Türkiye’deki Suriyeli Eğitim Çağı Çocuklarının Eğitim Süreçleri Üzerine Bir Çözümleme

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğrenci ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak Suriyeli öğrencilerin eğitim sürecinde karşılaştıkları güçlükleri belirlemek, eğitim süreci içerisinde Suriyeli öğrencilerin eğitiminde öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükleri ele almak ve bu güçlüklerin aşılmasına dönük çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmada, çalışma grubu oluşturulurken, amaçsal örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir (convenience sampling) durum örnekleme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri, 35 öğretmen ve 42 Suriyeli öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla elde edilmiştir. Betimsel ve içerik çözümlemesi kullanılarak verilerin çözümlemesi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre Suriyeli öğrencilerin eğitim sürecinde dil ve kültür, eğitim sürecine uyum sağlama, ayrımcı davranışlarla karşılaşma, disiplin sorunları ve ekonomik etmenler konularında güçlük yaşamakta oldukları belirlenmiştir. Öğretmenler ise Suriyeli öğrencilerin eğitiminde sınıf yönetimi, ders araç-gereci eksikliği ve disiplin konularında yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Suriyeli öğrencilerin yoğun olarak kayıtlı olduğu okullarda görev yapan öğretmenlerin desteklenmesi ve öğrencilerin okul ve toplum yaşamına uyum sağlamalarının güçlendirilmesi için çeşitli eğitim gereksinimlerinin karşılanması önem arz etmektedir.

Keywords

• Suriyeli öğrenciler
• sığınmacı
• eğitim sorunları.
• eğitim politikaları

An Analysis on Educational Process of Syrian School-Age Children in Turkey

Abstract

The aim of this research is to determine the difficulties faced by Syrian students in education process based on student and teacher opinions, address the difficulties faced by teachers in the education of Syrian students during the education process and offer solutions for overcoming these difficulties. While forming the study group in the research, convenience sampling, one of the purposeful sampling methods, was used. Phenomenology design was used in the research. In the study, data were obtained through semi-structured interview forms with 35 teachers and 42 Syrian students. Data were analyzed using descriptive and content analysis. In the results obtained from the research, it was determined that Syrian students have difficulties in language and culture, adapting to the education process, encountering discriminatory behaviors, disciplinary problems and economic factors in the education process. Similarly, teachers also experience difficulties in the education of Syrian students in terms of classroom management, lack of course materials and discipline. An inclusive education approach is needed to meet basic education needs, support teachers working in existing schools, and increase financial resources in this field in schools where Syrian students are heavily enrolled.

Keywords

• Syrian students
• asylum seeker
• educational problems.
• education policy

References

1. Abadan-Unat, N. (2017). Bitmeyen göç konuk işçilikten ulus ötesi yurttaşlığa (3. Baskı). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) (2018). İnfografik-dünyanın en cömert ve en çok sığınmacıya ev sahipliği yapan ülkesi: Türkiye. Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/tr/13016/Infografik/grafik/18383
3. Alkalay, G. (2020). İlkokul yöneticilerine ve sınıf öğretmenlerine göre Suriyeli sığınmacı öğrencilerin yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
4. Altıntaş, M. E. (2018). DKAB öğretmenlerine göre Suriyeli çocukların devlet okullarında karşılaştıkları sorunlar (Nitel bir araştırma). Marife 18(2), 469-499. doi:https://doi.org/10.33420/marife.460366.
5. Amar, P. ve Prashad, V. (2014). Ortadoğu’da devrim yapmak. P. Amar ve V. Prashad (Ed.). Arap Baharı’ndan kesitler: Yeni Ortadoğu’yu anlamak içinde (s. 9-19). İstanbul: İntifada Yayınları.
6. Apak, H. (2015). Suriyeli göçmenlerin gelecek beklentileri: Mardin örneği. Birey ve Toplum, 5, 125-142.
7. Aslan, A. (2020). Suriyeli öğrencilerin ikincil sosyalleşmeleri bağlamında okulun işlevleri: Çarşamba ilçesi örneği. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 8(1), 42-58.
8. Ayan Ceyhan, M. ve D. Koçbaş. (2011). Göç ve Çokdillilik bağlamında okullarda okuryazarlık edinimi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Göç Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Erişim adresi: https://www.uni-otsdam.de/fileadmin01/projects/daf/LAS_AyanCeyhan_Ko%C3%A7bas.pdf

