Research Article

Nicelik, Nitelik ve Tutarlılık Açısından Türkçe Ders Kitaplarındaki Hedef Söz Varlığı

Volume: 54 Number: 246 May 1, 2025
EN TR

Nicelik, Nitelik ve Tutarlılık Açısından Türkçe Ders Kitaplarındaki Hedef Söz Varlığı

Öz

Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analiziyle yapılandırılmış olan bu çalışmada Türkçe ders kitaplarındaki etkinlikler ve ölçme değerlendirme uygulamaları aracılığı ile öğretilmesi amaçlanan hedef sözcükler, deyimler ve atasözlerinin belirlenerek incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2023-2024 eğitim öğretim yılında kullanılan tüm Türkçe ders kitapları (19 adet) araştırmacılar tarafından ele alınmış, kaynaklar içerisinde öğretilmesi hedeflenen sözcükler, deyimler ve atasözleri belirlenmiştir. Bu işlemin ardından elde edilen verilerin, frekans analizi ile irdelenmesiyle aynı sınıf seviyesine yönelik hazırlanmış ders kitapları arasında hedef söz varlığının niteliği ve niceliği açısından bir tutarlılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuca ek olarak farklı sınıf seviyelerine yönelik hazırlanmış ders kitaplarındaki hedef sözcüklerin ise benzer olduğu ve öğrencinin hâlihazırda öğrenmiş olması beklenen sözcüklerin tekraren sözcük öğretimi etkinliklerine dâhil edildiği saptanmıştır. Ayrıca hedef sözcük sayısının sınıf seviyelerine paralel bir şekilde düzenli bir artış ya da azalış göstermediği, kullanım sıklığı oldukça düşük ve günlük hayatta yeri olmayan sözcüklerin hedef sözcük olarak sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda Türkçe ders kitaplarındaki hedef sözcüklerin seçiminde, tutarlılığında, aşamalılığında, sayısında, tekrar durumunda ve niteliğinde belirli sorunlar olduğu sonucuna ulaşılmış; bu sorunların çözümü içinse sınıf seviyelerine göre hedef sözcük listelerinin oluşturulması, öğretilecek sözcüklerin ve sözcük sayılarının standart hâline getirilmesi, ders kitabı yazarları arasında eş güdümün ve etkileşimin sağlanarak ders kitaplarındaki aşamalılığın ve tutarlılığın sağlanması, Türkçe öğretim programına hedef söz varlığına yönelik bir kılavuz eklenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aksan, D. (1998). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  2. Akyol, H. (2020) Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. Pegem Akademi.
  3. Akyüz Aru, S. (2013). İlköğretim programına göre hazırlanan Türkçe ders kitaplarında kelime hazinesini geliştirmeye yönelik planlamanın incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  4. Akyüz Aru, S., ve Ertem, İ. S. (2014). Türkçe ders kitaplarında kelime hazinesini geliştirmeye yönelik planlamanın incelenmesi. Turkish Studies, 9(3), 675-694.
  5. Arslan, K., ve Bay, Y. (2023). İlkokul Türkçe ders kitaplarının söz varlığı bakımından incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 8(1), 14-27.
  6. Ataşçi, A. (2019). İlkokul Türkçe 4. sınıf ders kitabı. Koza Yayın.
  7. Avcı, A., Argün, B., ve Çelik, G. (2020). İlkokul 1. sınıf Türkçe çalışma kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  8. Avcı, A., Argün, B., ve Çelik, G. (2020). İlkokul 2. sınıf Türkçe çalışma kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 1, 2025

Submission Date

August 24, 2024

Acceptance Date

February 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 54 Number: 246

APA
Memiş, M., & Kalyoncu, R. (2025). Nicelik, Nitelik ve Tutarlılık Açısından Türkçe Ders Kitaplarındaki Hedef Söz Varlığı. Milli Eğitim Dergisi, 54(246), 575-608. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1538130