Research Article

Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)

Volume: 21 Number: 3 December 22, 2025
TR EN

Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)

Abstract

Araştırma, fen eğitimi alanında bilimsel yaratıcılık konusundaki lisansüstü çalışmaların incelenmesini ve bu konudaki genel eğilimin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Amaç doğrultusunda, 2007 ile 2024 yılları arasında Türkiye’de yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri; yayımlandığı yıl, tür, amaç, yöntem, örneklem türü, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve sonuçları açısından incelenmiştir. Araştırmanın yöntemi sistematik derleme yöntemidir. Çalışmaya, fen eğitimi alanında bilimsel yaratıcılık konusunda Türkiye’de 2007 ve 2024 yılları arasında gerçekleştirilmiş olan 70 yüksek lisans ve 27 doktora çalışması dahil edilmiştir. Araştırmadaki bulgulara göre, belirtilen konu alanındaki en fazla çalışma 2020-2024 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Tezlerin büyük bir kısmı yüksek lisans düzeyindedir ve sıklıkla kullanılan yöntem nicel yöntemdir. Tezlerde en yaygın çalışma grupları ortaokul öğrencileri ve üniversite öğrencileridir. Veri toplama aracı olarak en fazla Bilimsel Yaratıcılık Testi kullanılmaktadır. Tezlerin veri analizlerinde nicel analiz yöntemlerinden t-testi en çok kullanılan analiz yöntemidir. Lisansüstü çalışmaların sonuçlarına göre, örneklem gruplarında uygulanan yöntemlerin bilimsel yaratıcılığın gelişimine katkı sağladığı ve olumlu etkiler bıraktığı tespit edilmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Not.

Ethical Statement

During the study, ethical principles were followed.

References

  1. Abdurrahman, A., Ariyani, F., Maulina, H. ve Nurulsari, N. (2019). Design and validation of inquiry-based STEM learning strategy as a powerful alternative solution to facilitate gift students facing 21st century challenging. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 7(1), 33-56. https://doi.org/10.17478/jegys.513308
  2. Aktamış, H. & Ergin, Ö. (2007). Bilimsel süreç becerileri ile bilimsel yaratıcılık arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 11-23.
  3. AlAli, R. (2024). Enhancing 21st century skills through integrated STEM education using project-oriented problem-based learning. Geo Journal of Tourism and Geosites, 53(2), 421-430. https://doi.org/10.30892/gtg.53205-1217
  4. Andreasen, N.C. (2009). Yaratıcı beyin dehanın nörobilimi (3. Baskı). (K. Güney, Çev. Ed.), Arkadaş Yayıncılık.
  5. Ayverdi, L. (2012). İlköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersinde bilimsel yaratıcı etkinlik uygulamaları:" Hücre Bölünmesi ve Kalıtım" ünitesi örneği (Tez No: 312959) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi]. https://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/2388.
  6. Ayverdi, L. & Öz Aydın, S. (2022). Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin eğitiminde FeTeMM yaklaşımına dayalı bir öğretim tasarımının öğretim sürecine etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(1), 254-273. https://doi.org/10.16986/HUJE.2020062717
  7. Aguilera, D. & Ortiz-Revilla, J. (2021). STEM vs. STEAM education and student creativity: A systematic literature review. Education Sciences, 11(7), 331. https://doi.org/10.3390/educsci11070331
  8. Bentley, T. (2004). Yaratıcılık (Creativity) (3. Baskı). (Çev: O. Yıldırım). Hayat Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 22, 2025

Submission Date

October 6, 2024

Acceptance Date

October 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 21 Number: 3

APA
Yılmaz, B., & Ayverdi, L. (2025). Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 754-775. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1562474
AMA
1.Yılmaz B, Ayverdi L. Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). MEUJFE. 2025;21(3):754-775. doi:10.17860/mersinefd.1562474
Chicago
Yılmaz, Belemir, and Leyla Ayverdi. 2025. “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (3): 754-75. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1562474.
EndNote
Yılmaz B, Ayverdi L (December 1, 2025) Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 3 754–775.
IEEE
[1]B. Yılmaz and L. Ayverdi, “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”, MEUJFE, vol. 21, no. 3, pp. 754–775, Dec. 2025, doi: 10.17860/mersinefd.1562474.
ISNAD
Yılmaz, Belemir - Ayverdi, Leyla. “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21/3 (December 1, 2025): 754-775. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1562474.
JAMA
1.Yılmaz B, Ayverdi L. Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). MEUJFE. 2025;21:754–775.
MLA
Yılmaz, Belemir, and Leyla Ayverdi. “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 3, Dec. 2025, pp. 754-75, doi:10.17860/mersinefd.1562474.
Vancouver
1.Belemir Yılmaz, Leyla Ayverdi. Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). MEUJFE. 2025 Dec. 1;21(3):754-75. doi:10.17860/mersinefd.1562474

Once articles are published in the journal, the publishing rights belong to the journal. All articles published in the journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) license, which permits sharing by others.