Araştırma Makalesi

Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 61 Sayı: 61 30 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, erken dönem uyumsuz şemaların kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikam düzeyini yordama gücünü ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. 283’ü kadın, 115’i erkek olmak üzere toplam 398 katılımcıyla gerçekleştirilen bu çalışma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak tasarlanmıştır. Veriler; “Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3)”, “Kişilerarası İlişkilerde Affetme Ölçeği” ve “İntikam Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde erken dönem uyumsuz şemalar, kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikam düzeyi arasındaki ilişkiyi saptamak için Pearson korelasyon analizi; erken dönem uyumsuz şemaların kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikam düzeyini anlamlı yordayıcısı olup olmadığını belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin analizi neticesinde; sosyal izolasyon/güvensizlik, yüksek standartlar ve dayanıksızlık şema alt boyutlarının intikamı pozitif yönlü; kendini feda alt boyutunun ise intikamı negatif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Erken dönem uyumsuz şema alt boyutlarının intikamın toplam varyansının %21.1’ini açıkladığı bulunmuştur. Karamsarlık, ayrıcalıklılık/yetersiz öz denetim ve duygusal yoksunluk şema alt boyutlarının kişiler arası ilişkilerde affetmeyi negatif yönlü; kendini feda, cezalandırma ve terk edilme alt boyutlarının ise kişiler arası ilişkilerde affetmeyi pozitif yönlü anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Erken dönem uyumsuz şemaların kişiler arası ilişkilerde affetmenin toplam varyansının %13.1’ini açıkladığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, kişiler arası ilişkilerde affetme ve intikamı açıklamada erken dönem uyumsuz şemaların anlamlı bir değişken olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aquino, K., Tripp, T. M., & Bies, R. J. (2001). How Employees Respond to Personal Offense: The Effects of Blame Attribution, Victim Status, and Offender Status on Revenge and Reconciliation in the Workplace. Journal of Applied Psychology, 86(1), 52. https://Doi.org/10.1037/0021-9010.86.1.52
  2. Berry, J. W., Worthington Jr, E. L., O'Connor, L. E., Parrott III, L., & Wade, N. G. (2005). Forgivingness, Vengeful Rumination, and Affective Traits. Journal of Personality, 73(1), 183-226. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2004.00308.x
  3. Brewer, G., Hunt, D., James, G., & Abell, L. (2015). Dark Triad Traits, Infidelity and Romantic Revenge. Personality and Individual Differences, 83, 122-127. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.04.007
  4. Brown, R. P. (2004). Vengeance is Mine: Narcissism, Vengeance, and the Tendency to Forgive. Journal of Research in Personality, 38(6), 576-584. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2003.10.003
  5. Carlsmith, K. M., Wilson, T. D., & Gilbert, D. T. (2008). The Paradoxical Consequences of Revenge. Journal of Personality and Social Psychology, 95(6), 1316. https://doi.org/10.1037/a0012165
  6. Chan, D. W. (2009). The Hierarchy of Strengths: Their Relationships with Subjective Wellbeing Among Chinese Teachers in Hong Kong. Teaching and Teacher Education, 25(6), 867–875. https://doi.org/10.1016/j.tate.2009.01.010
  7. Chester, D. S., & Dewall, C. N. (2017). Combating the Sting of Rejection with the Pleasure of Revenge: A New Look at How Emotion Shapes Aggression. Journal of Personality and Social Psychology, 112(3), 413. https://doi.org/10.1037/pspi0000080
  8. Cioni, P. F. (2009). Hate, Revenge and Forgiveness: A Healthy, Ego-Strengthenıng Alternatıve to the Experıence of Offense. Nova Science Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojik Danışmanlık Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

21 Haziran 2024

Kabul Tarihi

7 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 61 Sayı: 61

Kaynak Göster

APA
Ulaş, H. S., & Yaman, N. (2025). Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 61(61), 214-232. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1503028
AMA
1.Ulaş HS, Yaman N. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;61(61):214-232. doi:10.15285/maruaebd.1503028
Chicago
Ulaş, Hanife Sena, ve Neslihan Yaman. 2025. “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61 (61): 214-32. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1503028.
EndNote
Ulaş HS, Yaman N (01 Ocak 2025) Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61 61 214–232.
IEEE
[1]H. S. Ulaş ve N. Yaman, “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 61, sy 61, ss. 214–232, Oca. 2025, doi: 10.15285/maruaebd.1503028.
ISNAD
Ulaş, Hanife Sena - Yaman, Neslihan. “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61/61 (01 Ocak 2025): 214-232. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1503028.
JAMA
1.Ulaş HS, Yaman N. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;61:214–232.
MLA
Ulaş, Hanife Sena, ve Neslihan Yaman. “Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 61, sy 61, Ocak 2025, ss. 214-32, doi:10.15285/maruaebd.1503028.
Vancouver
1.Hanife Sena Ulaş, Neslihan Yaman. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Kişiler Arası İlişkilerde Affetme ve İntikam Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 01 Ocak 2025;61(61):214-32. doi:10.15285/maruaebd.1503028