Türkiye's Aquaculture Sector During the Covid-19 Pandemic

Abstract

2020 started with a global pandemic and within months the Coronavirus Disease (COVID-19) spread to almost every country in the world. Due to the long incubation period and high contagiousness, most countries started quarantine and social distancing became a new way of life. Türkiye started to fight against the disease by taking the necessary precautions during the first cases of COVID-19. For this purpose, a COVID-19 guide was prepared by the Turkish Ministry of Health and a weekend curfew was applied for the first time on April 11, 2020. However, pandemic measures were not implemented in inland waters or in macro and micro-scale enterprises engaged in aquaculture. In this study, we examined the potential impacts of COVID-19 on the Turkish aquaculture sector and discussed the impacts of the disease control strategies implemented by the Turkish government on the fisheries sector. This study was conducted in two stages. Firstly, it examined the effects of COVID-19 on the fishing sector in 2020. Secondly, it discussed the total (sea, inland water, brackish water and aquaculture) production amounts in the Turkish Fisheries sector between 2020-2021 and 2022. Related-Samples Friedman's two-way analysis of variance by ranks were used to reveal the statistical difference for each group (sea, inland water, brackish water and aquaculture) between 2020-2021 and 2022. Before performing this test, the assumption of normal distribution was tested using the Kolmogorov-Smirnov test. The error level was set as 0.05 in statistical analysis and calculations were performed using IBM SPSS 25.0 program. According to the results of this study, the total production (sea, inland waters, brackish waters and aquaculture) in Türkiye in 2022 was over 800 thousand tons. However, the amount of production obtained from fishing in Türkiye in 2021 was 6% less than that in the previous year. In recent years, Türkiye’s aquaculture exports have increased significantly in parallel with advancements in fisheries production and processing technologies, positioning the country as a net exporter of fisheries products. The COVID-19 pandemic presented significant challenges to Türkiye's aquaculture sector. Disruptions in production processes, labor losses, and logistical problems negatively impacted the efficiency of the industry. While the closure of restaurants and the stagnation of tourism decreased the demand for fresh fish in the domestic market, the demand for processed seafood increased. Exports also declined due to the slowdown in global trade. However, the process of digitalization accelerated, with online sales and social media marketing gaining importance. Additionally, Innovative solutions to enhance sustainability such as increasing product diversity by introducing new species were emphasized. The Turkish government provided incentives to support small and medium-sized enterprises and tried to help the sector recover from the crisis. As a result, although COVID-19 created short-term challenges, it also presented long-term opportunities such as digitalization and sustainability. In this study, some useful suggestions are made to ensure the sustainability and growth of the fisheries sector in the context of COVID-19. Furthermore, as Türkiye shares similar sectoral characteristics with many European countries, these findings are expected to serve as an example for other nations.

Keywords

• COVID-19
• Türkiye
• aquaculture
• fish production
• export
• import

Covid-19 Pandemisi Sırasında Türkiye Su Ürünleri Yetiştiriciliği Sektörü

Abstract