9. Aykırı, K. (2017). Sınıf öğretmenlerinin sınıflarındaki Suriyeli öğrencilerin eğitim durumlarına ilişkin görüşleri. Turkish Journal of Primary Education, 2, 44-56.
10. Bartlett, L., Mendenhall, M. and Ghaffar-Kucher, A. (2017). Culture in acculturation: Refugee youth’s schooling experiences in international schools in New York City. International Journal of Intercultural Relations, 60, 109-119. Erişim adresi: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0147176717301748
11. Bauman, Z. (2004). Wasted lives: Modernity and its outcasts. USA: Blackwell Publishing Ltd.
12. Berktin, C. T. (1974). Öğrenci problemleri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
13. Beyazova, A. ve Akbaş, M. (2016). Türkiye’deki devlet okullarında Suriyeli mülteci çocuklar. A. Kaya, G. Vural ve A. Aydın (Ed.). Değerler eğitimi: Eğitimde farklılık ve katılım hakkı içinde (s. 127-145). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
14. Binbaşıoğlu, C. (2004) Ailede ve okulda eğitim sorunları (2. Baskı). İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
15. Biner, Ö. ve Soykan, C. (2016). Suriyeli mültecilerin perspektifinden Türkiye’de yaşam. İzmir: Mülteci-Der Yayınları.
16. Bircan, T. ve Sunata, U. (2015). Educational assessment of Syrian refugees in Turkey. Migration Letters, 12(3), 226-237. Erişim adresi: http://search.proquest.com.resources.library.brandeis.edu/docview/1718580495?rfr
17. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) (2017, Haziran). 230.000’den fazla mülteci çocuk Türkiye’de Şartlı Eğitim Yardımı Programı’ndan yararlanacak. Erişim adresi: https://www.unicefturk.org/yazi/muelteci-cocuklar-icin-sartli-egitim-yardimi
18. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) (2020, Aralık). Turkey 2020 Humanitarian Situation Report. Erişim adresi: https://www.unicefturk.org/yazi/acil-durum-turkiyedeki-suriyeli-cocuklar
19. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi. (1949, 27 Mayıs). Resmi Gazete (Sayı: 7217).
20. Boswall K. ve Al Akash, R. (2015). Personal perspectives of protracted displacement: An ethnographic insight into the isolation and coping mechanisms of Syrian women and girls living as urban refugees in northern Jordan. Intervention, 13, 203–215. doi: http://dx.doi.org/10.1097/WTF.0000000000000097
21. Bölgesel Mülteci ve Dayanıklılık Planı (3RP) (2021). Türkiye Ülke Bölümü 2021-2022. Erişim adresi: https://reliefweb.int/report/turkey/regional-refugee-and-resilience-plan-3rp-turkey-country-chapter-2021-2022-entr
22. Bulut, S., Kanat Soysal, Ö., Gülçiçek, D. (2018). Suriyeli öğrencilerin Türkçe öğretmeni olmak: Suriyeli öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan sorunlar. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(2), 1210-1238.
23. Büyükikiz, K. K. ve Çangal, Ö. (2016). Suriyeli misafir öğrencilere Türkçe öğretimi projesi üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(3), 1414-1430.
24. Chambers, I. (2014). Göç, kültür, kimlik (İ. Türkmen ve M. Beşikçi, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
25. Coşkun, İ. ve Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyeli mültecilerin eğitiminde yol haritası: Fırsatlar ve zorluklar. Ankara: Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA).
26. Çetin, İ. (2016). Türkiye’de Suriyeli sığınmacıların sosyal ve kültürel entegrasyonu. Sosyoloji Dergisi, 34, 197-222.
27. Danış, D. (2016, Ocak). Türk göç politikasında yeni bir devir: Bir dış politika enstrümanı olarak Suriyeli mülteciler. Saha, 2, 6-11.
28. Davies, A. (2008). Characteristics of adolescent Sierra Leonean refugees in public schools in New York City. Education and Urban Society, 40(3), 361-376.
29. Demir, B. N., Özdemir, S. ve Köse, A. (2020). İlköğretim kademesine Suriyeli öğrencilerin katılması ile oluşan disiplin sorunları hakkında yönetici görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 311-335.
