Research Article

Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği

Volume: 9 Number: 2 December 31, 2024
TR EN

Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği

Abstract

İletişim teknolojilerinin gelişmesi ile haberler, herhangi bir kontrol merkezinde denetlenmeden kolayca kitlelere ulaşabilmektedir. Böylelikle kitleler sınırsız sayıda içeriğe hızlıca erişim sağlamakta; bilgi yoğunluğunun beraberinde getireceği dezenformasyona karşı savunmasız kalmaktadırlar. Enformasyon gibi oldukça hızlı yayılan dezenformasyon da kamu nezdinde önemli problemlere neden olabilmektedir. Bununla birlikte dezenformasyonun üretimi ve yayılmasını sağlayan kaynaklarından biri olan yapay zekâ, aynı zamanda dezenformasyonun tespit edilmesinde de etkin rol oynamaktadır. Yapay zekânın sahip olduğu bu misyon, dijital mecralarda yaşanabilecek problemlerin engellenebilmesi adına ondan en etkili ve doğru biçimde nasıl yararlanılması gerektiği ihtiyacını doğurmaktadır. İnsan zihnine yakın bir performans gösteren ChatGPT de dezenformasyonla mücadele konusunda sıklıkla değerlendirme altında olan önemli bir mecradır. Bu doğrultuda çalışma, dezenformasyon üretimi ve yayımının önemli kaynaklarından olan yapay zekâ, dezenformasyon niteliğindeki haber metinlerinin tespitini sağlayabilir mi, sorusuna cevap oluşturarak alanyazına katkı yapmayı amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda amaçlı örneklem kullanılmış; İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından “sahte haber” olarak doğrulanmış haber metinlerinin bir yapay zekâ sohbet robotu olan ChatGPT tarafından ne derece tespit edilebildiği kategorize edilerek analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ChatGPT’nin dezenformasyonun tespitine yönelik yanıtlarda kararsız kaldığı; konuya ilişkin yeni bilgiler sunması ve dezenformasyona ilişkin net bir doğrulama yapmaması açısından rasyonel, kullanıcıyı çeşitli kaynaklara sevk etmesi açışından yönlendirici bir tutuma sahip olduğu saptanmıştır.

Keywords

References

  1. Akarsu, H. (2021). Reklam araştırmalarında evren ve örnekleme. Editör: S. Karaçor, M. Gençyürek & B. Akcan. Reklam araştırmaları nitel ve nicel tasarımlar içinde (s. 45-60). Çizgi Kitabevi.
  2. Aksoy, H. (2023). Folklor ve gelenek kavramlarına “ChatGPT”nin yazdığı masallar üzerinden bakmak. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı 1, 524-536. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1361382.
  3. Ali, D., Fatemi, Y.,Boskabadi, E.,Nikfar, M., Ugwuoke, J. & Ali, H. (2024). ChatGPT in teaching and learning: a systematic review. Education Sciences, 14(643). https://doi.org/10.3390/educsci14060643
  4. Altınbaş, Ş. (2023). ChatGPT dijital dünyanın büyüsü teori ve uygulama. Kodlab.
  5. Altıntop, M. (2023). Yapay zekâ/ akıllı öğrenme teknolojileriyle akademik metin yazma: ChatGPT örneği.
  6. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(46), 186-211.
  7. Arf, C. (1959). Makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir? Atatürk Üniversitesi 1958-1959 öğretim yılı halk konferansları I içinde (s. 91-107). Atatürk Üniversitesi Üniversite Çalışmalarını Muhitte Yayma ve Halk Eğitimi Yayınları.
  8. Asimov, I. (2004). I, robot. Bantam Dell.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Studies, Communication Systems, New Communication Technologies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

October 31, 2024

Acceptance Date

November 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 2

APA
Dereli, A. B., Taşdemir, E., & Sevimli, H. (2024). Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 9(2), 106-133. https://doi.org/10.56202/mbsjcs.1576832
AMA
1.Dereli AB, Taşdemir E, Sevimli H. Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies. 2024;9(2):106-133. doi:10.56202/mbsjcs.1576832
Chicago
Dereli, Aytaç Burak, Erdem Taşdemir, and Hilal Sevimli. 2024. “Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği”. Middle Black Sea Journal of Communication Studies 9 (2): 106-33. https://doi.org/10.56202/mbsjcs.1576832.
EndNote
Dereli AB, Taşdemir E, Sevimli H (December 1, 2024) Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies 9 2 106–133.
IEEE
[1]A. B. Dereli, E. Taşdemir, and H. Sevimli, “Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği”, Middle Black Sea Journal of Communication Studies, vol. 9, no. 2, pp. 106–133, Dec. 2024, doi: 10.56202/mbsjcs.1576832.
ISNAD
Dereli, Aytaç Burak - Taşdemir, Erdem - Sevimli, Hilal. “Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği”. Middle Black Sea Journal of Communication Studies 9/2 (December 1, 2024): 106-133. https://doi.org/10.56202/mbsjcs.1576832.
JAMA
1.Dereli AB, Taşdemir E, Sevimli H. Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies. 2024;9:106–133.
MLA
Dereli, Aytaç Burak, et al. “Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği”. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, vol. 9, no. 2, Dec. 2024, pp. 106-33, doi:10.56202/mbsjcs.1576832.
Vancouver
1.Aytaç Burak Dereli, Erdem Taşdemir, Hilal Sevimli. Enformasyon Sağlayan Yapay Zekâ Dezenformasyonla Mücadele Edebilir Mi? ChatGPT Örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies. 2024 Dec. 1;9(2):106-33. doi:10.56202/mbsjcs.1576832