Özet 2020 küresel bir pandemiyle başladı ve aylar içinde Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) dünyanın hemen hemen her ülkesine yayıldı. Uzun kuluçka dönemi ve yüksek bulaşıcılığı nedeniyle çoğu ülke karantinaya girdi ve sosyal mesafe yeni bir yaşam biçimi haline geldi. Türkiye, ilk COVID-19 vakaları sırasında gerekli önlemleri alarak hastalıkla mücadele etmeye başladı. Bu amaçla, Sağlık Bakanlığı tarafından bir COVID-19 rehberi hazırlandı ve 11 Nisan 2020'de ilk kez hafta sonu sokağa çıkma yasağı uygulandı. Ancak iç sularda veya su ürünleri yetiştiriciliği yapan makro ve mikro ölçekli işletmelerde pandemi önlemleri uygulanmadı. Bu çalışmada, COVID-19'un Türk su ürünleri yetiştiriciliği sektörü üzerindeki potansiyel etkilerini inceledik ve Türk hükümeti tarafından uygulanan hastalık kontrol stratejilerinin balıkçılık sektörü üzerindeki etkilerini ele aldık. Bu çalışma iki aşamada yürütülmüştür. İlk olarak, COVID-19'un 2020 yılında balıkçılık sektörü üzerindeki etkileri incelenmiştir. İkinci olarak, 2020-2021 ve 2022 yılları arasında Türkiye Balıkçılık sektöründeki toplam (deniz, iç su, acı su ve su ürünleri) üretim miktarları ele alınmıştır. İlişkili Örneklemler Friedman'ın iki yönlü varyans analizi, 2020-2021 ve 2022 yılları arasında her bir grup (deniz, iç su, acı su ve su ürünleri) için istatistiksel farkı ortaya koymak amacıyla kullanılmıştır. Bu test yapılmadan önce, normal dağılım varsayımı Kolmogorov-Smirnov testi kullanılarak test edilmiştir. İstatistiksel analizde hata düzeyi 0,05 olarak belirlenmiş ve hesaplamalar IBM SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, Türkiye'de 2022 yılında toplam üretim (deniz, iç su, acı su ve su ürünleri) 800 bin tonun üzerindedir. Ancak Türkiye'de 2021 yılında balıkçılıktan elde edilen üretim miktarı bir önceki yıla göre %6 daha azdı. Son yıllarda, Türkiye'nin su ürünleri ihracatı, balıkçılık üretim ve işleme teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak önemli ölçüde artmış ve ülkeyi net su ürünleri ihracatçısı konumuna getirmiştir. COVID-19 salgını, Türkiye'nin su ürünleri sektörüne önemli zorluklar getirmiştir. Üretim süreçlerindeki aksamalar, iş gücü kayıpları ve lojistik sorunlar, sektörün verimliliğini olumsuz etkilemiştir. Restoranların kapanması ve turizmdeki durgunluk, iç pazarda taze balığa olan talebi azaltırken, işlenmiş deniz ürünlerine olan talebi artırmıştır. Küresel ticaretteki yavaşlama nedeniyle ihracat da düşüş göstermiştir. Ancak, dijitalleşme süreci hızlanmış ve çevrimiçi satışlar ve sosyal medya pazarlaması önem kazanmıştır. Ayrıca, yeni türlerin tanıtılmasıyla ürün çeşitliliğinin artırılması gibi sürdürülebilirliği artırmaya yönelik yenilikçi çözümler vurgulanmıştır. Türkiye hükümeti, küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklemek için teşvikler sağlamış ve sektörün krizden kurtulmasına yardımcı olmaya çalışmıştır. Sonuç olarak, COVID-19 kısa vadeli zorluklar yaratsa da dijitalleşme ve sürdürülebilirlik gibi uzun vadeli fırsatlar da sunmuştur. Bu çalışmada, COVID-19 bağlamında balıkçılık sektörünün sürdürülebilirliğini ve büyümesini sağlamak için bazı faydalı önerilerde bulunulmaktadır. Ayrıca, Türkiye birçok Avrupa ülkesiyle benzer sektörel özelliklere sahip olduğundan, bu bulguların diğer ülkeler için de örnek teşkil etmesi beklenmektedir.

Keywords

• COVID-19
• Türkiye
• su ürünleri yetiştiriciliği
• balık üretimi
• ihracat
• ithalat

References

1. Adigüzel, M., 2020. COVID-19 pandemisinin Türkiye ekonomisine etkilerinin makroekonomik analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 191-221.
2. Afşar, K.E., Toker, E.C., 2021. Türkiye’de İkinci En İyi Teorisi Bağlamında COVID-19 Pandemisinde Uygulanan Kısıtlayıcı Önlemlerin Etkinliği. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 1-29.
3. Akar, F., 2022. Pandemi Krizinin Kobi’lere Etkisi (Batman İli Örneği).Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 80-94.