30. Demir, S. ve Demir, Y. (2020). Suriyeli ortaokul öğrencilerinin Türk eğitim sistemindeki yaşantılarına ilişkin bir değerlendirme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 456-467. doi:10.24106/kefdergi.3663
31. Deniz, A. Ç., Ekinci, Y. ve Hülür, A. B. (2016). Suriyeli sığınmacıların karşılaştığı sosyal dışlanma mekanizmaları. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi (SBARD), 14(27), 17-40.
32. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) (2017). Bir arada yaşamı ve geleceği kapsayıcı eğitimle inşa etmek. Erişim adresi: https://indd.adobe.com/view/6066c857-843a-4d49-b7e9-77f635a950cf
33. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) (2019). Eğitim izleme raporu 2017-18. Erişim adresi: http://www.egitimreformugirisimi.org/wpcontent/uploads/2017/03/EIR_2017_2018_29.11.18.pdf
34. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) (2015). Immigrants students at school: Easing the journey towards integration. OECD Publishing.
35. Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyeli mülteci çocukların Eğitimi. SETA Analiz, 153. SETA: Ankara. Erişim adresi: http://file.setav.org/Files/Pdf/20160309195808
36. Er, O., Biçer, N. ve Bozkırlı, K. Ç. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunların ilgili alan yazını ışığında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1(2), 51-69.
37. Erdem, C. (2017). Sınıfında mülteci öğrenci bulunan sınıf öğretmenlerinin yaşadıkları öğretimsel sorunlar ve çözüme dair önerileri. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-42.
38. Erdoğan, M. M. (2017). Suriyeliler barometresi-SB2017/yönetici özeti (taslak). Erişim adresi: https://mmuraterdogan.files.wordpress.com/2016/06/suriyeliler-barometresi-yc3b6netici-c3b6zeti.pdf
39. Erdoğan, M. M. (2019). Türkiye’deki Suriyeli mülteciler. Erişim adresi: https://www.kas.de/documents/283907/7339115/T%C3%BCrkiye%27deki+Suriyeliler.pdf/acaf9d37-7035-f37c-4982-c4b18f9b9c8e?version=1.0&t=1571303334464
40. Eren, Z. (2019). Yönetici ve öğretmen görüşlerine göre göçmen çocukların eğitim sorunları ve çözüm önerileri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 213-234.
41. Ereş, F. (2016). Problem of the immigrant students’ teachers: are they ready to teach?. International Education Studies, 9(7), 64-71.
42. Eroğlu, Ö. B. ve Gülcan, M. G. (2016). Göçle gelen ailelerin ve çocuklarının eğitim sorunları (Mersin ili örneği). K. Beycioğlu, N. Özer, D. Koşar ve İ. Şahin (Ed.). Eğitim yönetimi araştırmaları içinde (s. 218-238). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
43. Ersoy, A. F. ve Turan, N. (2019). Suriyeli ve göçmen öğrencilerde sosyal dışlanma ve çeteleşme. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(2), 828-840.
44. European Commission. (2021). Towards migrant integration in education and training. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/education/policies/european-policy-cooperation/education-and-migrants_en
45. Feuerverger, G. (2011). Re-bordering spaces of Trauma: Auto-ethnographic reflections on the immigrant and refugee experience in an inner-city high school in Toronto. International Review of Education, 57(3-4), 357-375.
46. Geçici Koruma Yönetmeliği. (2014, 10 Ekim). Resmi Gazete (Sayı: 29153). Erişim adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141022-15-1.pdf
47. Gencer, T. E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: Suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 838-851.
48. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (GİGM) (2021). Göç istatistikleri, geçici koruma. Erişim adresi: http://www.goc.gov.tr/icerik6/gecici-koruma_363_378_4713_icerik
49. Hooper, H. (2015). Africa’s lone child migrants face robbery and torture on journey to Europe. The Guardian. Erişim adresi: http://www.theguardian.com/world/2015/apr/18/africas-lone
50. Hoş, R. (2016). Education in Emergencies: Case of a Community School for Syrian Refugees. European Journal of Educational Research, 5(2), 53-60. doi: 10.12973/eu-jer.5.2.53
