AN ANALYSIS OF THE RECORDS REGARDING PERSONS IN THE GENERAL INFORMATION COLLECTION (GBT) SYSTEM

Öz

This study aims to analyze the compliance of the records regarding persons in the General Information Collection system with the European Convention on Human Rights (ECHR) and the Turkish Constitution. Personal data is defined as any information relating to an identified or identifiable individual in article 2/1-a of the Convention for the Protection of Individuals with regard to Automatic Processing of Personal Data (Convention 108). In this context, recording of apprehension warrant, criminal prosecution information, or convictions provision for certain crimes means the processing of personal data. Personal data is part of the right to respect for private life. The right to respect for private life is protected by article 8 of the ECHR and articles 17 and 20 of the Turkish Constitution. Therefore, it is necessary to keep a record under the said articles in the GBT system. For this reason, the GBT system has been subjected to the legality, legitimate aim, and necessary in a democratic society and proportionality tests. The Information Gathering Directive, which is the legal basis of the GBT system, was not published in the Official Gazette because it is "restricted data". Also, the records of convictions on the system are not deleted until the death of the person. These two cases are the two most important reasons why the GBT system cannot pass the tests in question.

Anahtar Kelimeler

• General Information Collection (GBT) system
• Information Gathering Directive
• Personal data
• Right to respect for private life
• Legality
• Legitimate aim
• Necessary in a democratic society and proportionality

Genel Bilgi Toplama (GBT) Sisteminde Kişilere İlişkin Tutulan Kayıtlar Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma Genel Bilgi Toplama sisteminde kişilere ilişkin kayıt tutulmasının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) ve Türk Anayasası’na uygunluğunu incelemeyi hedeflemektedir. Kişisel veriler, 108 sayılı Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin (108 sayılı Sözleşme) 2. maddesinde kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişi hakkındaki tüm bilgiler olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda yakalama kararı, ceza kovuşturma bilgisi veya kimi suçlardan mahkûmiyet hükümlerinin tutulması, kişisel verilerin işlenmesi anlamına gelmektedir. Kişisel veriler, özel yaşama saygı hakkının bir parçasıdır. Özel yaşama saygı hakkı ise AİHS m. 8 ve Türk Anayasası m. 17 ve m. 20 ile korunmaktadır. O halde GBT sisteminde söz konusu maddelere uygun bir şekilde kayıt tutulması gerekmektedir. Bu sebeple GBT sistemi, yasallık (hukukilik), meşru amaç ve demokratik toplum düzeninde gerekli olma ve ölçülülük testlerine tabi tutulmuştur. GBT sisteminin yasal dayanağı olan Bilgi Toplama Yönergesi, “Hizmete özel” olması nedeniyle Resmî Gazete’de yayımlanmamıştır. Ayrıca sisteme işlenen mahkûmiyet hükümleri kişinin ölümüne kadar silinmemektedir. Bu iki durum, GBT sisteminin söz konusu testlerden geçememesinin en önemli iki nedenidir.

Anahtar Kelimeler

• Genel Bilgi Toplama (GBT) sistemi
• Bilgi Toplama Yönergesi
• Kişisel veri
• Özel yaşama saygı hakkı
• Yasallık
• Meşru amaç
• Demokratik toplum düzeninde gerekli olma ve ölçülülük

Kaynakça

1. Arslan Öncü Gülay, “Özel Yaşama ve Aile Yaşamına Saygı Hakkı”, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi – 8, Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi, Ocak 2019.
2. Atlı Turan, “Kişisel Verilerin Önleyici, Koruyucu ve İstihbari Faaliyetler Amacıyla İşlenmesi”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 2, Sa. 1, 2019.
3. Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı ve Avrupa Konseyi, Handbook on European Data Protection Law, Lüksemburg, 2018.
4. Boehm Franziska, Information Sharing and Data Protection in the Area of Freedom, Security and Justice, Towards Harmonised Data Protection Principles for Information Exchange at EU-level, Springer, Heidelberg, 2012.
5. Bostancı Bozbayındır Gülşah, “Avrupa Birliği Ceza Hukuku’nda Polis ve Ceza Adaleti Otoritelerine Yönelik 2018/680 Sayılı Direktif: Kişisel Verilerin Ceza Adalet Mekanizmalarında Korunmasına Getirilen Standartlar ve Direktife Yönelik Eleştiriler”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Sa. 2018/2, 2018 (51-104).
6. Çiçek İbrahim, “GBT (Genel Bilgi Toplama) Kayıtlarının Silinmesi”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 8, Sa. 88, Aralık 2013.
7. Çiçek İbrahim, Adli Sicil ve Adli Arşiv Kaydının Silinmesi, 3. Baskı, Seçkin Yay., 2013.
8. Dülger Murat Volkan, “Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması”, Yaşar Hukuk Dergisi, C. 1, Sa. 2, Temmuz 2019 (71-174).

9. Dülger Murat Volkan, Bilişim, Kişisel Verilerin Korunması ve İnternet İletişimi Mevzuatı, 6. Baskı, Seçkin Yay., 2020.
10. Eren Abdurrahman, Anayasa Hukuku Ders Notları – Genel Esaslar Türk Anayasa Hukuku, On İki Levha Yay., 2018.
11. Genz Alexander, Datenschutz in Europa und den USA, Deutscher Universitäts-Verlag, Wiesbaden, 2004.
12. Gölcüklü Feyyaz/ Gözübüyük Şeref, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması, Turhan Kitabevi, Ankara, 2002.
13. Gözler Kemal, Türk Anayasa Hukuku, 2. Baskı, 2018.
14. İnceoğlu Sibel, “Anayasa ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi İlişkisi”, in: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa – Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Kapsamında Bir İnceleme, Ed: Prof. Dr. Sibel İnceoğlu, 3. Baskı, Beta Yay., 2013.
15. İnceoğlu Sibel, “Hak ve Özgürlükleri Sınırlama ve Güvence Rejimi”, in: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa – Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Kapsamında Bir İnceleme, Ed: Prof. Dr. Sibel İnceoğlu, 3. Baskı, Beta Yay., 2013.
16. Özbudun Ergun, Türk Anayasa Hukuku, 19. Basım, Yetkin Yay., 2019.
17. Sağlam Fazıl, Temel Hakların Sınırlanması ve Özü, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları No:506, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın ve Yayın Yüksek Okulu Basımevi, Ankara, 1982.
18. Sırma Gezer Özge, “E.Ç.A. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararının İncelenmesi”, Fasikül Dergisi, Sa. 11, Şubat 2019 (187-198).
19. Yörük Onur Doğan, “(AB) 2016/679 sayılı Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Doğrultusunda Kişisel Verilerin Korunması”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir Ekonomi Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Haziran 2019.