Research Article

Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 61 Number: 61 January 30, 2025
EN TR

Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, erken dönem uyumsuz şemaların kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikam düzeyini yordama gücünü ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. 283’ü kadın, 115’i erkek olmak üzere toplam 398 katılımcıyla gerçekleştirilen bu çalışma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak tasarlanmıştır. Veriler; “Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3)”, “Kişilerarası İlişkilerde Affetme Ölçeği” ve “İntikam Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde erken dönem uyumsuz şemalar, kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikam düzeyi arasındaki ilişkiyi saptamak için Pearson korelasyon analizi; erken dönem uyumsuz şemaların kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikam düzeyini anlamlı yordayıcısı olup olmadığını belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin analizi neticesinde; sosyal izolasyon/güvensizlik, yüksek standartlar ve dayanıksızlık şema alt boyutlarının intikamı pozitif yönlü; kendini feda alt boyutunun ise intikamı negatif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Erken dönem uyumsuz şema alt boyutlarının intikamın toplam varyansının %21.1’ini açıkladığı bulunmuştur. Karamsarlık, ayrıcalıklılık/yetersiz öz denetim ve duygusal yoksunluk şema alt boyutlarının kişiler arası ilişkilerde affetmeyi negatif yönlü; kendini feda, cezalandırma ve terk edilme alt boyutlarının ise kişiler arası ilişkilerde affetmeyi pozitif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Erken dönem uyumsuz şemaların kişiler arası ilişkilerde affetmenin toplam varyansının %13.1’ini açıkladığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikamı açıklamada erken dönem uyumsuz şemaların anlamlı bir değişken olduğu görülmüştür.

Keywords

References

  1. Aquino, K., Tripp, T. M., & Bies, R. J. (2001). How Employees Respond to Personal Offense: The Effects of Blame Attribution, Victim Status, and Offender Status on Revenge and Reconciliation in the Workplace. Journal of Applied Psychology, 86(1), 52. https://Doi.org/10.1037/0021-9010.86.1.52
  2. Berry, J. W., Worthington Jr, E. L., O'Connor, L. E., Parrott III, L., & Wade, N. G. (2005). Forgivingness, Vengeful Rumination, and Affective Traits. Journal of Personality, 73(1), 183-226. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2004.00308.x
  3. Brewer, G., Hunt, D., James, G., & Abell, L. (2015). Dark Triad Traits, Infidelity and Romantic Revenge. Personality and Individual Differences, 83, 122-127. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.04.007
  4. Brown, R. P. (2004). Vengeance is Mine: Narcissism, Vengeance, and the Tendency to Forgive. Journal of Research in Personality, 38(6), 576-584. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2003.10.003
  5. Carlsmith, K. M., Wilson, T. D., & Gilbert, D. T. (2008). The Paradoxical Consequences of Revenge. Journal of Personality and Social Psychology, 95(6), 1316. https://doi.org/10.1037/a0012165
  6. Chan, D. W. (2009). The Hierarchy of Strengths: Their Relationships with Subjective Wellbeing Among Chinese Teachers in Hong Kong. Teaching and Teacher Education, 25(6), 867–875. https://doi.org/10.1016/j.tate.2009.01.010
  7. Chester, D. S., & Dewall, C. N. (2017). Combating the Sting of Rejection with the Pleasure of Revenge: A New Look at How Emotion Shapes Aggression. Journal of Personality and Social Psychology, 112(3), 413. https://doi.org/10.1037/pspi0000080
  8. Cioni, P. F. (2009). Hate, Revenge and Forgiveness: A Healthy, Ego-Strengthenıng Alternatıve to the Experıence of Offense. Nova Science Publishers.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychological Counseling Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

January 30, 2025

Publication Date

January 30, 2025

Submission Date

June 21, 2024

Acceptance Date

October 7, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 61 Number: 61

APA
Ulaş, H. S., & Yaman, N. (2025). Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 61(61), 214-232. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1503028
AMA
1.Ulaş HS, Yaman N. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Education Journal. 2025;61(61):214-232. doi:10.15285/maruaebd.1503028
Chicago
Ulaş, Hanife Sena, and Neslihan Yaman. 2025. “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme Ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61 (61): 214-32. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1503028.
EndNote
Ulaş HS, Yaman N (January 1, 2025) Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61 61 214–232.
IEEE
[1]H. S. Ulaş and N. Yaman, “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Marmara Education Journal, vol. 61, no. 61, pp. 214–232, Jan. 2025, doi: 10.15285/maruaebd.1503028.
ISNAD
Ulaş, Hanife Sena - Yaman, Neslihan. “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme Ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61/61 (January 1, 2025): 214-232. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1503028.
JAMA
1.Ulaş HS, Yaman N. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Education Journal. 2025;61:214–232.
MLA
Ulaş, Hanife Sena, and Neslihan Yaman. “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme Ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 61, no. 61, Jan. 2025, pp. 214-32, doi:10.15285/maruaebd.1503028.
Vancouver
1.Hanife Sena Ulaş, Neslihan Yaman. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Education Journal. 2025 Jan. 1;61(61):214-32. doi:10.15285/maruaebd.1503028