans-balkan-allies#:~:text=For%20Orb%C3%A1n%2C%20this%20brotherhood%20shows,deeds%20a%20stamp%20of%20approval (Erişim Tarihi: 06.02.2025).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

European Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 19, 2025

Submission Date

April 21, 2025

Acceptance Date

June 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: Özel Sayı

APA
Karpuz, T. (2025). Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 13(Özel Sayı), 229-247. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1675366
AMA
1.Karpuz T. Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2025;13(Özel Sayı):229-247. doi:10.14782/marmarasbd.1675366
Chicago
Karpuz, Tolga. 2025. “Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 13 (Özel Sayı): 229-47. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1675366.
EndNote
Karpuz T (July 1, 2025) Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 13 Özel Sayı 229–247.
IEEE
[1]T. Karpuz, “Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, vol. 13, no. Özel Sayı, pp. 229–247, July 2025, doi: 10.14782/marmarasbd.1675366.
ISNAD
Karpuz, Tolga. “Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 13/Özel Sayı (July 1, 2025): 229-247. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1675366.
JAMA
1.Karpuz T. Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2025;13:229–247.
MLA
Karpuz, Tolga. “Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, vol. 13, no. Özel Sayı, July 2025, pp. 229-47, doi:10.14782/marmarasbd.1675366.
Vancouver
1.Tolga Karpuz. Günümüz Sırp Siyasetinde ‘Alternatif Sağ’. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2025 Jul. 1;13(Özel Sayı):229-47. doi:10.14782/marmarasbd.1675366