51. Işık Ercan, Z. (2012). In pursuit of a new perspective in the education of children of the refugees: Advocacy for the ‘family’. Educational Sciences: Theory and Practice, 3025-3038.
52. Kuzu Jafari, K , Tonğa, N, Kışla, H . (2018). Suriyeli öğrencilerin bulunduğu sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin görüşleri ve uygulamaları. Academy Journal of Educational Sciences, 2(2), 134-146 . doi: 10.31805/acjes.479232.
53. Karabağ, S. N. ve Oğuz, E. (2018). Sığınmacı öğrencilerin eğitim sorunları. Y. Karaman Kepenekçi ve P. Taşkın (Ed.). Prof. Dr. Emine Akyüz’e armağan: Akademisyenlikte 50 yıl içinde (s. 265-276). Ankara: Pegem Yayıncılık.
54. Karakütük, K. ve Kavak, Y. (2017). Göç olgusu ve eğitim planlaması. Erişim adresi: http://pictes.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017
55. Karasu, M. A. (2016). Şanlıurfa’da yaşayan Suriyeli sığınmacıların kentle uyum sorunu. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 995-1014.
56. Kaştan, Y. (2015). Türkiye’de göç yaşamış çocukların eğitim sürecinde karşılaşılan problemler. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 216-229.
57. Kirişci, K. (2014). Misafirliğin ötesine geçerken: Türkiye’nin “Suriyeli mülteciler” sınavı (Syrian Refugees and Turkey's Challenges: Going Beyond Hospitality). Ankara: Brookings Enstitüsü ve Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (USAK).
58. Kirk, J. ve Cassity, E. (2007). Minimum standards for quality education for refugee youth. Youth Studies Australia, 26, 50-56.
59. Kurter, M. Ç. (2016). Suriyeli mültecilerin eğitim hakkına erişimi. Saha Araştırması Tarama Raporu. Erişim adresi: https://www.academia.edu/31170856
60. Kümbetoğlu, B. (2005). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. Ankara: Bağlam Yayıncılık.
61. Lam, U. F., Chen, W-W., Zhang, J. and Liang, T. (2015). It feels good to learn where I belong: School belonging, academic emotions, and academic achievement in adolescents. School Psychology International, 36(4), 393-409. doi: 10.1177/0143034315589649.
62. MacNevin, J. (2012). Learning the way: Teaching and learning with and for youth from refugee backgrounds on Prince Edward Island. Canadian Journal of Education, 35(3), 48-63.
63. Massfeller, H. ve Hamm, L. (2019). “I’m thinking i want to live a better life”: Syrian refugee student adjustment in New Brunswick. Journal of Contemporary Issues in Education, 14(1), 33-54.
64. McCall, A. L. ve Vang, B. (2012). Preparing preservice teachers to meet the needs of hmong refugee students. Multicultural Perspectives, 14(1), 32-37. doi: 10.1080/15210960.2012.646847
65. Mercan Uzun, E. ve Bütün, E. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki Suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83.
66. Miles, M., Huberman, A. M. ve Saldana, J. (2013). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
67. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2013b, 29 Eylül). Ülkemizde Geçici Koruma Altında Bulunan Suriye Vatandaşlarına Yönelik Eğitim Öğretim Hizmetleri Genelgesi. Erişim adresi: file:///C:/Users/Emine/Desktop/Turkiyenin_Gocmen_ve_Multecilere_Yonelik.pdf
68. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2015). 2015-2019 stratejik planı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı.
69. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2017). 2018 yılı bütçe sunuşu. Erişim adresi: https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/27095218_2018_MEB_BYTYE_SUNUYU_GENEL_KURUL_18.12.2017.pdf
70. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013a, 26 Nisan). Ülkemizde Kamp Dışında Misafir Edilen Suriye Vatandaşlarına Yönelik Tedbirler. Erişim adresi: http://melikgazi.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2013_05/03024558_suriye.pdf
