Research Article

Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma

Volume: 21 Number: 1 June 30, 2024
EN TR

Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma

Abstract

Kilise tarihinin en az göze çarpan hareketlerinden biri olan Pavlikanlar hakkında Aydınlanma Dönemine kadar hâkim olan kanaat, onların Maniheizm'in yeniden dirilişi olduğu yönündeydi. Ancak Aydınlanma ile birlikte Kilise'ye yöneltilen eleştiriler bağlamında bu geleneksel tasvire alternatif bir tarih yazımı geliştirildi. İngiltere'nin yetiştirdiği en büyük tarihçilerden biri olan Edward Gibbon meşhur tarihinde Pavlikanlara şaşırtıcı bir şekilde ayrı bir bölüm tahsis etmesiyle Protestan tarihyazımı üzerinde belirleyici bir etkiye sahip oldu. Gibbon Pavlikanları, Elçilerin İşleri'nde anlatılan ilk Hıristiyanların son tanıkları ve bu sebeple de Katolik ve Ortodoks Kiliselerinin ruhani zulmünün kurbanları olarak tasvir etmiştir. Bu konudaki kanaatleri, Pavlikanlara isnat edilen, yerleşik Kilisenin, ruhban sınıfının ve onların çevresinde gelişen sakramentlerin reddedilmesi, Kutsal Kitap karşısında daha serbest bir tutum takınmaları, ikonaları reddetmeleri, haça, azizlere ve kutsal emanetlere hürmet etmemeleri gibi Bizans tarihçilerinin ithamlarına dayanmaktadır. Bu iddiaların Protestanlık ile olan yakınlığı nedeniyle Gibbon, kendisinden sonra büyük bir infiale neden olan, on altıncı yüzyılda Avrupa'da meydana gelmiş olan Reformasyon'un tarihsel, teolojik ve coğrafi olarak da geriye doğru takip edilebilecek ilk atalarının Pavlikanlar olduğunu ileri sürmüştür.

Keywords

Ethical Statement

Ethical principles were followed during the preparation of this study.

References

  1. Africa, Thomas W. 1963. “Gibbon and the Golden Age.” The Centennial Review 7/3: 273–281.
  2. Anna Comnena. 2000. Alexiad, translated by Elizabeth A. S. Dawes. Cambridge: In Parentheses Publications.
  3. Baird, Robert. 1845. Sketches of Protestantism in Italy, Past and Present; Including a Notice of the Origin, History, and Present State of the Waldenses. Boston: Benjamin Perkins & Co.
  4. Barnett, S. J. 1999. Idol Temples and Crafty Priests: The Origins of Enlightenment Anticlericalism. London: MacMillan Press Ltd.
  5. Bayle, Peter. 1737. The Dictionary Historical and Critical of Mr Peter Bayle I-IV, translated by P. Des Maizeaux. London: D. Midwinter, J. Brotherton.
  6. Benedict, David. 1848. A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. New York: Lewis Colby & Co.
  7. Blackstone, William. 1825. Commentaries on the Laws of England in Four Books. London: A. Strahan, J. Butterworth and Son, Fleet-Street.
  8. Bossuet, Jacques Bénigne. 1836. The History of the Variations of the Protestant Churches I-II, translated by Levinius Brown. Dublin: Richard Coyne.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Christian Studies, Comparative Religious Studies, Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 27, 2024

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

March 30, 2024

Acceptance Date

May 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 21 Number: 1

APA
Kalıntürk, Ö. F. (2024). Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma. Milel Ve Nihal, 21(1), 43-59. https://doi.org/10.17131/milel.1461678
AMA
1.Kalıntürk ÖF. Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma. Milel ve Nihal. 2024;21(1):43-59. doi:10.17131/milel.1461678
Chicago
Kalıntürk, Ömer Faruk. 2024. “Edward Gibbon Ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma”. Milel Ve Nihal 21 (1): 43-59. https://doi.org/10.17131/milel.1461678.
EndNote
Kalıntürk ÖF (June 1, 2024) Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma. Milel ve Nihal 21 1 43–59.
IEEE
[1]Ö. F. Kalıntürk, “Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma”, Milel ve Nihal, vol. 21, no. 1, pp. 43–59, June 2024, doi: 10.17131/milel.1461678.
ISNAD
Kalıntürk, Ömer Faruk. “Edward Gibbon Ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma”. Milel ve Nihal 21/1 (June 1, 2024): 43-59. https://doi.org/10.17131/milel.1461678.
JAMA
1.Kalıntürk ÖF. Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma. Milel ve Nihal. 2024;21:43–59.
MLA
Kalıntürk, Ömer Faruk. “Edward Gibbon Ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma”. Milel Ve Nihal, vol. 21, no. 1, June 2024, pp. 43-59, doi:10.17131/milel.1461678.
Vancouver
1.Ömer Faruk Kalıntürk. Edward Gibbon ve Pavlikanlık: Kilise Tarihyazımında Bir Kırılma. Milel ve Nihal. 2024 Jun. 1;21(1):43-59. doi:10.17131/milel.1461678