4. Alam, G.M., Sarker, M.N.I., Gatto, M., Bhandari, H., Naziri, D., 2022. Impacts of COVID-19 on the fisheries and aquaculture sector in developing countries and ways forward. Sustainability, 14(3):1071. https://doi.org/10.3390/su14031071
5. Anjumohan, S., 2020. Global Logistics Industry: Grappling with Supply Shocks Across Markets Amid COVID-19. Frost & Sullivan, https://www.frost.com/frost-perspectives/global-logistics-industry-grappling-with-supply-shocks-across-markets-amid-COVID-19/
6. Arabacı, H., & Yücel, D., 2020. Pandeminin Türkiye ekonomisine etkileri ve Türkiye merkez bankası tarafından finansal istikrarı sağlamak amacıyla alınan önlemler. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 9(2), 91-98.
7. Arda, M., Manurung, Y.H., 2021. The Effect of Consumer Motivatıon on Halal Food Purchase Decısıons On Street Traders Of Kesawan Medan Area in The Pandemıc Perıod Of COVID-19. In Proceeding International Seminar of Islamic Studies, 2 (1), 62-68.
8. Arslan, G., Yıldız. P. O., 2021. Türkiye Su Ürünleri Sektörüne Genel Bakış. Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 46-57.

9. Ayaydın, H., 2021. COVID-19’un İşletmelere Etkileri: Kobiler Özelinde Tespitler ve Politika Önerileri. V. International Kaoru Ishikawa Business Administration and Economy Congress Proceedıngs Book. 1-11, 336p. ISBN:978-605-74407-8-5.
10. Baki, B., Karayücel, İ., Yavuzcan, A., Yücel, Ş., 2021. Employment in Fisheries and Aquaculture Sectors Under the Concept of" Decent Work". Turkish Journal of Maritime & Marine Sciences, 7 (1), 15. Doi: 10.52998/trjmms.883639.
11. Balcı, Y., Çetin, G., 2020. COVID-19 Pandemi Sürecinin Türkiye'de İstihdama Etkileri Ve Kamu Açisindan Alinmasi Gereken Tedbirler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 40-58.
12. Bulut, H., Özcan, E. İ., 2022. Current Status of Aquarium Fish (Ornamental Fish) Enterprises During the Pandemic Period (Elazig City Sample). Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10(1), 37-41. DOI: https://doi.org/10.24925/turjaf.v10i1.37-41.4763
13. Can, M. F., Şimşek, E., Demirci, A., Demirci, S., Akar, Ö., 2020. The Evaluation of The Early Impacts of the COVID-19 Pandemic on The Export of Fishery Commodities of Turkey. Marine and Life Sciences, 2(1): 18-27.
14. Çakmak, E., Aksungur, N., Firidin, Ş., Aksungur, M., Çavdar, Y., Kurtoğlu, İ.Z., Başçınar, N.S., Akbulut, B., Savaş, H., Üstündağ, E., Alkan, A., Ergün, H., Ertekin, A., Zengin, B., Serdar, S., Fidan, D. ve Özkan, B., 2011. Karadeniz Alabalığı (Salmo trutta labrax Pallas, 1811)’nın Özel Sektöre Kazandırılması, Proje Sonuç Raporu Kitabı, TAGEM/HAYSÜD/2006/ 09/03/02, Trabzon, 147 s.
15. COVID-19 Portal, 2022. https://covid19.tubitak.gov.tr/dunyada-durum (accessed 6 March 2022). Çötelli, F.T., 2021. Ürün Raporu, Su Ürünleri 2021, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü Tepge, ISBN:978-605-7599-73-5 https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Menu/37/Urun-Raporlari
16. Çütçü, İ., 2021. Pandemi Sonrası Dünya ve Türkiye’de Dış Ticaret. Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi, 5(12), 1-21.
17. Demir, İ., 2020. COVID-19 Salgınının Seyri ve Türkiye Ekonomisi: Bir Sekteli Zaman Serisi Analizi (Szsa) Denemesi. in: Demir, İ. (Eds.), Disiplinlerarası Politika Vizyonu ve Stratejiler, IKSAD, Ankara, pp:51-66.
