EN
TR
Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme
Öz
Görsel ve işitsel teknolojideki artan gelişmeler insanlar arasındaki iletişim ve etkileşimin daha çok sosyal medya aracılığıyla yürütülmesine yol açmıştır. Ancak sosyal medya araçlarının gün içerisinde yoğun bir şekilde kullanılması da farklı problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu problemlerden en yaygın olanı ise sosyal medya bağımlılığıdır. Bu bağımlılık henüz psikiyatrik bir tanı olarak tanılama kılavuzlarında yer almasa da literatürde sosyal medya bağımlılığı, sorunlu sosyal medya kullanımı ve sosyal medya kullanım bozukluğu başlıkları altında ele alınmaktadır. Bu bağımlılık türünün iyi anlaşılması, olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik önleme ve müdahale programlarının oluşturulmasında öncelikli bir gerekliliktir. Bu açıdan sosyal medya bağımlılığına ilişkin kuramsal çerçevenin doğru ve kapsamlı bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Bu gerekçeyle mevcut çalışmada sosyal medya bağımlılığına ilişkin literatür taraması yapılarak konuya ilişkin ulusal ve uluslararası çalışmaların sonuçları derlenmiştir. Çalışma sonucunda sosyal medya bağımlılığının kavramsal çerçevesi, nedenleri, etkileri, yaygınlığı, sosyal medya bağımlılığını açıklamaya yönelik teoriler ve baş etme yollarına ilişkin derleme sonuçları sunulmuştur. Bu derleme sonuçları çerçevesinde de toplumsal ve bireysel düzeyde farklı öneriler ortaya konulmuştur. Ayrıca derleme neticesinde araştırmalarda gözlemlenen eksiklikler doğrultusunda araştırmacılara da öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışma bir derleme olduğu için etik kurul onayına başvurulmamıştır.
Kaynakça
- Akbari, M., Seydavi, M., Palmieri, S., Mansueto, G., Caselli, G., & Spada, M. M. (2021). Fear of missing out (FoMO) and internet use: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Journal of Behavioral Addictions, 10(4), 879-900. https://doi.org/10.1556/2006.2021.00083 Alimoradi, Z., Lotfi, A., Lin, C. Y., Griffiths, M. D., & Pakpour, A. H. (2022). Estimation of behavioral addiction prevalence during COVID-19 pandemic: a systematic review and meta-analysis. Current addiction reports, 9(4), 486-517. https://doi.org/10.1007/s40429-022-00435-6
- Al-Samarraie, H., Bello, K. A., Alzahrani, A. I., Smith, A. P., & Emele, C. (2022). Young users' social media addiction: causes, consequences and preventions. Information Technology & People, 35(7), 2314-2343. https://doi.org/10.1108/ITP-11-2020-0753
- Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current addiction reports, 2(2), 175-184. https://doi.org/10.1007/s40429-015-0056-9
- Ardiana, R. T., & Tumanggor, R. O. (2020). Social Media Instagram Addiction and Self-Esteem in High School Students. Advances in Social Science, Education and Humanities Research. Proceedings of the 2nd Tarumanagara International Conference on the Applications of Social Sciences and Humanities (TICASH 2020), 478, 290-294. https://doi.org/10.2991/assehr.k.201209.042
- Auxier, B. and Anderson, M. (2021), “Social media use in 2021. Pew research center”, available at: https://www.pewresearch.org/internet/2021/04/07/social-media-use-in-2021/
- Azem, L., Al Alwani, R., Lucas, A., Alsaadi, B., Njihia, G., Bibi, B., ... & Househ, M. (2023). Social media use and depression in adolescents: A scoping review. Behavioral Sciences, 13(6), 475. https://doi.org/10.3390/bs13060475
- Bayer, J. B., Anderson, I. A., & Tokunaga, R. S. (2022). Building and breaking social media habits. Current Opinion in Psychology, 45, 101303. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101303
- Beeres, D. T., Andersson, F., Vossen, H. G., & Galanti, M. R. (2021). Social media and mental health among early adolescents in Sweden: A longitudinal study with 2-year follow-up (KUPOL study). Journal of Adolescent Health, 68(5), 953-960. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2020.07.042
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Madde Bağımlılığı Danışmanlığı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
27 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
24 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 1
APA
Mutlu, Ş. (2025). Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 19-38. https://doi.org/10.60107/maunef.1707352
AMA
1.Mutlu Ş. Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. MAUNEFDER. 2025;5(1):19-38. doi:10.60107/maunef.1707352
Chicago
Mutlu, Şahabettin. 2025. “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5 (1): 19-38. https://doi.org/10.60107/maunef.1707352.
EndNote
Mutlu Ş (01 Haziran 2025) Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5 1 19–38.
IEEE
[1]Ş. Mutlu, “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”, MAUNEFDER, c. 5, sy 1, ss. 19–38, Haz. 2025, doi: 10.60107/maunef.1707352.
ISNAD
Mutlu, Şahabettin. “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5/1 (01 Haziran 2025): 19-38. https://doi.org/10.60107/maunef.1707352.
JAMA
1.Mutlu Ş. Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. MAUNEFDER. 2025;5:19–38.
MLA
Mutlu, Şahabettin. “Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme”. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2025, ss. 19-38, doi:10.60107/maunef.1707352.
Vancouver
1.Şahabettin Mutlu. Sanal Dünyada Gerçek Tutsaklık: Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Bir Derleme. MAUNEFDER. 01 Haziran 2025;5(1):19-38. doi:10.60107/maunef.1707352
Cited By
Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığını etkileyen faktörler: Sosyal medya kullanım amacı ve kişilik özellikleri
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi
https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1827270