Araştırma Makalesi

Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme

Cilt: 12 Sayı: 2026 11 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme

Öz

Küresel iklim değişikliği ve artan antropojenik baskılar, Akdeniz Havzası’ndaki tatlı su rezervleri üzerinde giderek derinleşen hidrolojik sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışma Türkiye’nin ekolojik açıdan en hassas bölgelerinden biri olan Göller Yöresi’nde yer alan dokuz seçilmiş gölün 1990–2025 yılları arasındaki su yüzey alanı değişimlerini ve bu değişimlerin göl ve yakın çevresindeki termal rejim üzerindeki etkilerini uzaktan algılama yöntemleriyle incelemektedir. Çalışmanın temel amacı göl yüzeylerinde meydana gelen uzun süreli daralmaların kara ve su yüzey sıcaklıkları üzerinden eğilim analizleri ile pozitif bir geri besleme mekanizması oluşturup oluşturmadığını belirlemektir. Bu kapsamda Landsat uydu görüntüleri kullanılarak hesaplanan Modifiye Edilmiş Normalize Fark Su İndeksi sonuçları otuz beş yıllık süreçte Göller Yöresi genelinde belirgin sistematik ve süreklilik arz eden bir su kaybı eğilimini ortaya koymuştur. Termal süreçlerdeki değişimler Kara Yüzeyi Sıcaklık İndeksi ve Su Yüzeyi Sıcaklık İndeksi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular Akşehir, Karataş ve Yarışlı göllerinin yaz dönemlerinde tamamen kuruyarak karasal yüzeylere dönüştüğünü göstermektedir. Burdur Gölü yaklaşık %40, Eber Gölü ise %80 oranında su yüzey alanı kaybı yaşamıştır. Türkiye’nin en büyük tatlı su rezervleri olan Beyşehir ve Eğirdir göllerinde alansal değişim fazla olmasa da su hacmi açısından önemli kayıplar gerçekleşmiştir. Buna karşılık Salda ve Gölhisar gölleri derin morfolojileri, hidrojeolojik beslenme koşulları ve koruma statülerinin etkisiyle yüzey alanlarını görece olarak koruyabilmiştir. Çalışmada kullanılan yöntemlerden Mann–Kendall trend analizleri göl yüzeylerindeki gerileme ile yüzey sıcaklıkları arasında güçlü bir pozitif ilişki belirlenmiştir. Sonuçlar göl alanı kayıplarının yalnızca hidrolojik bir sorun olmadığını aynı zamanda yüzey enerji dengesini bozarak yerel ve bölgesel ölçekte ısınmayı pekiştiren bir mekanizma oluşturduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum veya kuruluş bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik gerektiren bir durum olmadığını taahhüt ederiz.

Teşekkür

Teşekkür bölümünde beyan edilmiştir.

