Araştırma Makalesi

Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)

Cilt: 21 Sayı: 3 22 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)

Öz

Araştırma, fen eğitimi alanında bilimsel yaratıcılık konusundaki lisansüstü çalışmaların incelenmesini ve bu konudaki genel eğilimin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Amaç doğrultusunda, 2007 ile 2024 yılları arasında Türkiye’de yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri; yayımlandığı yıl, tür, amaç, yöntem, örneklem türü, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve sonuçları açısından incelenmiştir. Araştırmanın yöntemi sistematik derleme yöntemidir. Çalışmaya, fen eğitimi alanında bilimsel yaratıcılık konusunda Türkiye’de 2007 ve 2024 yılları arasında gerçekleştirilmiş olan 70 yüksek lisans ve 27 doktora çalışması dahil edilmiştir. Araştırmadaki bulgulara göre, belirtilen konu alanındaki en fazla çalışma 2020-2024 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Tezlerin büyük bir kısmı yüksek lisans düzeyindedir ve sıklıkla kullanılan yöntem nicel yöntemdir. Tezlerde en yaygın çalışma grupları ortaokul öğrencileri ve üniversite öğrencileridir. Veri toplama aracı olarak en fazla Bilimsel Yaratıcılık Testi kullanılmaktadır. Tezlerin veri analizlerinde nicel analiz yöntemlerinden t-testi en çok kullanılan analiz yöntemidir. Lisansüstü çalışmaların sonuçlarına göre, örneklem gruplarında uygulanan yöntemlerin bilimsel yaratıcılığın gelişimine katkı sağladığı ve olumlu etkiler bıraktığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok.

Etik Beyan

Çalışma esnasında etik ilkelere uygun olarak hareket edilmiştir.

Kaynakça

  1. Abdurrahman, A., Ariyani, F., Maulina, H. ve Nurulsari, N. (2019). Design and validation of inquiry-based STEM learning strategy as a powerful alternative solution to facilitate gift students facing 21st century challenging. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 7(1), 33-56. https://doi.org/10.17478/jegys.513308
  2. Aktamış, H. & Ergin, Ö. (2007). Bilimsel süreç becerileri ile bilimsel yaratıcılık arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 11-23.
  3. AlAli, R. (2024). Enhancing 21st century skills through integrated STEM education using project-oriented problem-based learning. Geo Journal of Tourism and Geosites, 53(2), 421-430. https://doi.org/10.30892/gtg.53205-1217
  4. Andreasen, N.C. (2009). Yaratıcı beyin dehanın nörobilimi (3. Baskı). (K. Güney, Çev. Ed.), Arkadaş Yayıncılık.
  5. Ayverdi, L. (2012). İlköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersinde bilimsel yaratıcı etkinlik uygulamaları:" Hücre Bölünmesi ve Kalıtım" ünitesi örneği (Tez No: 312959) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi]. https://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/2388.
  6. Ayverdi, L. & Öz Aydın, S. (2022). Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin eğitiminde FeTeMM yaklaşımına dayalı bir öğretim tasarımının öğretim sürecine etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(1), 254-273. https://doi.org/10.16986/HUJE.2020062717
  7. Aguilera, D. & Ortiz-Revilla, J. (2021). STEM vs. STEAM education and student creativity: A systematic literature review. Education Sciences, 11(7), 331. https://doi.org/10.3390/educsci11070331
  8. Bentley, T. (2004). Yaratıcılık (Creativity) (3. Baskı). (Çev: O. Yıldırım). Hayat Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2024

Kabul Tarihi

22 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, B., & Ayverdi, L. (2025). Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 754-775. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1562474
AMA
1.Yılmaz B, Ayverdi L. Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). MEÜEFD. 2025;21(3):754-775. doi:10.17860/mersinefd.1562474
Chicago
Yılmaz, Belemir, ve Leyla Ayverdi. 2025. “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (3): 754-75. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1562474.
EndNote
Yılmaz B, Ayverdi L (01 Aralık 2025) Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 3 754–775.
IEEE
[1]B. Yılmaz ve L. Ayverdi, “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”, MEÜEFD, c. 21, sy 3, ss. 754–775, Ara. 2025, doi: 10.17860/mersinefd.1562474.
ISNAD
Yılmaz, Belemir - Ayverdi, Leyla. “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21/3 (01 Aralık 2025): 754-775. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1562474.
JAMA
1.Yılmaz B, Ayverdi L. Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). MEÜEFD. 2025;21:754–775.
MLA
Yılmaz, Belemir, ve Leyla Ayverdi. “Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024)”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 3, Aralık 2025, ss. 754-75, doi:10.17860/mersinefd.1562474.
Vancouver
1.Belemir Yılmaz, Leyla Ayverdi. Fen Eğitimi Alanında Bilimsel Yaratıcılık Konusundaki Lisansüstü Çalışmalar: Türkiye Örneği (2007-2024). MEÜEFD. 01 Aralık 2025;21(3):754-75. doi:10.17860/mersinefd.1562474

Makaleler dergide yayınlandıktan sonra yayım hakları dergiye ait olur.
Dergide yayınlanan tüm makaleler, diğerleri tarafından paylaşılmasına olanak veren Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı altında lisanslanır.