18. Demirci, A., Şimşek, E., Can, M. F., Akar, Ö., Demirci, S., 2020. Has the pandemic (COVID-19) affected the fishery sector on regional scale? A case study on the fishery sector in Hatay province from Turkey. Marine and Life Sciences, 2(1), 13-17. Demirel, S., 2021. Covid-19 Pandemisinin Kredi ve Mevduata Etkisi 2019- 2020. Bankacılık Ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi, 5(12), 22-37.
19. DGFA, 2020. Republic of Turkey Ministry of Agriculture and Forestry General Directorate of Fisheries and Aquaculture. (Accessed 13 January 2024.
20. https://www.tarimorman.gov.tr/BSGM/Belgeler/Icerikler/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Veri%20ve%20D%C3%B6k%C3%BCmanlar%C4%B1/Su-%C3%9Cr%C3%BCnleri-%C4%B0statistikleri.pdf
21. DGFA, 2023. Republic of Turkey Ministry of Agriculture and Forestry General Directorate of Fisheries and Aquaculture. (Accessed 13 January 2024). https://www.tarimorman.gov.tr/BSGM/Belgeler/Icerikler/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Veri%20ve%20D%C3%B6k%C3%BCmanlar%C4%B1/Bsgm-istatistik.pdf
22. Eğri, T., Doğaner, A., 2020. COVID-19 ve ekonomik kriz: Kobiler özelinde bir değerlendirme ve politika önerileri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 128-145.
23. Emiroğlu, D. İ., Tolon, M. T., Günay, D. B., Yapıcı, S. N., 2019. Türkiye Balık Yem Sanayisinin Gelişimi. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 36(1), 75-80.
24. Engle, C., Van Senten, J., Kumar, G., Dey, M., 2023. Pre and post pandemic seafood purchasing behavior in the US. Aquaculture, 571, 739491. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2023.739491
25. Ercan, T., 2021. Vergi Harcamalarının Dünya’da ve Türkiye’de Artış Sebebi: COVID-19 Pandemisi, in: BOZDOĞANOĞLU, B. (Eds.), Maliye Araştırmaları-4, Bursa, E-ISBN: 978-625-8024-48-7, pp. 128-146.
26. Erol, S., 2022. Financial and economic impacts of the COVID-19 pandemic on aquaculture in Türkiye and financial policy recommendations. Marine Policy, 146, 105313. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2022.105313
27. FAO (Food and Agriculture Organizasyon), 2016. The State of World Fisheries and Aquaculture 2016. Contributing to food security and nutrition for all. Rome. 200 pp. ISBN 978-92-5-109185-2.
28. FAO (Food and Agriculture Organizasyon), 2020. FishStat Plus-Universal software for fishery statistical time series. https://www.fao.org/fishery/en/topic/16073 (Accessed: 2 February 2024).
29. Gemmell, N., 2011. Can a fiscal stimulus boost economic growth rates? Introduction. The Economic Journal, 121(550), F1-F3. http://www.jstor.org/stable/41057698
30. Genç, E., Kaya, D., Atalay, M. A., Kanyilmaz, M., 2020. Effects of Covid-19 Pandemic on the Fisheries and Aquaculture Industry: A Mini Review. Turkish Journal of Bioethics, 7(3): 162-167. DOI: 10.5505/tjob.2020.06025
31. Genç, E., Kaya, E., 2021. The impact of customs legislation changes in the covid-19 pandemic process on logistics activities and work motivation of employees. Eurasian Journal of Research in Social and Economics (EJRSE) ISSN:2148-9963, 8(1), 161-175. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/60135/862401
32. Giannetto, D., Acar, U., Demir, O., Türker, A., 2014. Current status and future prospective for the aquaculture sector in Turkey. Journal of Aquaculture and Marine Biology, 1, 1-3.
