Review

Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme

Volume: 5 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme

Abstract

Görsel ve işitsel teknolojideki artan gelişmeler insanlar arasındaki iletişim ve etkileşimin daha çok sosyal medya aracılığıyla yürütülmesine yol açmıştır. Ancak sosyal medya araçlarının gün içerisinde yoğun bir şekilde kullanılması da farklı problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu problemlerden en yaygın olanı ise sosyal medya bağımlılığıdır. Bu bağımlılık henüz psikiyatrik bir tanı olarak tanılama kılavuzlarında yer almasa da literatürde sosyal medya bağımlılığı, sorunlu sosyal medya kullanımı ve sosyal medya kullanım bozukluğu başlıkları altında ele alınmaktadır. Bu bağımlılık türünün iyi anlaşılması, olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik önleme ve müdahale programlarının oluşturulmasında öncelikli bir gerekliliktir. Bu açıdan sosyal medya bağımlılığına ilişkin kuramsal çerçevenin doğru ve kapsamlı bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Bu gerekçeyle mevcut çalışmada sosyal medya bağımlılığına ilişkin literatür taraması yapılarak konuya ilişkin ulusal ve uluslararası çalışmaların sonuçları derlenmiştir. Çalışma sonucunda sosyal medya bağımlılığının kavramsal çerçevesi, nedenleri, etkileri, yaygınlığı, sosyal medya bağımlılığını açıklamaya yönelik teoriler ve baş etme yollarına ilişkin derleme sonuçları sunulmuştur. Bu derleme sonuçları çerçevesinde de toplumsal ve bireysel düzeyde farklı öneriler ortaya konulmuştur. Ayrıca derleme neticesinde araştırmalarda gözlemlenen eksiklikler doğrultusunda araştırmacılara da öneriler sunulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma bir derleme olduğu için etik kurul onayına başvurulmamıştır.

References

  1. Akbari, M., Seydavi, M., Palmieri, S., Mansueto, G., Caselli, G., & Spada, M. M. (2021). Fear of missing out (FoMO) and internet use: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Journal of Behavioral Addictions, 10(4), 879-900. https://doi.org/10.1556/2006.2021.00083 Alimoradi, Z., Lotfi, A., Lin, C. Y., Griffiths, M. D., & Pakpour, A. H. (2022). Estimation of behavioral addiction prevalence during COVID-19 pandemic: a systematic review and meta-analysis. Current addiction reports, 9(4), 486-517. https://doi.org/10.1007/s40429-022-00435-6
  2. Al-Samarraie, H., Bello, K. A., Alzahrani, A. I., Smith, A. P., & Emele, C. (2022). Young users' social media addiction: causes, consequences and preventions. Information Technology & People, 35(7), 2314-2343. https://doi.org/10.1108/ITP-11-2020-0753
  3. Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current addiction reports, 2(2), 175-184. https://doi.org/10.1007/s40429-015-0056-9
  4. Ardiana, R. T., & Tumanggor, R. O. (2020). Social Media Instagram Addiction and Self-Esteem in High School Students. Advances in Social Science, Education and Humanities Research. Proceedings of the 2nd Tarumanagara International Conference on the Applications of Social Sciences and Humanities (TICASH 2020), 478, 290-294. https://doi.org/10.2991/assehr.k.201209.042
  5. Auxier, B. and Anderson, M. (2021), “Social media use in 2021. Pew research center”, available at: https://www.pewresearch.org/internet/2021/04/07/social-media-use-in-2021/
  6. Azem, L., Al Alwani, R., Lucas, A., Alsaadi, B., Njihia, G., Bibi, B., ... & Househ, M. (2023). Social media use and depression in adolescents: A scoping review. Behavioral Sciences, 13(6), 475. https://doi.org/10.3390/bs13060475
  7. Bayer, J. B., Anderson, I. A., & Tokunaga, R. S. (2022). Building and breaking social media habits. Current Opinion in Psychology, 45, 101303. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101303
  8. Beeres, D. T., Andersson, F., Vossen, H. G., & Galanti, M. R. (2021). Social media and mental health among early adolescents in Sweden: A longitudinal study with 2-year follow-up (KUPOL study). Journal of Adolescent Health, 68(5), 953-960. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2020.07.042

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Drug Addiction Consultancy, Psychological Counseling and Guidance (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

May 27, 2025

Acceptance Date

June 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 1

APA
Mutlu, Ş. (2025). Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 19-38. https://doi.org/10.60107/maunef.1707352
AMA
1.Mutlu Ş. Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;5(1):19-38. doi:10.60107/maunef.1707352
Chicago
Mutlu, Şahabettin. 2025. “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5 (1): 19-38. https://doi.org/10.60107/maunef.1707352.
EndNote
Mutlu Ş (June 1, 2025) Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5 1 19–38.
IEEE
[1]Ş. Mutlu, “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”, Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 5, no. 1, pp. 19–38, June 2025, doi: 10.60107/maunef.1707352.
ISNAD
Mutlu, Şahabettin. “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5/1 (June 1, 2025): 19-38. https://doi.org/10.60107/maunef.1707352.
JAMA
1.Mutlu Ş. Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;5:19–38.
MLA
Mutlu, Şahabettin. “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 5, no. 1, June 2025, pp. 19-38, doi:10.60107/maunef.1707352.
Vancouver
1.Şahabettin Mutlu. Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025 Jun. 1;5(1):19-38. doi:10.60107/maunef.1707352

Cited By