EN
TR
Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme
Öz
Konuşma akıcısızlığı, konuşma esnasında akışın kesilmesine sebep olan hatalar nedeniyle ortaya çıkan bir olgu olarak tanımlanmaktadır. Literatürde akıcısızlık; psikoloji, psikodilbilim, eğitim bilimleri gibi farklı disiplinlerin çatısı altında çalışılmıştır. Bu çalışmada akıcısızlığa yönelik çalışmaların bir haritasının çıkarılması amaçlanmış, bu amaç doğrultusunda ulusal ve uluslararası literatürde yer alan lisansüstü çalışmalar incelenmiştir. OATD ve YÖK Tez veri tabanında yer alan tezler, akıcısızlık ekseninde incelenmiştir. Veriler, kategorisel içerik çözümlemesi kapsamında MAXQDA Pro 2022 programıyla analiz edilmiştir. Bulguların başlıcaları şunlardır: Doktora seviyesinde 72, yüksek lisans seviyesinde 79 tez alan yazında yer almaktadır. Lisansüstü düzeyde akıcısızlık ile ilgili çalışmaların en çok 2011-2020 yılları arasında yapıldığı görülmektedir. Söz konusu tezlerde en çok konuşma becerisi ile ilişkili olarak çalışmalar yapıldığını söylemek mümkündür. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki üniversitelerde konuyla ilgili lisansüstü tezlerin sayısı diğer ülkelerden fazladır. Akıcısızlıkla ilgili yapılan çalışmaların nicel olarak yoğunluk gösterdiği disiplinlerin psikoloji ile dil ve konuşma terapisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En sık kullanılan ilk 6 anahtar kelime/kelime grubu; akıcısızlık türleri, konuşma, kekemelik, akıcısızlık, dilbilim, akıcılık olmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allwood J. (2017). Fluency or disfluency?, Paper presented Proceedings of DiSS Royal Institute of Technology, Stockholm Sweden.
- Altıparmak, A. (2015). Türkçe konuşmada akıcısızlık: Psikodilbilimsel bir inceleme [Doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
- American Speech-Language-Hearing Association. (1999). Terminology pertaining to fluency and fluency disorders: Guidelines. Asha, 41(19), 29-36.
- An, G., Brizan, D. G., & Rosenberg, A. (2013, August). Detecting laughter and filled pauses using syllable-based features. Interspeech, France.
- Atasoy, A. (2015). Ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Mustafa Kemal Üniversitesi.
- Bard, E. G., & Lickley, R. (1998). Disfluency deafness: Graceful failure in the recognition of running speech. In Proceedings of the Twentieth Annual Conference of the Cognitive Science Societ. https://escholarship.org/uc/cognitivesciencesociety
- Bell, L., Eklund R., & Gustafson, J. (2002). A comparison of disfluency distribution in a unimodal and a multimodal speech interface. Developing Multimodal Spoken Dialogue Systems Empirical Studies of Spoken Human–Computer Interaction. Proceedings of ICSLP.
- Betz, S., Eklund, R., & Wagner, P. (2017). Prolongation in german. In DiSS 2017 The 8th Workshop on Disfluency in Spontaneous Speech.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Psikolojisi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
9 Eylül 2024
Kabul Tarihi
17 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 1
APA
Yüksel, E. Ş., & Uysal, B. (2025). Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 519-544. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1545911
AMA
1.Yüksel EŞ, Uysal B. Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme. MCBÜEFD. 2025;13(1):519-544. doi:10.52826/mcbuefd.1545911
Chicago
Yüksel, Eylül Şerife, ve Başak Uysal. 2025. “Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 (1): 519-44. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1545911.
EndNote
Yüksel EŞ, Uysal B (01 Haziran 2025) Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 1 519–544.
IEEE
[1]E. Ş. Yüksel ve B. Uysal, “Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme”, MCBÜEFD, c. 13, sy 1, ss. 519–544, Haz. 2025, doi: 10.52826/mcbuefd.1545911.
ISNAD
Yüksel, Eylül Şerife - Uysal, Başak. “Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13/1 (01 Haziran 2025): 519-544. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1545911.
JAMA
1.Yüksel EŞ, Uysal B. Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme. MCBÜEFD. 2025;13:519–544.
MLA
Yüksel, Eylül Şerife, ve Başak Uysal. “Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2025, ss. 519-44, doi:10.52826/mcbuefd.1545911.
Vancouver
1.Eylül Şerife Yüksel, Başak Uysal. Akıcısızlığa Yönelik Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri Üzerine Bir İnceleme. MCBÜEFD. 01 Haziran 2025;13(1):519-44. doi:10.52826/mcbuefd.1545911