33. Giridharadas, A., Desai, V., 2020. After COVID–19: Manufacturing India’s New Economic Potential. The Diplomat. April, 29. (Accessed: 13 February 2023) https://thediplomat.com/2020/04/after-covid-19-manufacturing-indias-new-economic-potential/
34. Gün, A., Kizak, V., (2019). Statistical Situation of Fishery and Aquaculture Production in World and Turkey. Menba Journal of Fisheries Faculty, Kastamonu Üniversty, 5(2), 25-36. https://dergipark.org.tr/tr/pub/menba/issue/51010/634524
35. Güngör, B., 2020. Evaluation of measures taken during the covid-19 pandemic from crisis management perspective in Turkey. International Journal of Social Sciences Academy, (4), 818-851. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad/issue/58483/811463
36. Hagenbuch, B., 2021. ASMI report finds COVID‐19 pandemic boosted seafood consumption. Seafood Source. https://www.seafoodsource.com/news/foodservice-retail/asmi-report-finds-covid-19-pandemic-boosted-seafood-consumption
37. ILO, 2020. ILO Monitor: COVID-19 and the World of Work. Updated estimates and analysis. International Labour Organ. https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/WCMS_738753/lang--en/index.htm
38. Islam, M. M., Khan, M. I., Barman, A., 2021. Impact of novel coronavirus pandemic on aquaculture and fisheries in developing countries and sustainable recovery plans: Case of Bangladesh. Marine Policy, 131, 104611. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2021.104611
39. Karcıoğlu, A. A., Tanişman, S., Bulut, H., 2021. Time Series Forecasting of COVID-19 Transmission in Turkey Using ARIMA Model and LSTM Network. European Journal of Science and Technology, (32), 288-297. https://doi.org/10.31590/ejosat.1039394
40. Khan, M. A., Hossain, M. E., Rahman, M. T., Dey, M. M., 2023. COVID-19's effects and adaptation strategies in fisheries and aquaculture sector: An empirical evidence from Bangladesh. Aquaculture, 562, 738822. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2022.738822
41. Koç., İ., Yardımcıoğlu, F., 2020. Comparative Analysis Of Financal Measures And Incentives Implemented During the Covid-19 Pandemic: Comparison of Turkey and Selected EU Countries ISSN: E-ISSN: 2147-6071 2147-7035 CİLT: SAYI: 8 2 Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi,8(2), 123-152. https://dergipark.org.tr/tr/pub/seyad/issue/58353/834700
42. Kuşat, N., 2019. Su ürünleri sektörü rekabet gücü analizi: Türkiye ve beş lider ülke örneği. Acta Aquatica Turcica, 15(1), 43-54. https://doi.org/10.22392/egirdir.436866.
43. Lam, M. E. (2021). Ethical reflections on the COVID-19 pandemic in the global seafood industry: Navigating diverse scales and contexts of marine values and identities. Maritime Studies, 20(4), 501-516.
44. Lan, F.Y., Wei, C.F., Hsu,Y.T., Christiani,D.C., Kales, S.N., 2020. Work-related COVID-19 transmission in six Asian countries/areas: A follow-up study. PLoS ONE, 15(5). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0233588
45. Landau, R., Bernstein, K., Mhyre, J., 2020. Lessons learned from first COVID-19 cases in the United States. Anesthesia & Analgesia, 131(1), e25-e26. DOI: 10.1213/ANE.0000000000004840
46. Love, D. C., Allison, E. H., Asche, F., Belton, B., Cottrell, R. S., Froehlich, H. E., roehlich, H.E., Gephart, J.A., Hicks, C.C., Little, D.C., Nussbaumer, E.M., Pinto da Silva, P., Poulain, F., Rubio, A., Stoll, J.S., Tlusty, M.F., Thorne-Lyman, A.L., Troell, M., Zhang, W., 2021. Emerging COVID-19 impacts, responses, and lessons for building resilience in the seafood system. Global Food Security, 28, 100494. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2021.100494
47. Love, D.C., Weltzien, L.M., Thorne-Lyman, A.L., Armstrong, N.S., Chatpar, E., Koontz, M., Zayas-Toro, D., Dabbadie, L., Lansley, J., Marttin, F., Vannuccini, S., Nussbaumer, E. M., Poulain, F., 2023. A Scoping Review of Aquatic Food Systems during the COVID-19 Pandemic, Reviews in Fisheries Science& Aquaculture, DOI: 10.1080/23308249.2023.2231096
48. Macusi, E. D., Siblos, S.K.V., Betancourt, M.E., Macusi, E.S., Calderon, M.N., Bersaldo, M.J.I., Digal, L.N., 2022. Impacts of COVID-19 on the catch of small-scale fishers and their families due to restriction policies in Davao Gulf, Philippines. Frontiers in Marine Science, 8:770543. Doi: 10.3389/fmars.2021.770543
49. Mallik, A., Chakraborty, P., Bhushan, S., Nayak, B.B., 2022. Impact of COVID-19 lockdown on aquatic environment and fishing community: Boon or bane?. Marine Policy, 141, 105088. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2022.105088
50. Martorano, B., 2013. The Australian household stimulus package: lessons from the recent economic crisis, innocenti working paper No. 2013-09, UNICEF Office of Research. Florence.