71. Milli Eğitin Bakanlığı (MEB). (2020). Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü. Erişim adresi: https://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_01/27110237_OCAK_2020internet_BulteniSunu.pdf
72. Moralı, G. (2018). Suriyeli mülteci çocuklara Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1427-1449. Doi:10.26466/opus.443945
73. Moussa I. (2014). Identity crisis in the Syrian society during the crisis. Thesis for Executive Master in Psychosocial Support & Dialogue. IOM and Lebanese, University Beirut.
74. Mthethwa-Sommers, S. ve Kisiara, O. (2015). Listening to students from refugee backgrounds: Lessons for education professionals. PennGSE Perspectives on Urban Education, 12(1), 1-9. Erişim adresi: http://www.urbanedjournal.org
75. Nar, B. (2008). Göçün eğitime ve eğitim yönetimine etkileri (Dilovası örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
76. Oikonomidoy, E. (2010). Zooming into the school narratives of refugee students. Multicultural Perspective, 12(2),74-80.
77. Orhan, O. ve Gündoğar, S. S. (2015). Effects of Syrian refugees on Turkey. Ankara: Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM).
78. Özer, Y. Y., Ateşok, Z. Ö. ve Komşuoğlu, A. (2016). Türkiye’nin Göçmen ve Mültecilere Yönelik Eğitim Politikalarının Dönüşümü. A. Esen, M. Duman ve H. Alper (Ed.). Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyeli mülteciler: Tespitler ve öneriler içinde (s. 147-171). İstanbul: Dünya Yerel Yönetim ve Demokrasi Akademisi Vakfı Yayınları.
79. Özenç, E. G. ve Saat, F. (2019). Sınıf öğretmenlerinin Suriyeli öğrencilerin eğitiminde karşılaştığı sorunlar. International Journal of Active Learning (IJAL), 4(2), 60-74.
80. PICTES. Suriyeli Çocukların Türk Eğitim Sistemine Entegrasyonunun Desteklenmesi Projesi (2017). Erişim adresi: https://pictes.meb.gov.tr/izleme
81. Pohl, C. (2013). Diversity and diversity management in education. Münih: Waxman Verlag Publishing.
82. Polat Uluocak, G. (2009). İç göç yaşamış ve yaşamamış çocukların okulda uyumu. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 35-44.
83. Rah, Y., Choi, S. ve Nguyen, T. S. T. (2009). Building bridges between refugee parents and schools. International Journal of Leadership in Educational, 12(4), 347-365.
84. Roxas, K. (2010). Who really wants ‘the tired, the poor, and the huddled masses’ anyway?: Teachers' use of cultural scripts with refugee students in public schools. Multicultural Perspectives, 12(2), 65-73.
85. Sarpkaya, P. (2005). Resmi liselerde disiplin sorunları ve ilgili grupların (Öğretmen, öğrenci, yönetici, veli) yaklaşımları: Aydın merkez ilçe örneği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi) Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
86. Sayın, Y., Usanmaz, A. ve Aslangiri, F. (2016). Uluslararası göç olgusu ve yol açtığı etkiler: Suriye göçü örneği. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 18(31), 1-13.
87. Schnepf, S. V. (2004). How different are ımmigrants? A cross-country and cross-survey analysis of educational achievement. IZA discussion paper No. 1398. Bonn: IZA.
88. Seydi, A. R. (2014). Türkiye’nin Suriyeli sığınmacıların eğitim sorununun çözümüne yönelik izlediği politikalar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 267-305.
89. Shuayb, M. Makkouk, N. ve Tuttunji, S. (2014). Widening access to quality education for Syrian refugees: The role of private and NGO sectors in Lebanon. Lebanon: Centre for Lebanese Studies.
90. Songür, N. ve Olgun, O. (2020). Geçici koruma statüsündeki Suriye kökenli öğrencilerin eğitim gördükleri ilkokullarda yaşanan sorunlar: Ankara-Altındağ ilçesi örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(4), 2969-2996.
91. Stewart, J. (2012). Transforming schools and strengthening leadership to support the educational and psychosocial needs of war-affected children living in Canada. Diaspora, Indigenous, and Minority Education, 6(3), 172-189. doi:10.1080/15595692.2012.691136
