Research Article

Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme

Volume: 12 Number: 2026 June 11, 2026
EN TR

Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme

Abstract

Küresel iklim değişikliği ve artan antropojenik baskılar, Akdeniz Havzası’ndaki tatlı su rezervleri üzerinde giderek derinleşen hidrolojik sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışma Türkiye’nin ekolojik açıdan en hassas bölgelerinden biri olan Göller Yöresi’nde yer alan dokuz seçilmiş gölün 1990–2025 yılları arasındaki su yüzey alanı değişimlerini ve bu değişimlerin göl ve yakın çevresindeki termal rejim üzerindeki etkilerini uzaktan algılama yöntemleriyle incelemektedir. Çalışmanın temel amacı göl yüzeylerinde meydana gelen uzun süreli daralmaların kara ve su yüzey sıcaklıkları üzerinden eğilim analizleri ile pozitif bir geri besleme mekanizması oluşturup oluşturmadığını belirlemektir. Bu kapsamda Landsat uydu görüntüleri kullanılarak hesaplanan Modifiye Edilmiş Normalize Fark Su İndeksi sonuçları otuz beş yıllık süreçte Göller Yöresi genelinde belirgin sistematik ve süreklilik arz eden bir su kaybı eğilimini ortaya koymuştur. Termal süreçlerdeki değişimler Kara Yüzeyi Sıcaklık İndeksi ve Su Yüzeyi Sıcaklık İndeksi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular Akşehir, Karataş ve Yarışlı göllerinin yaz dönemlerinde tamamen kuruyarak karasal yüzeylere dönüştüğünü göstermektedir. Burdur Gölü yaklaşık %40, Eber Gölü ise %80 oranında su yüzey alanı kaybı yaşamıştır. Türkiye’nin en büyük tatlı su rezervleri olan Beyşehir ve Eğirdir göllerinde alansal değişim fazla olmasa da su hacmi açısından önemli kayıplar gerçekleşmiştir. Buna karşılık Salda ve Gölhisar gölleri derin morfolojileri, hidrojeolojik beslenme koşulları ve koruma statülerinin etkisiyle yüzey alanlarını görece olarak koruyabilmiştir. Çalışmada kullanılan yöntemlerden Mann–Kendall trend analizleri göl yüzeylerindeki gerileme ile yüzey sıcaklıkları arasında güçlü bir pozitif ilişki belirlenmiştir. Sonuçlar göl alanı kayıplarının yalnızca hidrolojik bir sorun olmadığını aynı zamanda yüzey enerji dengesini bozarak yerel ve bölgesel ölçekte ısınmayı pekiştiren bir mekanizma oluşturduğunu göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Destekleyen kurum veya kuruluş bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Etik gerektiren bir durum olmadığını taahhüt ederiz.

Thanks

Teşekkür bölümünde beyan edilmiştir.

References

  1. Aksak, P., Öztürk, Ş. K., & Ünsal, Ö. (2023). Investigation of Urban Heat Island on Climate Parameters and Remote Sensing: The Case of Istanbul City [In Turkish]. Aegean Geographical Journal, 32(1), 151-171. https://doi.org/10.51800/ecd.1266060
  2. Aksoy, T., Sarı, S., & Çabuk, A. (2019). Sulak alanların yönetimi kapsamında su indeksinin uzaktan algılama ile tespiti, Göller Yöresi. GSI Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 2(1).
  3. Albarqouni, M. M., Yagmur, N., Bektas Balcik, F., & Sekertekin, A. (2022). Assessment of spatio-temporal changes in water surface extents and lake surface temperatures using Google Earth Engine for lakes region, Türkiye. ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7), 407. https://doi.org/10.3390/ijgi11070407
  4. Alevkayalı, Ç., Atayeter, Y., Yayla, O., Bilgin, T., & Akpınar, H. (2023). Long-term coastline changes and climate relationship in Burdur Lake: Spatio-temporal trends and forecasts [In Turkish]. Turkish Geographical Review, (82), 37-50. https://doi.org/10.17211/tcd.1287976
  5. Alizadeh‐Choobari, O., Ahmadi‐Givi, F., Mirzaei, N., & Owlad, E. (2016). Climate change and anthropogenic impacts on the rapid shrinkage of Lake Urmia. International Journal of Climatology, 36(13), 4276-4286. https://doi.org/10.1002/joc.4630
  6. Altan Aydın, F., & Doğu, A. F. (2018). Level changesan d reasons in lakes: The example of Lake Van [In Turkish]. Yüzüncü Yıl University Journal of Social Sciences Institute, (41), 183-208.
  7. Anand, V., Kaur, S., Rajput, V. D., Minkina, T., Mandzhieva, S., Kumar, S., ... & Kumar, S. (2025). Analyzing the spatial relationship between land surface temperature and normalized difference vegetation index using remote sensing and GIS. Discover Geoscience, 3(1), 65. https://doi.org/10.1007/s44288-025-00167-w
  8. Arabacı, D., Kuşçu Şimşek, Ç., Ataol, M., & Eksilmez, A. F. (2026). A modelling framework for simulating 50-year thermal variation under lake drying and urban expansion: insights from Ramsar Lake Burdur, Türkiye. Theoretical and Applied Climatology, 157(3), 187.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Climate Change Impacts and Adaptation (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 11, 2026

Submission Date

January 29, 2026

Acceptance Date

May 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2026

APA
Alevkayalı, Ç. (2026). Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi, 12(2026). https://doi.org/10.58626/memba.1876007
AMA
1.Alevkayalı Ç. Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2026;12(2026). doi:10.58626/memba.1876007
Chicago
Alevkayalı, Çağan. 2026. “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 12 (2026). https://doi.org/10.58626/memba.1876007.
EndNote
Alevkayalı Ç (June 1, 2026) Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 12 2026
IEEE
[1]Ç. Alevkayalı, “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”, MEMBA Su Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 2026, June 2026, doi: 10.58626/memba.1876007.
ISNAD
Alevkayalı, Çağan. “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 12/2026 (June 1, 2026). https://doi.org/10.58626/memba.1876007.
JAMA
1.Alevkayalı Ç. Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2026;12. doi:10.58626/memba.1876007.
MLA
Alevkayalı, Çağan. “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 2026, June 2026, doi:10.58626/memba.1876007.
Vancouver
1.Çağan Alevkayalı. Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2026 Jun. 1;12(2026). doi:10.58626/memba.1876007

Founded in 2013 as the "Menba Kastamonu University Faculty of Fisheries Journal," our journal continues to be published as the "MEMBA Journal of Water Sciences."
-----------
MEMBA Journal of Water Sciences is an international, peer-reviewed, open-access scientific journal published by Kastamonu University. The journal aims to encourage the publication of fundamental and applied scientific research related to aquatic sciences and water resources, strengthen interdisciplinary scientific communication, and increase knowledge in this field. The journal began publishing continuously in 2026 and only accepts original articles, short notes, technical notes, reports, and reviews in English.

MEMBA Water Sciences Journal
TRDizin, SOBIAD, ASCI, CAB Direct, Google Scholar, Paperity, Asosindex, Academic Journal Index, CNKI Scholar
----------
Submitting a plagiarism similarity report is mandatory when uploading an article to our journal, and the plagiarism similarity rate in this report must be below 30%. Authors must submit this report when uploading their article.
Articles uploaded to our journal must include abstracts in both Turkish and English.