51. OECD/FAO (2024), OECD-FAO Agricultural Outlook 2023-2032, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/08801ab7-en.
52. Our Shared Seas, 2022. "Global Impacts of the COVID-19 Pandemic on the Seafood Industry (Report brief)" Özkan, G., 2021. Covid-19 pandemisi ile yoksulluğun derinleşen yüzü: Çalışan yoksullar. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 8(14), 93-108.
53. Öztürk, Ö., Şişman, M. Y., Uslu, H., Çıtak, F., 2020. Effect of COVID-19 outbreak on Turkish stock market: a sectoral-level analysis. Hitit University Journal of Social Sciences Institute, 13(1), 56-68.
54. Partelow, S., Nagel, B., Paramita, A. O., Buhari, N., 2023. Seafood consumption changes and COVID-19 impact index in West Nusa Tenggara, Indonesia. PLoS One, 18(1), e0280134. Doi: 10.1371/journal.pone.0280134
55. Ruiz-Salmón, I., Fernández-Ríos, A., Campos, C., Laso, J., Margallo, M., Aldaco, R., 2021. The fishing and seafood sector in the time of COVID-19: Considerations for local and global opportunities and responses. Current Opinion in Environmental Science & Health, 23, 100286. https://doi.org/10.1016/j.coesh.2021.100286
56. Sagun, O. K., Sayğı, H., 2021. Consumption of fishery products in Turkey's coastal regions. British Food Journal, 123(9), 3070-3084. https://doi.org/10.1108/BFJ-05-2020-0442
57. Shafi, M., Liu, J., Ren, W., 2020. Impact of COVID-19 pandemic on micro, small and medium-sized Enterprises operating in Pakistan. Research in Globalization, 2, 100018. https://doi.org/10.1016/j.resglo.2020.100018
58. Şahin, M.T., 2021. Literatür taraması üzerinden COVID-19 salgınının küçük ve orta büyüklükteki işletmelere (KOBİ) etkisini anlamak: kavramsal bir analiz. Coğrafi Bilimler Dergisi, 19(2), 466-489. https://doi.org/10.33688/aucbd.956001
59. Tayyar, A.E., 2022. Is Global Climate Change Affecting Intra-Industry Trade? Econometric Evidence for the Fisheries Sector in Turkey. Panoeconomicus, 1–26. https://doi.org/10.2298/PAN200830003T
60. The Ministry of Health of the Republic of Turkey. (2020). COVID-19 weekly situation reports 29/06/2020—05/07/2020 Turkey. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/37862,covid-19-weekly-situation-report-2906202005072020pdf.pdf?0&_tag1=8C3F5C6E9B0E4630704978AA6BB815 1EEE4AFC99.
61. The Ministry of Finance of the Republic of Turkey. (2021). Ulusal ve Uluslararası Çalışmalar Işığında Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, T.C. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü, No 2004/1, Ankara.