92. Strekalova, E. ve Hoot, J. (2008). What is special about special needs of refugee children? Guidelines for teachers. Multicultural Education, 16(1), 21-24.
93. Sunata, U. ve Abdulla, A. (2020) Lessons from experiences of Syrian civil society in refugee education of Turkey. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 18(4), 434-447. doi: 10.1080/15562948.2019.1692984
94. Szulkin, R. ve J. O. Jonsson, (2007). Ethnic segregation and educational outcomes in Swedish comprehensive schools. Working Paper 2. Stockholm: The Stockholm University Linnaeus Center for Integration Studies (SULCIS).
95. Şahin, F. ve Şener, Ö. (2019). Geçici Koruma Altındaki Suriyeli öğrencilerin eğitim süreçlerindeki dil ve iletişim sorunları: İstanbul Fatih örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi AraĢtırmaları Dergisi (ASEAD), 6(9), 66-85.
96. Şahin, M. ve Doğan, Y. (2018). Suriyeli öğrencilerin bulunduğu sınıflarda Fen Bilimleri öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Nitel bir çalışma. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 1(1), 13-33.
97. Şeker, B. D. ve Aslan, Z. (2015). Eğitim sürecinde mülteci çocuklar: Sosyal psikolojik bir değerlendirme. AKU Kuramsal Eğitimbilim Dergisi (Journal of Theoretical Educational Science), 8(1), 86-105.
98. Şeker, B. D. ve Sirkeci, I. (2015), Challenges for Refugee Children at School in Eastern Turkey. Economics and Sociology, 8(4), 122-133. doi:10.14254/2071-789X.2015/8-4/9. Şimşek, D. (2019). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitime erişimi: Engeller ve öneriler. Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 17(65), 10-32.
99. Şirin, S. R. ve Rogers-Şirin, L. (2015). The educational and mental health needs of Syrian refugee children. Washington, DC: Migration Policy Institute.
100. Taskin, P. ve Erdemli, O. (2018). Education for Syrian refugees: Problems faced by teachers in Turkey. Eurasian Journal of Educational Research, 75(2018), 155-178.
101. Topkaya, Y. ve Akdağ, H. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Suriyeli sığınmacılar hakkındaki görüşleri (Kilis 7 Aralık Üniversitesi örneği). Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 767-786.
102. Tuncer, M. (2015). Yabancı öğrenci olgusu: Sayısal durum, sorunlar ve öneriler. Eğitime Bakış: Eğitim-Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi,11(34), 51-56.
103. Tümkaya, S. ve Çopur, E. (2020). Suriyeli ailelerin aile katılımına ilişkin öğretmen görüşleri. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(3), 368-386.
104. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (T.C.) (1982, 7 Kasım). Resmi Gazete (Sayı: 17863).
105. Uçak Erdoğan, E. ve Tarlan, K. V. (2016). Suriyeli mültecilerin Türkiye’deki sivil yaşama intibakına yönelik envanter çalışması. İstanbul: Açık Toplum Vakfı ve Yurttaşlık Derneği.
106. Uçar İlbuğa, E. (2009). Almanya’da Türk kökenli gençler ve şiddet sorunu. Erciyes İletişim Dergisi, 1(2), 166-184.
107. Ulum, Ö. G. ve Kara, Ö. T. (2016). Savaşın Suriyeli sığınmacıların akademik başarısına etkileri. International Journal of Social Science, 48(2) 413-423. doi: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3584
108. United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) (2017). Education update: Refugees’ right to education. Erişim adresi: file:///C:/Users/Emine/Desktop/UNHCREducationUpdate-May2017%20(1).pdf
109. Yanık Özger, B. ve Akansel, A. (2019). Okul öncesi sınıfındaki Suriyeli çocuklar ve aileleri üzerine bir etnografik durum çalışması: Bu sınıfta biz de varız! Egitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 7(3), 942-966. doi: 10.14689/issn.2148-624.1.7c.3s.3m
110. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
111. Yüce, E. ve Doğan, T. (2020). Geçici koruma altında bulunan öğrencilerin okula uyumları (Türk ve Suriyeli öğrencilerin gözünden). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Advance online publication. doi: 10.16986/HUJE.2020058048