Kaynakça

  1. Aksak, P., Öztürk, Ş. K., & Ünsal, Ö. (2023). Investigation of Urban Heat Island on Climate Parameters and Remote Sensing: The Case of Istanbul City [In Turkish]. Aegean Geographical Journal, 32(1), 151-171. https://doi.org/10.51800/ecd.1266060
  2. Aksoy, T., Sarı, S., & Çabuk, A. (2019). Sulak alanların yönetimi kapsamında su indeksinin uzaktan algılama ile tespiti, Göller Yöresi. GSI Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 2(1).
  3. Albarqouni, M. M., Yagmur, N., Bektas Balcik, F., & Sekertekin, A. (2022). Assessment of spatio-temporal changes in water surface extents and lake surface temperatures using Google Earth Engine for lakes region, Türkiye. ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(7), 407. https://doi.org/10.3390/ijgi11070407
  4. Alevkayalı, Ç., Atayeter, Y., Yayla, O., Bilgin, T., & Akpınar, H. (2023). Long-term coastline changes and climate relationship in Burdur Lake: Spatio-temporal trends and forecasts [In Turkish]. Turkish Geographical Review, (82), 37-50. https://doi.org/10.17211/tcd.1287976
  5. Alizadeh‐Choobari, O., Ahmadi‐Givi, F., Mirzaei, N., & Owlad, E. (2016). Climate change and anthropogenic impacts on the rapid shrinkage of Lake Urmia. International Journal of Climatology, 36(13), 4276-4286. https://doi.org/10.1002/joc.4630
  6. Altan Aydın, F., & Doğu, A. F. (2018). Level changesan d reasons in lakes: The example of Lake Van [In Turkish]. Yüzüncü Yıl University Journal of Social Sciences Institute, (41), 183-208.
  7. Anand, V., Kaur, S., Rajput, V. D., Minkina, T., Mandzhieva, S., Kumar, S., ... & Kumar, S. (2025). Analyzing the spatial relationship between land surface temperature and normalized difference vegetation index using remote sensing and GIS. Discover Geoscience, 3(1), 65. https://doi.org/10.1007/s44288-025-00167-w
  8. Arabacı, D., Kuşçu Şimşek, Ç., Ataol, M., & Eksilmez, A. F. (2026). A modelling framework for simulating 50-year thermal variation under lake drying and urban expansion: insights from Ramsar Lake Burdur, Türkiye. Theoretical and Applied Climatology, 157(3), 187.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İklim Değişikliği Etkileri ve Uyarlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2026

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Alevkayalı, Ç. (2026). Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi, 12(2026). https://doi.org/10.58626/memba.1876007
AMA
1.Alevkayalı Ç. Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2026;12(2026). doi:10.58626/memba.1876007
Chicago
Alevkayalı, Çağan. 2026. “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 12 (2026). https://doi.org/10.58626/memba.1876007.
EndNote
Alevkayalı Ç (01 Haziran 2026) Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 12 2026
IEEE
[1]Ç. Alevkayalı, “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”, MEMBA Su Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 2026, Haz. 2026, doi: 10.58626/memba.1876007.
ISNAD
Alevkayalı, Çağan. “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 12/2026 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.58626/memba.1876007.
JAMA
1.Alevkayalı Ç. Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2026;12. doi:10.58626/memba.1876007.
MLA
Alevkayalı, Çağan. “Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 2026, Haziran 2026, doi:10.58626/memba.1876007.
Vancouver
1.Çağan Alevkayalı. Göller Yöresi’nde Hidrolojik Kayıpların Yüzey Sıcaklıkları Üzerindeki Etkileri: Uzaktan Algılama Tabanlı Bir İnceleme. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2026;12(2026). doi:10.58626/memba.1876007

"Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi" olarak 2013'te kurulan dergimiz,
"MEMBA Su Bilimleri Dergisi" olarak yayın hayatına devam etmektedir.
-----------
MEMBA Su Bilimleri Dergisi, Kastamonu Üniversitesi tarafından yayımlanan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bilimsel bir dergidir. Dergi, sucul bilimler ve su kaynaklarına ilişkin temel ve uygulamalı bilimsel araştırmaların yayımlanmasını teşvik etmeyi, disiplinler arası bilimsel iletişimi güçlendirmeyi ve bu alandaki bilgi birikimini artırmayı amaçlamaktadır. Dergi 2026 yılından itibaren sürekli yayın modelinde yayıncılık yapmaya başlamış olup, sadece İngilizce orjinal makaleler, kısa notlar, teknik notlar, raporlar ve derlemelere yer verir.

MEMBA Su Bilimleri Dergisi
TRDizin, SOBIAD, ASCI, CAB Direct, Google Scholar, Paperity, Asosindex, Academic Journal Index, CNKI Scholar
dizinlerinde taranmaktadır.
----------
Dergimize makale yükleme sırasında intihal benzerlik raporu yüklemek zorunlu ve bu raporun intihal benzerlik oranının % 30'un altında olması gerekmektedir. Bu raporu yazarlar makale yükleme sırasında göndermelidir.
Dergimize yüklenen makalelerde Türkçe ve İngilizce özetlerin bulunması zorunludur.