62. Tok, D., 2022. Pandemics After 2000 and Their Economic Effects. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 4 (1), 33-45. DOI: 10.47103/bilturk.989451
63. Tokui, J., Kawasaki, K., Miyagawa, T., 2017. The economic impact of supply chain disruptions from the Great East-Japan earthquake. Japan and the World Economy, 41, 59-70. https://doi.org/10.1016/j.japwor.2016.12.005
64. Tolon, M.T., 2021. “COVID-19 Salgınının Türkiye Su Ürünleri Yetiştiricilik Sektörünün Ekonomik Projeksiyonu Üzerindeki Etkileri”, Su Ürünleri ve Hayvancılık, in: Yücel, B., Tolon, M.T., (Eds). Akademisyen Kitabevi, Ankara, pp: 1 -12.
65. Turkish Ministry of Agriculture and Forestry, 2022. https://www.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/EN/AnaSayfa.aspx (Accessed 15 February 2023).
66. TURKSTAT (Turkish Statistical Institute), 2000-2022. Fisheries Statistics, https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=97&locale=tr (Accessed 15 February 2023).
67. TURKSTAT (Turkish Statistical Institute), 2020. https://www.tuik.gov.tr/Home/Index, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=2 (Accessed 15 February 2023).
68. TURKSTAT (Turkish Statistical Institute), 2021. Dış Ticaret İstatistikleri https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul (Accessed 15 February 2023).
69. TURKSTAT (Turkish Statistical Institute), 2023. Agricultural Products Market. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1/2023Temmuz%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Raporu/SU%20%C3%9CR%C3%9CNLER%C4%B0%20T%C3%9CP%20HAZ%C4%B0RAN%202023-TEPGE.pdf (Accessed 15 February 2023). Warner, M. E., Zheng, L., 2013. Business incentive adoption in the recession. Economic Development Quarterly, 27(2), 90-101. https://doi.org/10.1177/0891242413479140
70. Wei, C., Zhang, M., Chen, W., Ge, Y., Wang, D., Zhang, D., Xue, D., Cheng, Q., Cheng, C., Zhang, W. (2023). After the pandemic: the global seafood trade market forecasts in 2030. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-13. https://doi.org/10.1057/s41599-023-02070-6
71. WHO (World Health Organization), 2020. Novel coronavirus–China. https://reliefweb.int/report/china/novel-coronavirus-china-disease-outbreak-news-12-january-2020 (Accessed 20 February 2023) WHO (World Health Organization), 2023. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019. (Accessed 20 February 2023)
72. Yalçın, M., 2021. COVID-19 Pandemisinde Kadınlarda Kayıt Dışı İstihdam Durumu. Asya Studies, 5(18), 359-372. https://doi.org/10.31455/asya.944398
73. Yigit, M., Ozkaya-Parlakay, A., Senel, E., 2021. Evaluation of COVID-19 vaccine refusal in parents. The Pediatric infectious disease journal, 40(4), e134-e136. DOI: 10.1097/INF.0000000000003042
74. Yükseler, Z., 2020. Koronavirüs (Covid-19) salgınının istihdam ve büyümeye etkisi. https://www.researchgate.net/publication/340511319_KORONAVIRUS_COVID-19_SALGINININ_ISTIHDAM_VE_BUYUMEYE_ETKISI(Accessed: 23 Ocak 2023)
75. Yücesan, B., Özkan, Ö., 2020. COVID-19 Pandemi Sürecinin Sağlık Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi. Eurasian Journal of Health Sciences, 3(COVID-19), 134-139.
76. Zeidy, I.A., 2020. Economic impact of COVID-19 on micro, small and medium enterprises (MSMEs) in Africa and policy options for mitigation. Common Mark. East. South. Africa. https://www.comesa.int/wp-content/uploads/2020/07/Impact-of-COVID-19-on-MSMEs-in-Africa.pdf.
77. Zhou, Y. M., Li, X., & Svejnar, J. (2011). Subsidiary divestiture and acquisition in a financial crisis: Operational focus, financial constraints, and ownership. Journal of Corporate Finance, 17(2), 272-287.